Przemysław Majewski: Listek figowy władzy » Rozmowa z Przemysławem Majewskim, radnym z Klubu Radnych PiS w Radzie Miasta Gdańska- Czy Gdańsk, ja... Radni PiS protestują przeciwko wspieraniu nielegalnej imigracji » Radni Miasta Gdańska z klubu Prawa i Sprawiedliwości zaprotestowali przeciwko wspieraniu przez Gdańs... Jacek Szaran: Słupsk nie istniał dla marszałka » Z Jackiem Szaranem, radnym ze Słupska, rozmawia red. Piotr Kubiak (Radio Gdańsk)Według słupskiego ra... Gdański raut Dulkiewicz z urzędnikami » Co można zjeść i wypić za 132 216 złotych? Na pewno dużo dobrego jadła popitego przednimi napitkami.... Miesiąc AAC w Przedszkolu Specjalnym Nr 77 » Październik to międzynarodowy miesiąc komunikacji alternatywnej i wspomagającej (AAC). Przez cały mi... Poseł Tarczyński w Akwenie: Fakty dla przekonanych... » W klubie gdańskiej Solidarności "Akwen" odbyło się spotkanie z eurodeputowanym Dominikiem Tarczyński... W tygodniku „Sieci”: Putin wysyła na śmierć » Władimir Putina ogłosił częściową mobilizację i chce powołać pod broń przynajmniej 300 tys. mężczyzn... Las to nie wysypisko » Nielegalne składowiska odpadów, to największe zmartwienie Nadleśnictwa Kolbudy. W świetle prawa domn... Czesław Nowak: Tusk otrzymał zadanie do wykonania » Z Czesławem Nowakiem, posłem OKP i Porozumienia Centrum (1989-1993), gdańskim radnym (1998-2006), po... PZU Zdrowie Gdańsk Marynarki Polskiej » 16 września otwarto Centrum Medyczne PZU Zdrowie Gdańsk Marynarki Polskiej. To trzecia taka placów...
Gdański raut Dulkiewicz z urzędnikami
wtorek, 27 września 2022 19:26
Gdański raut Dulkiewicz z urzędnikami
Co można zjeść i wypić za 132 216 złotych? Na pewno dużo
Hokeistki Stoczniowca zdeklasowały Cracovię
sobota, 24 września 2022 20:52
Hokeistki Stoczniowca zdeklasowały Cracovię
Bardzo efektownie sezon 2022/23 zainaugurowały hokeistki
Gedania z Zyską... w bramce
piątek, 30 września 2022 19:35
Gedania z Zyską... w bramce
Dwutygodniowa przerwa na mecze naszej reprezentacji w Lidze Narodów
Marcin Kaczmarek: Trener odnowiciel?
czwartek, 22 września 2022 18:12
Marcin Kaczmarek: Trener odnowiciel?
48-letni Marcin Kaczmarek podjął się niezwykle trudnego zadania.

Galeria Sztuki Gdańskiej

Szlakiem Rewskich Szkut
wtorek, 20 września 2022 13:27
Szlakiem Rewskich Szkut
Kilka dni urlopu jak co roku we wrześniu spędziłem w Rewie. To
Zaproszenie na XXIX edycję Ogólnopolskich Czwartków Lekkoatletycznych
środa, 31 sierpnia 2022 08:28
Zaproszenie na XXIX edycję Ogólnopolskich Czwartków Lekkoatletycznych
Gdański Zespół Schronisk i Sportu Szkolnego zaprasza uczniów

Muzeum Stutthof w Sztutowie

2076 dni obozu pod Gdańskiem
piątek, 16 września 2022 18:15
2076 dni obozu pod Gdańskiem
Obóz koncentracyjny Stutthof wyzwoliły wojska III Frontu

Foto "Kwiatki"

