Okiem Borowczaka: Dziękuję Mistrzu

6 marca, Andrzej Wajda ukończył 90 lat. W tym roku mija również 66 lat od Jego debiutu filmowego. Przy tak znamienitym jubileuszu i rocznicy pracy twórczej pisze się zazwyczaj, choćby skróconą notkę biograficzną Jubilata. Ja odstąpię od tej formuły, a skupię się na moich osobistych doświadczeniach i przeżyciach z Mistrzem polskiego kina.

Andrzeja Wajdę poznałem w tych „dniach pełnych nadziei”, w sierpniu 1980 roku podczas strajku w Stoczni Gdańskiej. Było to dla nas, Stoczniowców, niezwykłe doświadczenie i nie ukrywam, było wielkim aktem wspierającym nasz historyczny strajk. Pan Andrzej „zwiedził”  chyba całą Stocznię w tych sierpniowych dniach, uściskał chyba dłonie wszystkich strajkujących i słuchał nas uważnie. Był jeszcze bardziej złakniony nas, niż my Jego.

Andrzej Wajda i obok niego Jerzy Borowczak, na planie filmu "Człowiek z Żelaza", w którym Jerzy Borowczak zagrał siebie, stoczniowca współorganizatora historycznego strajku w sierpniu 1980 roku

Andrzej Wajda przyjeżdżając do nas do Stoczni na strajk, aby wesprzeć nas moralnie, przywiózł  ze sobą już swój wielki dorobek, kawał historii polskiego  kina. Oczywiście wielu z nas podziwiało wybitne obrazy Mistrza Wajdy, jak choćby „Ziemia Obiecana”, ale kultowym dla nas Stoczniowców był „Człowiek z Marmuru”. Niewielu zapewne wie, że zamysł powstania drugiej części tego wybitnego filmu, czyli „Człowieka z Żelaza”, powstał właśnie w Stoczni, podczas strajku. Pamiętam jak w grupie stoczniowców rozmawialiśmy z Andrzejem Wajdą i jeden z kolegów, wręcz błagalnie powiedział, „Panie Andrzeju, teraz Pan musi nakręcić „Człowieka z Żelaza”. Film powstał, z moim skromnym udziałem, gdzie zagrałem w zasadzie samego siebie z czasu strajku sierpniowego w Stoczni. Premiera tego filmu miała miejsce już 27 lipca 1981 roku.

Podziękowanie Andrzeja Wajdy dla Jerzego Borowczaka za jego rolę w filmie "Człowiek z Żelaza"

O ile pobyt Andrzeja Wajdy u nas w Stoczni podczas strajku był wielkim moralnym wsparciem dla nas strajkujących, o tyle film „Człowiek z Żelaza” był wsparciem dla całego dziesięciomilionowego ruchu „Solidarność. Mistrz Andrzej Wajda pozostał z nami przez całe trudne lata 80-te. W 1989 roku jako Członek  Komitetu Obywatelskiego „Solidarność” przy Lechu Wałęsie, był kandydatem Komitetu i został wybrany Senatorem w wolnych wyborach do wyższej izby parlamentu.

Andrzej Wajda był i jest niezmordowany w  swojej twórczości przez te 66 lat. Nagrodzony i honorowany wszystkimi najwyższymi nagrodami i wyróżnieniami za twórczość, w tym nagrodą amerykańskiej Akademii Filmowej za całokształt twórczości, słynnym Oskarem. Jest kawalerem Orderu Orła Białego i wielu innych najwyższych odznaczeń, wielu państw.

Po latach, dwóch Przyjaciół. Jerzy Borowczak i Andrzej Wajda w 2011 roku

Dziękuję Ci Mistrzu Andrzeju za Twój wielki wkład w naszą kulturę polską, ale i za to, że zawsze byłeś z nami, Stoczniowcami, w tych najtrudniejszych dniach nadziei i walki. Przyjmij proszę Mistrzu życzenia wszelkiej pomyślności, ale też prośbę, abyś nadal obdarzał nas, Polaków i Polskę Twoim talentem.

Jerzy Borowczak