Siedziba Polskiej Agencji Kosmicznej w Gdańsku?

Prawdopodobnie z siedzibą w Gdańsku zacznie działać od 2015 roku Polska Agencja Kosmiczna (POLSA). Inicjatorem utworzenia w Gdańsku siedziby powołanej pod koniec lipca 2014 roku agencji oraz rozszerzenia kompetencji rady Polskiej Agencji Kosmicznej jest senator prof. Edmund Wittbrodt.

O siedzibie tej agencji w Gdańsku zadecyduje głosowanie podczas piątkowych 29 sierpnia obrad Sejmu RP, bo Senat już swoją pozytywną co do tego opinię wyraził.

Senator Edmund Wittbrodt (PO), były rektor Politechniki Gdańskiej, wybór Gdańska na siedzibę tej agencji argumentuje tym, że gdańskie środowisko naukowo-badawcze jest do tego w pełni przygotowane oraz spełnia to proces decentralizacji państwa. W Warszawie ulokowane jest Narodowe Centrum Badań i Rozwoju, w Krakowie Narodowe Centrum Nauki.
- Umieszczenie tak ważnej dla rozwoju nauki agencji kosmicznej w Gdańsku jest kolejnym krokiem w tym kierunku, uzasadnia senator Wittbrodt.
W jego ocenie na badania kosmiczne Polska otrzyma środki unijne. Na dachu Wydziału Elektroniki Politechniki Gdańskiej są też zamontowane anteny zbierające z kosmosu wiele danych.  

Senator Edmund Wittbrodt (na zdjęciu powyżej) tą opinię wyraził publicznie podczas okolicznościowego spotkania w gdańskim Centrum Hewelianum w dniu 19 sierpnia, w którym to na orbitę okołoziemską, po zamontowaniu na wyrzutniku Dragon, wyniesiony został chińską rakietą przed godziną 4.00 rano polskiego czasu satelita o nazwie BRITE PL2 Heweliusz. Ma on za zadanie, podobnie jak jego poprzednik o nazwie "Lem", przeprowadzać w ultradokładny sposób pomiary oscylacji gwiazd, tak by następnie można było odtworzyć ich budowę wewnętrzną.

- Powstanie Polskiej Agencji Kosmicznej i ulokowanie jej siedziby w Gdańsku stwarza szansę, że polscy, trójmiejscy naukowcy, będą mieli niepowtarzalną szansę w pełni realizować swoje pasje, w tym również młodzi ludzie, którzy korzystają z miejskiego Stypendium Fahreinheita. Mam nadzieję, że pomorscy parlamentarzyści, niezależnie od przynależności partyjnej, poprą poprawkę zaakceptowaną przez Senat – powiedział prezydent Gdańska Paweł Adamowicz podczas spotkania w Centrum Hewelianum.

Uczestnicząca w tym spotkaniu posłanka PO Agnieszka Pomaska (na powyższym zdjęciu), również opowiedziała się za tym, aby Gdańsk, miasto słynnego astronoma Jana Heweliusza, którego zwłoki spoczywają w gdańskim kościele św. Katarzyny, stał się siedzibę takiej agencji. - Będę nakłaniała posłów nie tylko z PO, aby na najbliższym piątkowym 29 sierpnia 73 posiedzeniu Sejmu RP zagłosowali za Gdańskiem, jako miejscem siedziby Polskiej Agencji Kosmicznej, powiedziała Pomaska.


Uczestnicy spotkania w gdańskim Centrum Hewelianum dowiedzieli się, że start rakiety nastąpił z chińskiego poligonu rakietowego Taiuan w prowincji Shanxi, odległego o 600 km na południowy zachód od Pekinu. Na jednej z zewnętrznych ścianek satelity Heweliusz, o wielkości zaledwie 20x20 cm, wygrawerowano logotyp gdańskiego Centrum Hewelianum oraz Miasta Gdańska.

Gdańskie Hewelianum, które jako pierwsze polskie centrum nauki „poleciało” w kosmos, w dniu udanego startu i umieszczeniu na orbicie, uczestniczyło również o godz. 10.05 w udanej pierwszej próbie nawiązania łączności z satelitą. Odebrane sygnały radiowe przetworzone na elektroniczne wskazują, że wszystko przebiega pomyślnie zgodnie z planem.

Całość tej skomplikowanej operacji, jak poinformował naszą redakcję Tomasz Łuczyc-Wyhowski, kierownik Referatu Multimedialnego, Kancelarii Prezydenta Urzędu Miejskiego w Gdańsku, była bezpośrednio oglądana poprzez portal Urzędu Miasta Gdańska przez ponad 9 tys. internautów. Według ich ilości, to osoby z Polski, Niemiec, USA, Wielkiej Brytanii, Szwecji, Czech, Norwegii, Rosji, Danii, Belgii, Brazylii, Finlandii, Włoszech,  Białorusi, Ukrainy, Australii, Hiszpanii i Kanady.