Zimowe oblicza Trójmiasta
sobota, 13 lutego 2021 11:08
Zimowe oblicza Trójmiasta
Zimowe oblicze Trójmiasta w obiektywie Roberta
Koncert „Wolność jest w nas” - wokaliści i muzycy
czwartek, 22 lipca 2021 19:17
Koncert „Wolność jest w nas” - wokaliści i muzycy
Fundacja kultury WOBEC, przy pomocy pozyskanych partnerów projektu:
„Spotkanie z rolnikami” w Malborku
wtorek, 28 czerwca 2022 13:33
„Spotkanie z rolnikami” w Malborku
27 czerwca 2022 roku w Magazynie Malbork Elewarr Sp. z o.o. odbyło
Spotkali się, by oszacować możliwości założenia muzeum
poniedziałek, 10 kwietnia 2017 18:04
Spotkali się, by oszacować możliwości założenia muzeum
Fundacja „Mater Dei”, ta sama dzięki której w dużej mierze

Spacer po Górze Jana

Ocena użytkowników: / 30
SłabyŚwietny 
niedziela, 07 sierpnia 2022 17:14

Na spacer po wrzeszczańskiej Górze Jana zaprosił mnie prof. Witold Paweł Burkiewicz, osoba od dzieciństwa związana z tym miejscem, dziś scenograf przestrzeni, specjalista rewaloryzowania miejskich przestrzeni parkowych, autorytet w tej dziedzinie.


Opowieści nie było końca, każda inna i niezmiernie ciekawa. Miejsce znane od XVII wieku jako Królewska Dolina rozciąga się między dzisiejszymi ulicami: Do Studzienki i Sobieskiego.

alt

Park Zachariasa Zappio


W skład Królewskiej Doliny wchodzi letnia rezydencja gdańskiego kupca Zachariasa Zappio, dziś niby odrestaurowana, ale nadal potrzebująca wielu nakładów finansowych i fachowej ręki. Przywrócenie ogrodowi starego renesansowego wyglądu z odsłonięciem widoków na morze i malowniczego otoczenia może okazać się już niemożliwe, choć jak zapewnia mnie profesor istnieje jeszcze możliwość przynajmniej w części przywrócenia parkowi dawnego wyglądu. Po wcześniejszym zapoznaniu się z kilkoma gdańskimi ogrodami, Park Zachariasa Zappio wydaje się najciekawszy.

alt

Widok z Góry Jana


Jednak leżącą obok Górą Jana jest równie ciekawa i dziś to właśnie jej chciałbym poświęcić więcej miejsca. Położona między ulicami: Do Studzienki i Jaśkową Doliną, jej najatrakcyjniejszym miejscem jest promenada spacerowa, którą udostępnił gdańszczanom na początku XIX wieku jej właściciel Jan Labes, senator Pierwszego Wolnego Miasta Gdańska, przedsiębiorca, filantrop. Po jego śmierci miasto wykupiło w 1832 roku teren i leżącą obok działkę obejmującą drugą stronę ulicy Jaśkowa Dolina. Założono tam romantyczny park miejski, dziś najstarszy w Gdańsku i jeden z najstarszych w Europie. Miejsce tłumnie odwiedzane przez mieszkańców dzięki odbywającym się tu licznym festynom. W parku gościli artyści i politycy w pewnym momencie park stał się atrakcyjniejszy od oliwskiej Góry Pachołek. Zadbana promenada na Górze Jana dostarczała wielu atrakcji przede wszystkim była miejscem wielu fascynujących widoków na gdańskie dzielnice i zatokę. Już od kilku lat prof. Burkiewicz odnawia te widoki na powrót, zaznacza je w terenie, nadaje im nowe nazwy, a przede wszystkim po latach zaniedbań odsłania je na ile jest to możliwe. Zdarza się, że z grupą alpinistów po konsultacjach z dendrologami przycina zasłaniające widok konary.

alt

Prof. Witold Paweł Burkiewicz


U podnóża wzgórza od strony północnej pod koniec XIX wieku rozpoczęła działalność kawiarnia Zinglera, z której rozpościerał się cudowny widok na morze. Po latach znalazła tu miejsca siedziba Gdańskiej Telewizji. Jak zauważyłem stojąca obok renesansowa willa przechodzi gruntowny remont. W okolicach wzgórza znajdowała się duża ilość gustownych kawiarenek umilających wypoczynek po trudach często forsownego i długiego spaceru. Okolicę odwiedzali polscy królowie Jan III Sobieski i August II Mocny. Wzgórze nosiło nazwę Johannisberg na cześć Johanna Labesa, zacnego gdańszczanina.

