Granda we Wrzeszczu » Mieszkańcy ul. Bohaterów Getta Warszawskiego walczą z absurdalnym ich zdaniem wariantem trasy tramwa... Biało-Czerwone Róże dla M.Horały - Polska sztafeta biegnie... » Marcin Horała, b. pełnomocnik rządu ds. budowy CPK, gdyński poseł PiS, laureatem nagrody Biało-Czerw... "Solidarność" zamieściła na swoim budynku baner dot. Zielonego Ładu. M... » Gdański Zarząd Dróg i Zieleni znów zamierza karać NSZZ "Solidarność" za banery umieszczone na budynk... Nagrodzono młodych miłośników czytania » W auli głównej Europejskiego Centrum Solidarności odbyła się gala Wielkiego Maratonu Czytelniczego. ... Piekarnia "Paryska" ogłasza upadłość » W ub. roku podczas kampanii wyborczej Donald Tusk straszył, że niebawem za rządów Prawa i Sprawiedli... Koalicja Obywatelska wygrała wybory do Parlamentu Europejskiego » Koalicja Obywatelskiej wygrała wybory do Parlamentu Europejskiego zdobywając 38,2 proc. głosów - 21 ... Apel Stowarzyszenia "Godność" o poparcie kandydatury Jacka Kurskiego » Stowarzyszenie "Godność", zrzeszające więźniów politycznych PRL-u oraz działaczy podziemia lat 80-ty... Dorota Arciszewska-Mielewczyk: Przegrana Prawicy to koniec suwerennośc... » Czy Polacy rozumieją znaczenie wyborów do Parlamentu Europejskiego, czy przegrana Prawicy oznacza ko... Bruksela, tu się żyje! » Cmentarzysko politycznych słoni czy znakomite łowisko? Parlamentarny staż w Brukseli to przyjemna pr... Jarosław Sellin: Błędem było to, że Solidarność nie skonsumowała swoje... » W historycznej Sala BHP w Gdańsku Jarosław Sellin, kandydat Prawa i Sprawiedliwości do Parlamentu Eu...
Umowa fraudacyjna w Sopocie Karnowskiego - radni wprowadzeni w błąd?
czwartek, 13 czerwca 2024 09:58
Umowa fraudacyjna w Sopocie Karnowskiego - radni wprowadzeni w błąd?
Gęstnieje atmosfera wokół b. prezydenta Sopotu, Jacka
Cellfast Wilki - Energa Wybrzeże LIVE: 0:0 47:43
piątek, 14 czerwca 2024 18:51
Cellfast Wilki - Energa Wybrzeże LIVE: 0:0 47:43
W sobotę o godz. 16.30 w Krośnie rozpocznie się mecz 8. kolejki
Młodzież z Jaguara nie zostaje w Trójmieście
piątek, 14 czerwca 2024 14:35
Młodzież z Jaguara nie zostaje w Trójmieście
Do zakończenia sezonu 2023/24 pozostały już tylko dwie kolejki na
Terminarz PKO Ekstraklasy 2024/2025
czwartek, 06 czerwca 2024 13:56
Terminarz PKO Ekstraklasy 2024/2025
Inauguracja nowego sezonu PKO Ekstraklasy odbędzie się w piątek 19

Galeria Sztuki Gdańskiej

Z kroniki Galerii Sztuki Gdańskiej
środa, 29 maja 2024 07:50
Z kroniki Galerii Sztuki Gdańskiej
W trakcie blisko 15 lat trwania Galerii Sztuki Gdańskiej na łamach

Sport w szkole

Rozdano medale w wioślarstwie halowym
sobota, 30 marca 2024 16:46
Rozdano medale w wioślarstwie halowym
22 marca w hali sportowej Szkoły Podstawowej 94 po raz kolejny

"Gdańska" w antrakcie

„Iwona księżniczka Burgunda”
wtorek, 14 maja 2024 14:37
„Iwona księżniczka Burgunda”
Kim jest Iwona? Iwona to Ty, Ja, On, Ona czasem nawet Oni. Iwona jest
Powstaniec z Gdyni
piątek, 05 stycznia 2024 16:35
Powstaniec z Gdyni
„Powstaniec 1863”- to długo oczekiwany film o wielkim bohaterze

