Mieszkańcy Szadółek nie chcą spalarni

Całkowitą klapą zakończył się pierwszy etap konsultacji społecznych w sprawie ulokowania na Szadółkach spalarni odpadów. Mieszkańcom nie spodobał się ani pomysł budowania spalarni śmieci w sąsiedztwie zakładu utylizacyjnego, ani forma i sposób przeprowadzania konsultacji. Jak można było się spodziewać atmosfera na zebraniu była niezwykle gorąca, a wyjaśnienia inwestora co do szczegółów projektu nie dość, że nie przekonały zebranych, to wydłużały listę wątpliwości.

Spotkanie poprowadził Maciek Kabulski – zastępca kierownika projektu. Towarzyszyli mu Józef Neterowicz – Ekspert ds. Ochrony środowiska i Energii Odnawialnej Związku Powiatów Polskich, Anna Grapatyn – Korzeniowska oraz Wojciech Głuszkak - prezes Zakładu Utylizacyjnego w Gdańsku. Na spotkanie przybyło około 40 mieszkańców Szadółek i okolic.

Nietrafiony styl prezentacji
Konsultacje rozpoczęły się od blisko dwugodzinnego przedstawienia projektu, które niestety w wielu miejscach było niezrozumiałe dla mieszkańców ze względu na trudny język techniczny używany przez przybyłych ekspertów. Wystąpienie przypominało chwilami wykład dla studentów technicznych kierunków studiów i trzeba przyznać, że zwykłemu laikowi trudno było ogarnąć morze informacji, które zostały zaprezentowane. Prezentacji niemal nieustannie towarzyszyły pomruki, kąśliwe komentarze, a czasem nawet głośne protesty. Mieszkańcy słusznie skarżyli się na objętość przygotowanego materiału i domagali się przejścia do obiecanej dyskusji. Ponadto rozjuszyło ich zachowanie pana Józef Neterowicza, który występował przed mieszkańcami trzymając rękę w kieszeni, a ponadto reagował na niektóre pytania mieszkańców bezczelnym uśmiechem. – Jestem nauczycielką od ponad dwudziestu lat i nigdy nie zdarzyło mi się prowadzić lekcji trzymając ręce w kieszeni – mówiła oburzona uczestniczka pod koniec dyskusji.  

Wykład zatytułowano „Dlaczego spalarnie odpadów komunalnych są optymalnym sposobem utylizacji odpadów komunalnych.” Przedstawione zostały m.in. rozporządzenie marszałka województwa dotyczące wymagań UE co do składowania odpadów komunalnych, szczegóły dotyczące przeprowadzania analizy służącej do wyłonienia najlepszej możliwej techniki utylizacji odpadów (uwzględniającej rachunek kosztów i korzyści, zapobieganie zagrożeniom dla środowiska i zapobieganie awariom przemysłowym) oraz normy emisyjne które spełniać muszą elektrociepłownie „napędzane” odpadami. Ponadto przybliżone zostały wymagania Unii dotyczące przeprowadzania procesu termicznego przekształcania odpadów.

Brak władz, brak plakatów
Prezentacja przebiegała w nerwowej atmosferze, a prowadzący kilkukrotnie musieli uspokajać zaproszonych mieszkańców. Przybyli dopytywali się czemu na konsultacjach nie ma przedstawicieli miasta ani województwa, skoro to oni są organami podejmującymi decyzje. – Czemu na sali nie ma prezydenta miasta ani marszałka? – kilkukrotnie pytano na sali. – My się konsultujemy w trakcje realizacji tego projektu. Nic nie jest jeszcze postanowione, a więc państwa udział w konsultacjach ma sens – tłumaczył Maciej Kabulski. Innego zdania są mieszkańcy. – Konsultacje społeczne odbywają się, ponieważ tak mówi ustawa, ale jej wyniki według uchwały Rady Miasta nie są wiążące – tłumaczyła jedna z przybyłych mieszkanek. – Decyzje podejmuje miasto, a zadanie zorganizowania konsultacji społecznych spoczywa całkowicie na Zakładzie Utylizacyjnym – dodała.

