Obrazy zwyczajne

Wernisaż wystawy "Obrazy zwyczajne"- Elżbiety Makuły - Hajdun i Beaty Polak - Peli miał przebieg nieco inny niż zazwyczaj. W scenariusz wydarzenia wkomponowano aukcję.

Autorki przekazały na nią po jednym z prezentowanych obrazów. Dodatkowo Elżbieta Makuła-Hajdun przekazała wydaną pośmiertnie płytę z kompozycjami swego męża, niezapomnianego Janusza Hajduna, muzyka, kompozytora, aranżera, wielkiej postaci wybrzeżowej bohemy. Aukcję poprowadził ze swoim wrodzonym wdziękiem Jerzy Kamrowski. Za zebrane pieniądze Muzeum Sopotu ma zakupić dagerotyp przedstawiający Ernsta Adolfa Botchera z żoną, pasierba Jeana Georgesa Haffnera. 

Elżbieta Makuła - Hajdun i Beata Polak - Pela znane są  w środowisku trójmiejskim, mają już za sobą wiele prezentacji, ich malarstwo kroczy odmiennymi drogami, jest inne, choć rodowód mają podobny. Korzeniami sięgają polskiego koloryzmu. Trzeba przyznać, że mam duże szczęście do prezentacji malarstwa współczesnego w sopockiej willi Ernsta Claaszena. Małgorzata Buchholz - Todoroska, dyrektor muzeum dba o wysoki poziom prezentowanych tam artystów. Niedawno oglądałem tam wspaniałą wystawę prac Kazimierza Kalkowskiego, który ostatnio powrócił do swojego symbolicznego malarstwa, oczywiście nie zaniedbując ceramiki. Z dużą satysfakcją mogę odnotować i to wydarzenie. Elżbieta Makuła - Hajdun i Beata Polak - Pela zaprezentowały duży profesjonalizm.

Wystawa przyciągnęła wielu fanów malarstwa. Wreszcie zobaczyłem na wernisażu osoby spoza magicznego kręgu artystycznego, który pokazuje się w niezmienionym składzie prawie na każdej malarskiej prezentacji. To dobry prognostyk, bowiem tak naprawdę artyści malują w przeważającej większości dla innych, mniej dla siebie. Na czym jednak polega profesjonalizm, o którym wspomniałem wcześniej? Tu muszę odwołać się do manifestu kolorystów polskich, sformułowanego na początku lat trzydziestych, zaraz po przyjeździe z Paryża przez między innymi Jana Cybisa. "Dzieło sztuki istnieje samo w sobie..., jest odbiciem przeżycia malarskiego artysty..., a nie dokumentem podobieństwa..., zaś kolor na płótnie powstaje przez kontrast z innymi kolorami..., a nie przez naśladowanie natury." Ta idea stworzona przed osiemdziesięciu laty do dziś tworzy podwaliny wielu artystycznych poczynań. 

Od lewej Beata Polak-Pela, Elżbieta Makuła-Hajdun

Obie artystki wyraźnie odnoszą się w swoim malarstwie do zagadnień sformułowanych przez kapistów. Każda na swój sposób sięga po to co dla niej najważniejsze. Elżbieta Makuła- Hajdun maluje abstrakcyjnie, tworzy trudne do zdefiniowania zjawiska, podpatrzone w naturalnym środowisku, za oknem swojego mieszkania, na pobliskiej plaży. Maluje również ciało ludzkie. Jadnak sztuki jej nie można jednoznacznie zinterpretować, ale cały czas zachowuje estetykę koloryzmu. Natomiast Beata Polak - Pela odosi się wyraźnie do dnia dziesiejszego, widzi sprawy zwyczjnie takimi jakim one są, ale postrzega je nieco inaczej zaznaczając to swoim charakterystycznym dla siebie znakiem.

Oglądając prace obu Pań miałem wrażeni, że spotkały się może nie dwie postawy, ale napewno dwa różne widzenia świata. Przed laty w szkole sopockiej wykładali dwaj przyjaciele, profesorowie Jan Cybis i Piotr Potworowski, obaj kapiści, będący programowo tak blisko, a zarazem malarsko tak daleko. Podobne wrażenie odniosłem i na tej wystawie. Malarstwo Beaty Polak - Peli zmusza do pewnych porównań i tu odniesieniem napewno jest Józef Czapski. Natomiast malarstwo Elżbiety Makuły - Hajdun w swoich poszukiwaniach zbliża się do idei głoszonych przez Piotra Potworowskiego. Trudno się dziwić bowiem Elżbieta Hajdun przeszła szkołę u wspaniałego malarza Stanisława Wójcika, który mam nadzieję wreszcie znajdzie swoje wysokie miejsce pośród wybrzeżowych artystów oraz u wyjątkowego malarza jakim jest Hugon Lasecki. Tak czy inaczej, kolor w obu przypadkach odgrywa jedną z najważniejszych ról. Stanowi o wartości, rozstrzyga o walorach kompozycyjnych obrazów, niesie za sobą wielką siłę, sprawia duże wrażenie. Malarstwo Elżbiety Makuły - Hajdun i Beaty Polak - Peli jest naturalnym przedłużeniem historii i tradycji sopockiego malowania, opartego na głębokiej wiedzy i talencie tworzących tu już od trzech pokoleń artystów. I na zakończenie jeszcze jedna refleksja, zupełnie na marginesie. Na wystawie spotkałem nestorki wybrzeżowego malarstwa, studentki pierwszych lat szkoły sopockiej, uczennice Artura Nacht - Samborskiego i Juliusza Studnickiego, panie: Ewę Hoffman, Bogumiłę Bramińską i Eleonorę Jagaciak- Baryłko. Panie już od dawna nie malują, ale zapewne obrazy zostały, a może by tak...

Stanisław Seyfried

Wystawa czynna będzie jeszcze do 16 stycznia 2011r - Muzeum Sopotu - willa Ernsta Claszena ul. Poniatowskliego 8