Muzeum Stutthof w Sztutowie

2076 dni obozu pod Gdańskiem
piątek, 16 września 2022 18:15
2076 dni obozu pod Gdańskiem
Obóz koncentracyjny Stutthof wyzwoliły wojska III Frontu

Foto "Kwiatki"

Zimowe oblicza Trójmiasta
sobota, 13 lutego 2021 11:08
Zimowe oblicza Trójmiasta
Zimowe oblicze Trójmiasta w obiektywie Roberta
Debata w Szemudzie: Dołkowski pyta, Kalkowski kluczy
środa, 17 kwietnia 2024 12:38
Debata w Szemudzie: Dołkowski pyta, Kalkowski kluczy
II tura wyborów samorządowych w gminie Szemud wchodzi w
Spotkali się, by oszacować możliwości założenia muzeum
poniedziałek, 10 kwietnia 2017 18:04
Spotkali się, by oszacować możliwości założenia muzeum
Fundacja „Mater Dei”, ta sama dzięki której w dużej mierze

Dlaczego nie głosuję na Tuska

środa, 04 października 2023 12:35
Już dni dzielą nas od kolejnych wyborów. Niektórzy twierdzą, że

Gdańscy malarze barkasów

Ocena użytkowników: / 48
SłabyŚwietny 
środa, 13 lipca 2022 11:11

Niezaprzeczalnie marynistyczny klimat gdańskiego malarstwa początku XX wieku tworzyli artyści wywodzący się z dwóch dużych ośrodków artystycznych. To twórcy pochodzący z Królewca i tamtejszej Akademii Sztuk Pięknych i gdańskiego ośrodka akademickiego z jego Wydziałem Architektury na Politechnice Gdańskiej i Państwowej Rzemieślniczej Szkoły Dokształceniowej na Wydziale Plastycznym.


Duża część gdańskich malarzy kształciła się w europejskich ośrodkach akademickich w Monachium, Berlinie, Paryżu, Rzymie, Düsseldorfie i później po skończeniu studiów osiedlała się w Gdańsku. Gdańsku, mieście otwartym na sztukę z ciekawą architekturą , portem, morzem, plażami, rybakami i ciekawymi wzgórzami morenowymi nadającymi pejzażom wyjątkowy, poetycki charakter.


Powstanie Wolnego Miasta Gdańska wobec nowego porządku politycznego nieco zmieniało kulturę mieszczańską, która teraz stawała się nowocześniejsza, dawne elity były w odwrocie, jednak po dość spokojnie układających się latach 20, nadchodził dość brutalny dla Gdańska okres narodzin NSDAP, zdobywającego w Gdańsku dużą popularność. Zarówno w malarstwie jak i w architekturze dało się odczuć nowe tendencje w sztuce. Olbrzymia rzesza miejscowych artystów poddała się tej narracji. Dziś trudno oddzielić zagorzałych zwolenników nowego porządku od artystów będących w opozycji, jednak można na podstawie końca lat 30. zorientować się o ich preferencjach politycznych bowiem prace zbyt nowoczesne, przez specjalną komisję zaliczane były do zdegenerowanych. W tym wypadku artysta zostawał zawieszany w prawach wykonywania zawodu malarza.

alt

Heinz Koppelwieser, Tolkmicko nad Zalewem Wiślanym, akwarela


Na pewno do takich artystów Wolnego Miasta Gdańska nie należał Heinz Koppelwieser, o którym do tej pory niewiele wiemy, choć trzeba przyznać, że w historii sztuki lat międzywojennych był malarzem zauważanym przez ówczesne gdańskie władze i zapraszanym do prezentacji swoich prac. Może nie należał do wybitnych twórców, ale jego wykształcenie dało mu solidne podstawy do tworzenia bardzo interesujących pejzaży oraz widoków przedstawiających pracę rybaków. Studiował w Berlinie i w Gdańsku u znakomitego prof. Fritza Pfuhle i sopockiego malarza Roberta Zeunera. Specjalizował się w pracach akwarelowych. Często malował nad Zalewem Wiślanym, Zatoką Gdańską i Zalewem Kurońskim. Ulubionym motywem jego prac były barkasy, łodzie rybackie, płaskodenne przeznaczone do połowów słodkowodnych ryb zalewowych. Barkasy napędzane były prostokątnym żaglem rejowym zawieszanym na wysokim maszcie. Znane są jego pejzaże z barkasami malowane w Tolkmicku i w Nidzie nad Zalewem Kurońskim. Malował również inne łodzie rybackie w Zatoce Gdańskiej i na Wyspach Północnofryzyjskich. W jego pracach wyraźnie wyczuwalny jest wpływ prof. Fritza Pfuhle.

