Sopockie co nieco: Swój i wróg

Sporo osób chyba odetchnęło z ulgą, ale tyle samo się z pewnością nieco rozczarowało ostatecznym komunikatem, że kadencyjność w samorządach – tak, ale obowiązywać będzie dopiero od najbliższych wyborów w przyszłym roku. Jako samorządowiec z ponad 25-letnim doświadczeniem jestem przekonany, że kadencyjność jest dobrym rozwiązaniem, ale powinna dotyczyć również posłów, senatorów i radnych wszystkich szczebli. Nie ma oczywiście idealnych rozwiązań i zapowiedziana kadencyjność nie rozwiąże na pewno wszystkich lokalnych problemów, ale wydaje się, że może przyspieszyć publiczną debatę na temat niezbędnych zmian w codziennym funkcjonowaniu samorządów. Na przykład wzmocnienie pozycji Rady w stosunku do wybieranego w bezpośrednich wyborach prezydenta, burmistrza czy wójta jest – moim zdaniem – wręcz niezbędne, zwłaszcza w sytuacji, gdy funkcje kontrolne radnych są raczej iluzoryczne. Radni – warto to przypominać – mają przecież  tak samo silny mandat społeczny do pełnienia swojej funkcji jak prezydent. Oczywiście decyduje większość Rady, w przypadku Gdańska i Sopotu podporządkowana partyjnemu ugrupowaniu, z którego wywodzą się Prezydenci. I nie przypominam sobie, żeby tacy właśnie radni kiedykolwiek sprzeciwili się „swojemu” mocodawcy.

Nie wiem, jaki kształt przybiorą ostateczne rozwiązania legislacyjne, ale oddzielenie bezpośrednich wyborów prezydenckich od wyborów do Rady (gminy, miasta, powiatu, sejmiku) wydawałoby się logiczne i uzasadnione. Wystarczy przecież wprowadzić dwie pięcioletnie kadencje dla prezydenta czy burmistrza, co automatycznie skutkowałoby innymi terminami wyborów na radnych i – choć trochę – usamodzielniło kandydatów na radnych. Sytuacja, w której mieszkańcy (przynajmniej część z nich może się czuć nieco zagubiona i zdezorientowana w gąszczu wyborczych przepisów) głosują dwa razy na tę osobę (jako kandydata na Prezydenta i radnego jednocześnie) nie jest z pewnością czysta i klarowna.

Z pewnością wyraźne wzmocnienie funkcji nadzorczej i kontrolnej Rad w stosunku do prezydentów wyszłoby na zdrowie przede wszystkim mieszkańcom, którzy oczekują od radnych skutecznego działania w miejskich sprawach, a nie upolitycznionych dyskusji i personalnych wycieczek, jak ma to często miejsce w moim rodzinnym mieście. Niestety, sopocki prezydent z upodobaniem stosuje takie metody w stosunku do wszystkich, których uważa za swoich politycznych wrogów. Wzorem swojego pryncypała idą niektórzy jego podwładni, często zmieniając salę obrad w miejsce osobistych pretensji, przytyków, połajanek i „przywoływania do porządku”. Spirala wzajemnej niechęci  w ten sposób nieustannie się nakręca, a główny sprawca tylko zaciera ręce, bowiem „wróg” w jego polityce (także i tej lokalnej) jest niezbędny dla podtrzymania czujności (rewolucyjnej?), napięcia i agresji we własnych szeregach. Bowiem samorządowy tort przeznaczony jest wyłącznie dla „swoich”, a nie „obcych”. W takim czarno-białym widzeniu otaczającego świata nie ma miejsca na współpracę i pokojowe współdziałanie. „Wróg” jest „inny” i należy go zniszczyć, a nie wsłuchiwać się zanadto w jego argumentację. Bo - nie daj Boże - kogoś ona jednak przekona?

Zacząłem od samorządowej praktyki, a kończę na pojęciach symbolicznych i pewnej filozofii politycznej, uprawianej namiętnie – niestety – nawet na tym naszym małym, lokalnym podwórku. Co nieuchronnie prowadzi do podziałów, a nigdy do wzajemnego zrozumienia. A ja raczej cenię tych, którzy szukają możliwości porozumienia ponad podziałami, a nie tych, którzy podziały te sami chętnie wywołują. Zmiany w ordynacji wyborczej na pewno nie zmienią charakteru poszczególnych włodarzy i nie stępią ich politycznego temperamentu. Ale może pozwolą na bardziej obiektywne spojrzenie na – jak to powiedział kiedyś nieodżałowany Kazimierz Rudzki – coraz bardziej nas otaczającą rzeczywistość?

Wojciech Fułek