Mieszkańcy uskarżali się także na brak dostępu do informacji o zbliżających się konsultacjach. Zarzucali organizatorom, że celowo wybierają takie kanały informacyjne, które nie docierają do większej liczby mieszkańców. – Czemu nie ma plakatów na ulicach Szadółek i okolic? Dowiedzieliśmy się o spotkaniu pocztą pantoflową – żalił się jeden z mieszkańców. - Przy inwestycji tej rozmiarów rozwieszenie plakatów na ulicach dwóch dzielnic nie jest przecież żadnym kosztem – dodał. 

Informacje wybiórcze
Ponadto mieszkańcy uskarżali się, że przygotowane informacje są selektywne i niepełne. Trudno dziwić się reakcji mieszkańców, którzy przyszli na konsultacje dowiedzieć się nie o zaletach finansowych i ekonomicznych inwestycji, tylko dlaczego została ona zlokalizowana właśnie w ich sąsiedztwie. Uprzednio planowano wybudować spalarnię w Wiślince, lecz projekt nie doszedł do skutku ze względu na zorganizowany opór społeczny. Mieszkańcy Wislinki zebrali rok temu 3,2 tys. podpisów pod protestem dotyczącym budowy tam spalani. Przypominano również, że podobne konsultacje przeprowadzane zostały w roku 2008 w Szadółkach i również zakończyły się oprotestowaniem projektu.

Brak porozumienia
Należy niestety napisać, że przez ponad trzy godziny trwania konsultacji gościom ZUT nie udało się znaleźć płaszczyzny porozumienia z mieszkańcami. - Nie mamy alternatywy, musimy do 2013 roku wybudować spalarnię odpadów. Potem nie będzie nam wolno składować śmieci wysokokalorycznych, czyli tych, które nie nadają się recyklingu, tylko do spalania – przekonywał Wojciech Głuszczak, prezes Zakładu Utylizacyjnego w Gdańsku.

Tłumaczył to względami ekonomicznymi takimi jak wzorcowa sieć ciepłownicza w Gdańsku oraz deklaracje gdańskiego GPEC-u, który chce być odbiorcą ciepła wytwarzanego przez spalarnie-elektorciepłownię. – Ale dlaczego chcemy obciążamy mieszkańców Gdańska śmieciami z całego województwa? – pytali podenerwowani mieszkańcy. – Koszty budowy 4 mniejszych spalarni jest ekonomicznie nieuzasadniony – ripostował prezes Głuszczak. 

Nie ta forma, nie te treści

Mimo usilnych starań przedstawicielom ZUT nie udało się przekonać mieszkańców do spalarni odpadów. Nietrafiona była forma prezentacji, która nie trafiała do przybyłych mieszkańców. Nietrafione były techniczne wykresy prezentowane na slajdach tak szybko, iż trudno je było odczytać o przeanalizowaniu nie wspominając. Nietrafiony był język jakim mówiono do mieszkańców oraz szczególnie nietrafione było zachowanie niektórych gości. Nie można liczyć na przychylność mieszkańców nie okazując im szacunku.

Zamiast skupić się na tym, co dla przybyłych na dyskusję było naprawdę istotne, czyli na przekonywaniu ich, że spalarnia nie będzie uciążliwa oraz nie obniży znacznie komfortu życia okolicznych osiedli, postanowiono wmówić im, że powinni przyjąć brzemię mieszkania w sąsiedztwie energociepłowni w imię szerszych racji ekonomicznych. Nie dziwi więc, że zebrani na konsultacjach mieszkańcy zapowiadają protest, który ma zmusić województwo do szukania alternatywnych rozwiązań problemu odpadów komunalnych lub tez innej lokalizacji spalarni.   
Rafał Szultk

Fot. Rafał Szultk