Rilke w tłumaczeniu Hulewicza

Nakładem Wydawnictwa Stowarzyszenia imienia Witolda Hulewicza „Ostoja” ukazał się tom czesko-austriackiego poety Rainera Marii Rilkego w tłumaczeniu Witolda Hulewicza, polskiego poety, pisarza, przyjaciela Rilkego, wybitnego tłumacza literatury niemieckojęzycznej.

Polskie tłumaczenie utworów zaczerpnięto z dwóch zbiorów: „Księgi godzin”, wydanej nakładem wileńskiego Wydawnictwa Ludwika Chomińskiego i wydrukowanej w Polskiej Drukarni Nakładowej „Lux” w Wilnie w 1935 roku oraz „Księgi obrazów. Wierszy nowych”, która została wydrukowana w warszawskiej Drukarni Jana Sidorowskiego przy ulicy Wspólnej i ukazała się w 1927 roku w wydawnictwie Skład Główny - dom Książki Polskiej w Warszawie. Wydanie poetyckich tekstów poprzedza przedmowa redaktora Romualda Karasia, polskiego reportażysty, dziennikarza i literata, współtwórcy i wieloletniego prezesa Stowarzyszenia imienia Witolda Hulewicza.

Niniejszy zbiór poezji ukazał się w 2021 roku z okazji 95. rocznicy śmierci Rilkego, zmarłego 29 grudnia 1926 roku w Valmont koło Montreux i 80. Rocznicy śmierci Hulewicza, którego Niemcy rozstrzelali 12 czerwca 1941 roku w Palmirach pod Warszawą. Wydawnictwo ma rangę międzynarodową bowiem zostało wydane w dwóch wersjach językowych: polskiej i niemieckiej. Z jednej strony przypomina twórczość Rilkego, z drugiej zaś przywołuje postać Witolda Hulewicza, który jako tłumacz arcydzieł literatury niemieckiej zginął z rąk hitlerowskich oprawców.

Tom zawiera dwa najważniejsze zbiory poetyckie Rilkego. Dojrzała twórczość poety ukształtowała się głównie pod wpływem podróży do Rosji i spotkania z Lwem Tołstojem. Rilke czerpał również doświadczenia z symbolizmu francuskiego oraz rodzimej tradycji romantycznej. Natomiast przekład dokonany przed wojną przez wybitną postać polskiej sztuki Witolda Hulewicza, twórcy Polskiego Radia w Wilnie zatrudniającego Konstantego Ildefonsa Gałczyńskiego i Czesława Miłosza, zasługuje na przypomnienie.
Hulewicz w 1939 roku przemawiał wraz ze Stefanem Starzyńskim do niemieckich żołnierzy oblegających Warszawę, apelując do ich sumień. W październiku rozpoczął wydawanie konspiracyjnego pisma „Polska żyje!”. W 1941 roku został rozstrzelany w Palmirach, w miejscu zbiorowej kaźni Polaków.

Ponad ćwierć wieku temu Romuald Karaś wraz z Agnieszką Hulewicz-Feillową i jej mężem Romanem ustanowili Nagrodę im. Witolda Hulewicza. Powołane zostało również stowarzyszenie jego imienia, które wydaje pismo „Ostoja. Sztuka, Literatura, Społeczeństwo”. Natomiast niniejszy tom inauguruje nowy cykl wydawniczy. Wydanie poezji Rilkego w tłumaczeniu Witolda Hulewicza, jego przyjaciela, stanowi również hołd złożony wybitnemu tłumaczowi literatury niemieckiej, który paradoksalnie zginął wydawać by się mogło z rąk niemieckich przyjaciół.

Stanisław Seyfried