Natalia Rybka Laureatką XXV Nagrody im. Kazimierza Ostrowskiego

15 czerwca 2026 roku w Narodowym Muzeum Morskim w Gdańsku obradowała Kapituła Nagrody im. Kazimierza Ostrowskiego – prestiżowego wyróżnienia przyznawanego przez Związek Polskich Artystów Plastyków Okręg Gdański za wybitne osiągnięcia w dziedzinie malarstwa. Tegoroczna edycja miała charakter szczególny, ponieważ była jubileuszową, XXV odsłoną nagrody, która od ćwierćwiecza stanowi jeden z najważniejszych instrumentów promocji współczesnego malarstwa polskiego.

Jej celem jest wyróżnianie najwybitniejszych polskich malarzy oraz promowanie zjawisk artystycznych mających istotne znaczenie dla rozwoju współczesnej sztuki. Wyróżnienie ma charakter ogólnopolski i należy do najbardziej prestiżowych nagród malarskich przyznawanych przez środowisko artystyczne. Decyzją Kapituły, w skład której wchodzą przedstawiciele świata sztuki, nauki oraz instytucji kultury, nagradzani są artyści, których dorobek wyznacza istotne kierunki rozwoju współczesnego malarstwa.

W posiedzeniu uczestniczyli członkowie Kapituły w składzie: prof. dr hab. Anna Kutaj Markowska – przewodnicząca Kapituły, Bartłomiej Błażejowski – Prezes Zarządu Okręgu Gdańskiego Związku Polskich Artystów Plastyków, dr Zbigniew Ignacy Brzostowski – doktor nauk humanistycznych, historyk, Mariusz Hoffman – artysta grafik i kurator Nagrody, Szymon Kulas – historyk, menedżer kultury, Dyrektor Narodowego Muzeum Morskiego, dr Dorota Seweryn-Puchalska – doktor nauk o sztuce oraz dr Fryderyk Tomala – Prezes Towarzystwa Przyjaciół Narodowego Muzeum Morskiego.

Po przedstawieniu wszystkich kandydatur kurator Nagrody, Mariusz Hoffman, zaprezentował film rekomendujący twórczość malarki Natalii Rybki. Następnie członkowie Kapituły przystąpili do szczegółowego omówienia zgłoszonych kandydatur oraz przeprowadzili dyskusję nad dorobkiem artystycznym nominowanych twórców. Po zakończeniu obrad i przeprowadzeniu głosowania Kapituła jednogłośnie zdecydowała o przyznaniu Nagrody im. Kazimierza Ostrowskiego Natalii Rybce.

Sen natury
O malarstwie Natalii Rybki
„Kwiaty się wyśniły, lecz nie wszystkie kwiaty...”
Bolesław Leśmian

„Kto patrzy na zewnątrz – śni; kto patrzy do wewnątrz – budzi się.”
Carl Gustav Jung

Natalia Rybka (ur. 1988) jest malarką, rysowniczką oraz autorką instalacji artystycznych. Ukończyła z wyróżnieniem Wydział Malarstwa Akademii Sztuk Pięknych w Katowicach.W swojej twórczości koncentruje się na zagadnieniach związanych z pamięcią, wyobraźnią, snem oraz relacją człowieka z naturą. Wypracowała rozpoznawalny język artystyczny, łączący wysoki poziom warsztatowy z indywidualną, poetycką wizją malarską.

Twórczość Natalii Rybki charakteryzuje się wielowarstwową symboliką, świadomym dialogiem z tradycją malarstwa europejskiego oraz refleksją nad kondycją człowieka, pamięcią i duchowym wymiarem istnienia. Jej sztuka łączy mistrzostwo formalne z głębokim namysłem nad symbolicznym i metafizycznym wymiarem rzeczywistości.

Malarstwo Natalii Rybki wyrasta z przekonania, że świat nie kończy się na tym, co widzialne. To, co materialne, pozostaje jedynie powierzchnią głębszej rzeczywistości, w której splatają się pamięć, doświadczenie, duchowość i natura. Artystka nie przedstawia świata takim, jakim go widzimy, lecz takim, jakim go przeżywamy.

Pierwsze spotkanie z jej twórczością urzeka doskonałością warsztatową. Liście, kwiaty, źdźbła traw, korzenie i gałęzie oddane zostają z niezwykłą precyzją, jednak nie służą realistycznemu opisowi świata. Natura staje się tutaj językiem. Natalia Rybka nie maluje roślin – maluje za ich pomocą. Liście zastępują twarze, kwiaty budują psychologiczne portrety, a krajobraz przechowuje ślady ludzkiej obecności.

Natura nie jest tłem dla człowieka, lecz jego przedłużeniem. W wielu obrazach postać ludzka wyłania się z roślinności lub stopniowo w niej zanika. Powstaje wizja świata, w której człowiek i natura współistnieją jako elementy jednego porządku.

Choć można dostrzec odległe skojarzenia z Arcimboldem, artystka wykorzystuje świat flory nie jako formalną grę znaczeń, lecz jako nośnik pamięci, emocji i doświadczenia duchowego. Natura zachowuje swoją biologiczną wiarygodność, a jednocześnie staje się przestrzenią symbolicznej przemiany.

