Kapłan, dyplomata, człowiek kompromisu

Żegnamy arcybiskupa Tadeusza Gocłowskiego – kapłana, człowieka żyjącego między systemami, dyplomatę, uczestnika życia politycznego, głos Kościoła rozważnego.  

Biskup senior archidiecezji gdańskiej ks. abp Tadeusz Gocłowski, duszpasterz Kościoła w Gdańsku, zmarł 3 maja, w dzień Maryi Panny Królowej Polski i w 225 rocznicę uchwalenia Konstytucji 3 Maja.

Abp. Tadeusz Gocłowski był wieloletnim krajowym duszpasterzem ludzi pracy. Jego posługa przypadła na trudne lata łagodzenia rygorów stanu wojennego. Jako gdański biskup odgrywał on ogromną rolę podczas zmian zapoczątkowanych wybuchem "Solidarności", czyli przełomu lat 80-tych i 90-tych i ostatniego 25-lecia.  W 1987 r. i w 1999 r., gościł w Gdańsku papieża  św. Jana Pawła II podczas jego pielgrzymek do Ojczyzny.  Był w centrum wydarzeń. Wraz z Lechem Wałęsą. Zdarzało mu się skarcić i bratersko upomnieć księdza prałata Henryka Jankowskiego. Ba, nawet zakazać mu głoszenia kazań, gdy ten zbyt angażował się politycznie po stronie – powiedzmy – a la ONR.

Tadeusz Gocłowski urodził się 16 września 1931 roku w Piskach (powiat ostrołęcki). Wstąpił do Zgromadzenia Księży Misjonarzy. Śluby zakonne złożył w 1951 r.  Doktoryzował się na Wydziale Prawa Kanonicznego Papieskiego Uniwersytetu Św. Tomasza z Akwinu.  

W marcu 1983 r.  ks. Tadeusz Gocłowski objął funkcję biskupa pomocniczego diecezji gdańskiej, gdy ks. Lech Kaczmarek był  biskupem diecezji gdańskiej. Jego biskupia dewiza brzmiała: "Zawierzcie Ewangelii" - „Credite Evangelio”.

31 grudnia 1984 r. Tadeusz Gocłowski został biskupem diecezji gdańskiej.  25 marca 1992 r. po utworzeniu metropolii gdańskiej został on arcybiskupem metropolitarnym. W tym roku bowiem wszedł papieski dekret zmieniający granice diecezji.

Od 1996 r. Tadeusz Gocłowski pełnił funkcję przewodniczącego Komisji ds. Duszpasterstwa Ludzi Pracy i Komisji ds. Duszpasterstwa Ludzi Morza. W latach 1996–2004 był współprzewodniczącym Komisji Wspólnej Rządu RP i Konferencji Episkopatu Polski.  Pracował w Papieskiej Rady ds. Duszpasterstwa Migrantów i Podróżnych oraz Kongregacji ds. Biskupów.  Wszystkie te funkcje związane były w mniej lub bardziej istotny sposób z polityką, jak najbardziej świecką. W 2011 roku prezydent Bronisław Komorowski odznaczył go Orderem Orła Białego.  

Pozycja arcybiskupa Gocłowskiego była bardzo mocna. Jednak 17 kwietnia 2008 r. papież Benedykt XVI przyjął jego rezygnację z funkcji metropolity. Zaważył stan zdrowia kapłana, jego wiek i nieudane przedsięwzięcie biznesowe kurii, czyli tzw. afera Stella Maris, związana z działalnością gospodarczą spółki Wydawnictwa Archidiecezji Gdańskiej "Stella Maris" opartym na bezpodstawnym zwrocie podatku dochodowego od Skarbu Państwa w latach 1998-2001. Według prokuratorów Skarb Państwa miał stracić 65 milionów złotych.

Następcą ks. abpa Gocłowskiego został ks. abp Sławoj Leszek Głódź.  W kręgach liberalnych przyjmowany w 2008 roku zrazu z co najmniej nieufnością.

Dla wielu arcybiskup Gocłowski jawił się jako człowiek dialogu, otwartości i ewangelicznej mądrości.    

Arcybiskup Gocłowski znany był także z tego, że w sytuacjach kryzysowych w historii naszej Ojczyzny, starał się budować ład społeczny oparty na zrozumieniu. Udzielał się publicystycznie, często gościł w mediach i reprezentował Kościół w życiu społecznym. Uczestniczył w latach 1988-89 rozmowach w Magdalence i w obradach Okrągłego Stołu.
- Był człowiekiem dialogu. Zarówno w Magdalence, jak i przy stworzonym przez siebie areopagu gdańskim, łączył środowiska sprzeczne albo przeciwstawne i był w stanie zaproponować coś, co nie prowadziło do rozdarcia, tylko do jakiegoś szerszego spojrzenia - zauważył przewodniczący Konferencji Episkopatu Polski ks. abp Stanisław Gądecki.

Uroczystości pogrzebowe arcypasterza gdańskiego Kościoła potrwają do piątku 6 maja r. Spocznie on w krypcie biskupów gdańskich.
ASG