Transmisję oraz możliwość połączeń z Centrum Badań Kosmicznych w Warszawie i Centrum Astronomiczne im. Mikołaja Kopernika PAN w Warszawie zapewniła wyspecjalizowana firma „Multicam Vision” Piotra Straszewskiego z Gdyni. Na powyższym zdjęciu bezpośrednie łącza poprzez internet dokonuje Marek Wojciechowski.

Dzięki też temu dowiedzieliśmy się, że z polskiego zespołu od strony technicznej start w Taiuan nadzoruje inż. Tomasz Zawistowski z Centrum Badań Kosmicznych (CBK PAN), zaś od strony naukowej prof. Aleksander Schwarzenberg-Czerny z Centrum Astronomicznego im. Mikołaja Kopernika w Warszawie (CAMK PAN). Komunikacja radiowa ze stacją kontroli w CAMK odbywać się będzie kilka razy na dobę w dwóch sesjach, tj. rannej i wieczornej.

Dzięki internetowym łączom bezpośrednio od polskiego obserwatora w Chinach usłyszeliśmy, że start z ogromnym hukiem nastąpił 14 minut wcześniej od zaplanowanego na 4 rano naszego czasu. Odstrzelenie satelity od rakiety nastąpiło o godz. 5,27.  Naukowcy z Warszawy stwierdzili, że trzeba bardzo dokładnie ustalić położenie satelity, aby mogły go namierzyć ziemskie anteny celem odbierania i przekazywania sygnałów..Do tego celu służą dwa maszty antenowe w Warszawie, jeden jest dla amatorów, a drugi ma zestaw anten, w tym dużą obrotową czaszę służącą do odszukania satelity i odbioru jego sygnałów.  

Satelita Heweliusz osiągnął planowaną kołową orbitę odległą o 625, 4 km od powierzchni Ziemi. Porusza się on z prędkością  28,5 tys. km na godzinę. Okrąża naszą planetę zaledwie w 90 minut.

W 2009 r. powstało polskie Konsorcjum Projektu BRITE składające się z dwóch instytucji: Centrum Badań Kosmicznych Polskiej Akademii Nauk oraz Centrum Astronomicznego im. Mikołaja Kopernika Polskiej Akademii Nauk. Zbudowany w warszawskim Centrum Badań Kosmicznych (CBK) satelita teraz wyruszył w kosmos, a naukowcy na bieżąco będą przetwarzać zebrane dane.

To już drugi nanosatelita przypominający sześcienną kostkę o krawędzi 20 cm, który z orbity obserwował będzie najjaśniejsze gwiazdy. Ważący zaledwie 6 kilogramów „Heweliusz” dołączył do polskiego „Lema” oraz pozostałych trzech austriackich oraz kanadyjskich „braci”.

Imiona dla satelitów – „Heweliusz” i „Lem” wybrali internauci w ogólnopolskim konkursie organizowanym przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Konkurs odbył się 2011 roku, ogłoszonym przez Sejm RP „Rokiem Jana Heweliusza”, z okazji 400-rocznicy urodzin gdańskiego astronoma. Urodzony 28 stycznia 1611 roku Heweliusz znany jest jako „polski Leonardo da Vinci” – astronom królewski, wynalazca, filozof, prawnik, drukarz, malarz, browarnik, podróżnik – wybitny „człowiek renesansu”.

- Gdy dowiedzieliśmy się, że satelita "Heweliusz" ma zostać wystrzelony na orbitę, skontaktowaliśmy się z polskim konsorcjum projektu BRITE i przystąpiliśmy do promocji wydarzenia. Astronom Jan Heweliusz pochodzi przecież z Gdańska, a my zajmujemy się popularyzacją tematyki astronomiczno - astronautycznej. Na naszej wystawie "Energia, Niebo i Słońce" już od trzech lat można oglądać model satelity "Heweliusz", wykonany przez Centrum Badań Kosmicznych, w skali 1:1. Dzięki tej współpracy jesteśmy pierwszym polskim centrum nauki, które poleciało w kosmos - wyjaśnił Przemysław Guzow, dyrektor Centrum Hewelianum (na zdjęciu powyżej).

Centrum Hewelianum powstało na Górze Gradowej w Gdańsku, w zabytkowych obiektach architektury militarnej okresu napoleońskiego, w których obecnie mieszczą się interaktywne wystawy z różnych dziedzin nauki. Model satelity „Heweliusz”, wykonany przez CBK w skali 1:1, już od 2011 r. jest jednym z najciekawszych eksponatów tej wystawy.

Wyniesienie na orbitę wokółziemską satelity o nazwie Heweliusz, zgromadziło w  gdańskim Centrum Hewelianum zaszczytne grono znakomitych naukowców. W dyskusji panelowej zebranym gościom przybliżyli oni zagadnienia związane z lotem kolejnego, bo już szóstego satelity w ramach projektu BRITE, Program ten obejmuje trzy państwa Austrię, Kanadę i Polskę, o czym obszernie informujemy w oddzielnym materiale.

Wła-49
Fot. Włodzimierz Amerski