Jednym z najważniejszych tematów jej twórczości pozostaje pamięć – nie historyczna, lecz przechowywana przez emocje, ciało i codzienne doświadczenie. Bohaterkami wielu obrazów są kobiety: matki, córki i babki, strażniczki rodzinnych historii i międzypokoleniowej pamięci.

Istotną rolę odgrywa również motyw tkaniny. Draperie, koronki, haftowane obrusy i miękkie materiały powracają niczym ślady osobistych wspomnień związanych z rodzinną tradycją rzemiosła krawieckiego. Nie są jedynie elementem formalnym – stają się metaforą czasu, obecności i ludzkiej kruchości. W subtelnych załamaniach materiału zapisane zostają ślady dotyku, obecności i przemijania. Materia obrazu staje się nośnikiem wspomnienia.

Szczególną wartością tej twórczości jest harmonijne połączenie wysokiej kultury warsztatowej z głębią refleksji. Obrazy Natalii Rybki nie są efektem pośpiechu ani chwilowego gestu. Powstają poprzez konsekwentne budowanie formy, światła i znaczeń.Widoczna jest w nich koncentracja, cierpliwość oraz świadomość, że obraz dojrzewa wraz z kolejnymi decyzjami malarskimi.

W tym sensie jej postawa pozostaje bliska wartościom reprezentowanym przez patrona nagrody – Kazimierza Ostrowskiego. Podobnie jak on, Natalia Rybka traktuje malarstwo jako wymagające rzemiosło i zarazem przestrzeń refleksji nad światem. Jej obrazy nie podążają za chwilową modą ani spektakularnym efektem. Ich siła wynika z jakości malarskiej formy oraz konsekwentnie rozwijanego języka artystycznego.

Twórczość Natalii Rybki funkcjonuje równocześnie na kilku poziomach. Pierwszy przyciąga wzrok pięknem natury i wysoką kulturą malarską. Drugi prowadzi ku refleksji nad pamięcią, relacjami i doświadczeniem człowieka. Trzeci otwiera przestrzeń metafizyczną.

Jak pisał Paul Klee:
„Sztuka nie odtwarza tego, co widzialne, lecz czyni widzialnym to, co niewidzialne.”

Obrazy Natalii Rybki nie tyle przedstawiają metafizykę, ile stają się miejscem jej doświadczania. Widz zostaje zaproszony do świata, w którym natura, symbol i pamięć tworzą wspólną przestrzeń kontemplacji. Sacrum rodzi się wewnątrz tych obrazów. Ich siła polega na stopniowym wciąganiu odbiorcy do rzeczywistości, w której świat materialny i duchowy nie pozostają wobec siebie w opozycji, lecz wzajemnie się przenikają.

Twórczość artystki wymyka się jednoznacznym klasyfikacjom. Można odnaleźć w niej elementy symbolizmu, realizmu magicznego i poetyckiej surrealności, jednak źródłem jej obrazów nie jest fantazja, lecz subtelne przesunięcie rzeczywistości ku sferze symbolu. Najbliższym literackim odpowiednikiem tej wrażliwości wydaje się poezja Bolesława Leśmiana, w której natura nie jest biernym tłem wydarzeń, lecz aktywnym uczestnikiem istnienia.

Kapituła Nagrody uznała, że twórczość Natalii Rybki wyróżnia się oryginalnością, konsekwencją artystyczną oraz wysokim poziomem realizacji. Doceniono jej zdolność do tworzenia wielowarstwowych narracji malarskich, w których doświadczenie indywidualne spotyka się z uniwersalnym wymiarem ludzkiej wyobraźni.

Nagrodę im. Kazimierza Ostrowskiego przyznano Natalii Rybce za:
„mistrzostwo formalne, służące budowaniu atmosfery metafizycznej i potencjału nieoczekiwanej transformacji tworzącej przestrzeń współistnienia wszystkich form bytu”.

Werdykt Kapituły stanowi wyraz uznania dla dotychczasowych osiągnięć artystki oraz przekonania o dalszym rozwoju jej działalności twórczej. Wybór Natalii Rybki jest jednocześnie potwierdzeniem, że współczesne malarstwo nadal może pozostawać przestrzenią spotkania warsztatu, refleksji i duchowego doświadczenia – wartości, które od początku przyświecały idei Nagrody im. Kazimierza Ostrowskiego.

Patrząc na dorobek Natalii Rybki, jej konsekwencję twórczą, dojrzałość warsztatową, indywidualność języka malarskiego oraz rangę podejmowanych tematów, można uznać ją za jedną z najciekawszych osobowości współczesnego malarstwa polskiego. Jej sztuka pozostaje wierna jakości obrazu, kulturze warsztatowej i uniwersalności artystycznego przekazu. Są to wartości, które od początku stanowiły fundament Nagrody im. Kazimierza Ostrowskiego.

Mariusz Hoffman
Kurator Nagrody im. Kazimierza Ostrowskiego