„Spór o biografię Polski” – debata w ECS

W Europejskim Centrum Solidarności odbyła się debata „Spór o biografię Polski. Spotkanie świadków historii”. W dyskusji wzięli udział m.in. Bożena Rybicka-Grzywaczewska, Aleksander Hall, Andrzej Celiński, Bogdan Lis, Zbigniew Janas i Jacek Taylor. Organizatorami byli prezydent Paweł Adamowicz oraz dyrektor ECS Basil Kerski.

W sobotę 5 marca w Europejskim Centrum Solidarności odbyła się debata pod tytułem „Spór o biografię Polski. Spotkanie świadków historii”, której organizatorami byli Paweł Adamowicz, prezydent Gdańska oraz Basil Kerski, dyrektor ECS.

– Parę tygodni temu doszliśmy do wniosku w pewnej grupie przyjaciół, że trzeba warto i jest taka potrzeba zorganizowania dyskusji, debaty na tle teczek Kiszczaka, zarzutów, pretensji, grillowania, jak ktoś chce to nazwać, Lecha Wałęsy. Wszyscy intuicyjnie wyczuwamy, że nie chodzi tylko o Lecha Wałęsę, że dyskusja, debata dotyczy znacznie poważniejszego problemu i że dotyczy tak naprawdę każdej i każdego z nas z osobna. Bowiem biografia Lecha Wałęsy, choć indywidualna, swoista, różniąca się od innych, ma przecież szereg kręgów wspólnych z naszymi indywidualnymi biografiami, z naszą indywidualną drogą do świadomości historycznej – powiedział Paweł Adamowicz.

Do debaty zaproszeni zostali:  Bożena Rybicka-Grzywaczewska, Aleksander Hall, Andrzej Celiński, Bogdan Lis, Zbigniew Janas i Jacek Taylor. Prowadzącym, który był również uczestnikiem debaty, był Tomasz Wołek.
– Chcieliśmy tą debatę poprowadzić w gronie ludzi, którzy mają status niejako podwójny, bo są nie tylko świadkami historii najnowszej, ale zazwyczaj, czy bez wyjątku właściwie, jej czynnymi uczestnikami. I każde z nich odcisnęło na tej historii swoje własne piętno – powiedział Tomasz Wołek, dziennikarz, publicysta, działacz Ruchu Młodej Polski i „Solidarności”.

Zebrani goście debatowali o najnowsze historii Polski. Jak powiedziała Bożena Rybicka-Grzywaczewska, uczestniczka Ruchu Młodej Polski i strajku w Stoczni Gdańskiej, była osobista sekretarka Lecha Wałęsy, „nie da się rozmawiać o Polsce, nie rozmawiając o Lechu Wałęsie”.
– Lata 68 i 70 były naprawdę jedną z najważniejszych lekcji, że nie można ludzi przeciw sobie przeciwstawiać, nie można ich dzieli
i jest pytanie: na jak długo ta lekcja starczyła – powiedziała Bożena Rybicka-Grzywaczewska.

– Bronię często III Rzeczpospolitej, czyli naszego państwa, bo tak ją nazwano w Konstytucji, ale  oczywiście też widzę błędy, ileś porażek, ileś głupich bratobójczych walk, które zostały w tej III Rzeczpospolitej stoczone, ileś porażek na własne życzenie, ale liczy się bilans, a ten bilans to jest bilans sukcesu – powiedział Aleksander Hall – profesor, założyciel i lider Ruchu Młodej Polski, uczestnik obrad Okrągłego Stołu.
Jacek Taylor, prawnik i współpracownik opozycji demokratycznej – WZZ i „Solidarności”, powiedział, że obecna sytuacja w Polsce spowodowana jest m.in. nadużywaniem wolności słowa i tym, że można bezkarnie zniesławiać i oskarżać różnych ludzi. Taylor stwierdził również, że zarzuty, które teraz dotykają Wałęsy są nie do udowodnienia przed sądem, a poczucie całkowitej bezkarności doprowadziło do tej sytuacji, którą teraz obserwujemy m.in. w mediach.

– Ja jednak wolę ufać Lechowi Wałęsie, niż ubekom i ich papierom – powiedział Zbigniew Janas, współpracownik Komitetu Obrony Robotników, członek „Solidarności”.

– W teczkach IPN-u od mniej więcej 75, 76 roku, we wszystkich teczkach, które się udało przejrzeć w Gdańsku i to jest informacja od Mirosława Rybickiego – mojego brata, któremu ufam i który się po prostu tym naukowo zajmuje, nie ma ani jednego donosu, złożonego przez Lecha Wałęsę, czy przez Bolka, który to TW Bolek jest przypisywany Lechowi Wałęsie – powiedziała Bożena Rybicka-Grzywaczewska.

– Ta historia „Solidarności” została zapisana, jest zapisana i nikt jej nie zmieni. Biografią tej Polski wolnej, demokratycznej jest biografia Solidarności i jej liderów. To Lech Wałęsa doprowadził do tego w efekcie, kierując „Solidarnością” i milionami ludzi, bo trzeba przecież o tym mówić, że sami liderzy takich batalii nie wygrywają. Bez ludzi, bez wsparcia tych osób też nie byłoby Polski wolnej i demokratycznej. Sami byśmy nic nie zrobili. Ja myślę, że to co dzisiaj nas otacza, oglądamy chociażby ten piękny gmach Europejskiego Centrum Solidarności, świadczy o tym, że dobrze wybraliśmy, że wybraliśmy właściwą drogę, że wygraliśmy – powiedział Bogdan Lis, współorganizator Wolnych Związków Zawodowych Wybrzeża i ogólnopolskiej Tymczasowej Komisji Koordynacyjnej podziemnej „Solidarności”, sygnatariusz Porozumienia Gdańskiego w sierpniu 1980 roku.

– Mam takie wyobrażenie o Wałęsie, że jest to człowiek bardzo skomplikowany, mający cechy ewidentnie przywódcze, wielki talent polityczny, ale (…) wiedząc, że on jest wielki trzeba też widzieć jego małość, a widząc małość nie można zapominać, że jest wielki. Patrzyłem na niego od 79 roku (…) i myślę, że on jest oczywiście już postacią historyczną, która ma swoje zasługi, miała swoje potknięcia, myślę, że po grudniu 70 roku miał swoje potknięcia, ale na każdą postać historyczną trzeba patrzeć, patrząc na bilans. A ten bilans jest niewątpliwie bilansem zdecydowanie pozytywnym. Nie napisze się żadnej nowej historii Lecha Wałęsy, czy nowej historii Polski, w której jego rola byłaby pomniejszona, czy wręcz zniszczona. Po prostu tego się nie da zrobić i nie warto tego próbować – podsumował debatę Aleksander Hall.

Karolina Rabiej