alt

Heinz Koppelwieser, Na brzegu, akwarela


Modernistyczne obrazy przedstawiające rybaków z lat 20 i 30 należą do typowych jego prac. Prezentował je na wielu wystawach, między innymi na słynnej wystawie w sopockiej Kunsthalle na przełomie lipca i sierpnia roku 1942 i wiedeńskiej wystawie na przełomie października i listopada 1942. Należy zatem przypuszczać, że akceptował politykę ówczesnej władzy. Uczestniczył również w powojennej wystawie Gdańskich malarzy w Hamburgu (sierpień-wrzesień 1948).

alt

Fritz Heidingsfeld, Popołudnie nad Zalewem,1947, olej na płycie pilśniowej


Innym gdańskim malarzem pochodzącym z Sopotu, o podobnej drodze artystycznej był Fritz Heidingsfeld, jego obrazy przywołują nostalgiczne wrażenie uduchowionego klimatu gdańskiej rzeczywistości, a pejzaże przeważnie prezentują widoki morza, zatoki, Zalewu Wiślanego i łodzi rybackich. Tworzył dobrze nam znane obrazy południowo-wschodniego Bałtyku, okolic Zalewu Kurońskiego, plaż i wydm Nidy i charakterystycznych tamtejszych łodzi, wspomnianych barkasów. To właśnie między innymi te widoki ‒ w porannej mgle, przy brzegu, malowane w klimacie obrazów Lovisa Corintha ‒ przywołują to wrażenie. Heidingsfeld często korzystał z akcentów impresjonistycznych, jednak wypracował nowe spojrzenie na pejzaż marynistyczny. „Gdańskie spojrzenie” ‒ jak kiedyś zauważył jeden z krytyków sztuki Wolnego Miasta Gdańska ‒ opierał się na solidnej, rzetelnej szkole malowania, moda nie miała znaczenia, pierwszeństwo miały klimat i kolor.

alt

Fritz Heidingsfeld, Nad Jeziorem Bodeńskim, 1947, olej na płycie pilśniowej


Był studentem profesora Fritza Augusta Pfuhle na Wydziale Architektury Politechniki w Gdańsku (1926‒1929). Należał do stowarzyszenia malarzy gdańskich „Die Kogge” i podobnie jak Koppelwieser w 1942 roku uczestniczył w Wielkiej Wystawie Malarstwa Gdańskiego w Wiedniu, wystawiając tam aż 13 obrazów. Wystawiał również w wielu europejskich miastach, między innymi w Berlinie, Monachium, Gdańsku i Wrocławiu. Niestety trudno malarzowi przypisać pełną wolność artystyczną, ale trudno też stwierdzić, czy popierał narodowych socjalistów. Skoro jednak brał udział w wiedeńskiej wystawie, należy przypuszczać, że popierał ich idee.

alt

Heinz Koppelwieser, Rybacy przy sieciach, 1953, akwarela


Mocno ograniczony rozwój polskiej kultury w Wolnym Mieście Gdańsku w dziedzinie plastyki nie mógł przebić się ponad wydarzenia dotyczące niemieckojęzycznych artystów. Dominację ich malarstwa dało się odczuć. Senat Wolnego Miasta Gdańska faworyzował niemieckie wydarzenia kulturalne miasta, a wystawy z udziałem polskich malarzy były spychane na margines. Jednak warto zauważyć, że i polscy twórcy Wolnego Miasta Gdańska jak i przyjezdni wystawiający w Gdańsku Polacy reprezentowali bardzo wysoki poziom prezentowanych prac, co często pozostawało solą w oku niemieckich malarzy. Temat polskiego malarstwa w Wolnym Mieście Gdańsku podejmę w jednym z najbliższych felietonów.

Stanisław Seyfried

(Heinz Koppelwiesr 1907, Gdańsk – 1971, Hamburg)
(Fritz Heidingsfeld 1907, Sopot - 1972, Heroldsberg)


Inne artykuły związane z:
Related news items:
Newer news items:
Older news items:
 

Dodaj komentarz


Kod antysapmowy
Odśwież