Wejście w historię: eksponaty związane z podporucznik Marią Orlicz

W Muzeum II Wojny Światowej odbyło się kolejne spotkanie z cyklu „Wejście w historię”. Tym razem zaprezentowano eksponaty związane z podporucznik Marią Orlicz.

W wydarzeniu udział wzięli: dr Marek Szymaniak – zastępca dyrektora ds. naukowych Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku, Wojciech Łukaszun – kierownik Działu Zbiorów Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku oraz Antonina Orlicz – córka pani Marii.

Gości przywitał dr Marek Szymaniak, który podkreślił heroizm właścicielki prezentowanych dziś zabytków – zarówno w czasie wojny, jak i przed jej wybuchem: „Pani podporucznik Maria Orlicz […] w czasie II wojny światowej dzielnie, odważnie, heroicznie wypełniała obowiązki żołnierza Związku Walki Zbrojnej-Armii Krajowej. Jednakże do tej roli przygotowywała się już na długo przed wybuchem wojny, świadomie uczestnicząc w przysposobieniu wojskowym kobiet. Warte podkreślenia jest również to, że pani Maria była nauczycielem języka polskiego, co z kolei znalazło swój wyraz w spuściźnie pozostawionej przez nią po pobycie w piekle na ziemi, jakim był obóz koncentracyjny Ravensbrück”.

Następnie o Marii Orlicz opowiedziała Antonina Orlicz. Przybliżając wojenne losy matki, zdradziła słuchającym mało znany fakt z życia bohaterki, którym podzieliła się z bliskimi przed śmiercią: „Mama przeżyła dzięki Matce Boskiej. Wiadomo, że kobiety przechodziły przez bramę obozu nagie, a mama ukryła obrazek z jej wizerunkiem pod pachą, tym samym wchodziła z nim do obozów… I mama przeżyła. Jak to inaczej rozumieć, prawda?”.

Jako ostatni głos zabrał Wojciech Łukaszun, który w kontekście tragicznego losu Marii Orlicz, uczestniczki Powstania Warszawskiego, przypomniał, że: „najbardziej dramatyczne wydarzenia, jakie dotykały osób zaangażowanych w Powstaniu, tutaj na przykładzie pani Marii Orlicz, miały miejsce często w okresie późniejszym. I tak, od jesieni 1944 roku, była ona więźniarką obozów koncentracyjnych, a mimo to dzięki wewnętrznej sile i wierze potrafiła się podnieść po tych tragicznych doświadczeniach i po wojnie działać w społeczeństwie”.

Wśród obiektów przekazanych przez córkę Marii Orlicz, Antoninę, znalazły się:
- odznaka Przysposobienia Wojskowego Kobiet. Polska przed 1939 r.
- różaniec z chleba ręcznie wykonany w KL Ravensbrück. III Rzesza, jesień 1944 r.
- winkiel z literą P oraz numer obozowy z KL Buchenwald-Meuselwitz. III Rzesza, 1944–1945 r.
- pamiątkowa, kombatancka odznaka pułkowa 35. Pułku Piechoty AK. Polska, po 1989 r.

„Wejście w historię” to akcja, w ramach której na poziomie -1 Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku (przy wejściu głównym) prezentowane są eksponaty związane z aktualnymi rocznicami, wydarzeniami wojennymi lub zagadnieniami okresu wojny i okupacji. Ideą cyklu jest przede wszystkim pokazanie eksponatów na co dzień nieobecnych w przestrzeni Muzeum, a związanych z interesującym zdarzeniami i osobistymi historiami.

źródło muzeum1939.pl

fot. A. Stawrosiejko MIIWŚ