alt

Tablica informacyjna


alt

Punkt widokowy Królewskiego Wzgórza (Ślimak)


Centralnym punktem zbocza jest ślimak, wzniesienie na wysokość 99 m. n.p.m.. Punk widokowy przetrwał do dzisiejszych czasów, jednak już widok na okolicę jest bardzo mocno ograniczony i potrzebna byłaby w tym wypadku mała korekta nieznacznego przycięcia kilku konarów dla odsłonięcia pięknej panoramy Gdańska. Odrestaurowane przed laty miejsce wymaga odświeżenia bowiem nadal cieszy się wielką popularnością. Spędzająca tu wolny czas spora rzesza ludzi pozostawia ślady swojej obecności nie zawsze robiąc po sobie porządek.

alt

Julius Gottheil, Królewskie Wzgórze, litografia


Profesor Burkiewicz co jakiś czas otwierając nowe punkty widokowe uatrakcyjnia wydarzenia nadając im intrygujący charakter artystycznych spektakli plenerowych z udziałem wielu ciekawych artystów, ich reżyserem przeważnie jest sam autor projektu „Spojrzenie na Gdańsk”.

alt

Cmentarz Żydowski na Górze Jana


alt

Cmentarz Żydowski na Górze Jana


I jeszcze jedna niezwykłość miejsca. Na południowo-wschodnim zboczu wzgórza znajduje się cmentarz żydowski pochodzący z XVIII wieku. Jego historia czeka jeszcze na dokładne zbadanie, cmentarz przedstawia opłakany stan, jest kompletnie zdewastowany. Macewy już w latach 60. były kradzione, pozostałe resztki walają się w rozgrabianym nieładzie. W jako takim stanie zachowały się schody, stromo prowadzące do najwyżej posadowionych grobów, ich pozostałości jeszcze gdzieniegdzie się zachowały. W czasach głębokiego PRL-u wyrywane z grobów macewy pod osłoną nocy zrzucane były z góry, następnie nad ranem przez prawdopodobnie nieuczciwych kamieniarzy wywożone do swoich zakładów. Niewątpliwie cmentarz zaświadcza o sporej i bogatej gdańskiej społeczności żydowskiej mieszkającej tu w XVIII wieku. Sukcesywne odtworzenie cmentarza jako miejsca pochówku ludzi jest obowiązkiem żyjących, nie przekracza wspólnych możliwości finansowych miasta jak i gminy żydowskiej.  Temu miejscu, należy się wyjątkowy szacunek i odtworzenie.

alt

Krzyż poświęcony załodze zestrzelonego Lancastera


Góra Jana we Wrzeszczu skrywa jeszcze jedną tragiczną historię, która rozegrała się u jej podnóża. W pierwszym nalocie Brytyjskich Sił Powietrznych 11 lipca 1942 roku z zamiarem zbombardowani stoczni, rozbił się tu zestrzelony przez Niemców nad Gdańskiem Lancaster z 7 osobową załogą, wszyscy zginęli. Piotr Urban, gdański historyk wraz kolegami stosunkowo niedawno odnalazł miejsce i upamiętnił je krzyżem wraz ze zdjęciami członków załogi. Wiem, że plany upamiętnienia miejsca się jeszcze krystalizują i pewnie niebawem je poznamy. W 1948 roku doczesne szczątki załogi Lancastera z Góry Jana zostały przeniesione na Cmentarz Wspólnoty Brytyjskiej w Malborku. Góra Jana we Wrzeszczu ma przebogatą historię, po którą warto sięgać i ją przypomnieć.

Stanisław Seyfried
zdjęcia autora tekstu


Inne artykuły związane z:
 

Dodaj komentarz


Kod antysapmowy
Odśwież