Wyjątkowe eksponaty z Westerplatte

W ramach kolejnej odsłony cyklu „Wejście w historię” w Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku zaprezentowano najcenniejsze eksponaty odnalezione na Westerplatte w czasie badań archeologicznych w 2022 roku.

Cykl „Wejście w historię”, to wydarzenie w ramach, którego każdorazowo na poziomie -1 Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku prezentowane są eksponaty związane z aktualnymi rocznicami, wydarzeniami wojennymi lub zagadnieniami okresu wojny i okupacji. Podczas ostatniej w tym roku odsłony cyklu zaprezentowano najcenniejsze eksponaty odnalezione na Westerplatte w czasie badań archeologicznych w 2022 roku.

- W natłoku bieżących obowiązków, wykonując kolejne zadania czasami mijamy ważne wydarzenia, one zlewają się z innymi, które z perspektywy czasu okazują się mniej istotne - powiedział prof. Grzegorz Berendt, dyrektor Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku. - Tymczasem dzisiaj w Muzeum uczestniczymy w eksponowaniu tego co jest efektem tegorocznych prac naszych kolegów archeologów eksplorujących wytypowane przestrzenie na terenie półwyspu Westerplatte. Jest to element prac prowadzonych od 2016 roku. Uświadommy sobie, że te prace prowadzone od sześciu lat są pierwszymi realizowanymi w tym miejscu w ramach ośmiu dekad, które upłynęły od zakończenia II wojny światowej. Trochę wkładam na siebie marynarkę pana kierownika Filipa Kuczmy i jego kolegów, ich kamizelki robocze, bo chcę się ogrzać przy chwale, którą oni wprowadzają do naszego muzeum. To są wyjątkowe obiekty, te które sprawiają, że mamy naszą opowieść w muzeum na wystawie stałej, na wystawach czasowych. To dotknięcie historii, to spotkanie z ludźmi tworzącymi załogę Składnicy ponad 82 lata temu jest możliwe właśnie za sprawą odkryć, pracy archeologów, współpracy archeologów i historyków, tej twórczej i bardzo owocnej jak się okazuje koegzystencji. Jestem dumny, że mogę od strony organizacyjnej wspomagać koleżanki i kolegów z zespołu.

- Dziewiąty etap badań archeologicznych trwał pięć miesięcy - podsumował Filip Kuczma, kierownik Działu Archeologicznego. - W ich trakcie kontynuowaliśmy poszukiwania miejsca śmierci i być może pochówku jednego z obrońców Westerplatte, legionisty Mieczysława Krzaka. Odsłoniliśmy i udokumentowaliśmy relikty czterech schronów amunicyjnych. W obiektach tych, po ich rekonstrukcji będzie przestrzeń nowopowstającego Muzeum Westerplatte i Wojny 1939. Nadzorowaliśmy również prace związane z budową nowego cmentarza żołnierzy Wojska Polskiego na Westerplatte. W trakcie badań udokumentowaliśmy szczegółowo za pomocą wykopów archeologicznych powierzchnię 860 metrów kwadratowych i pozyskaliśmy niemal 1500 zabytków. Spośród tych obiektów wybraliśmy cztery wyjątkowe, które można powiązać z żołnierzami służącymi na Westerplatte.

Wśród zabytków, które można oglądać w siedzibie muzeum na poziomie -1 znalazły się:
- Orzeł z czapki garnizonowej żołnierza 63. Pułku Piechoty z Torunia. Przedmiot wykonano z mosiądzu. Żołnierze 63. Pułku Piechoty z Torunia służyli na terenie Wojskowej Składnicy Tranzytowej na Westerplatte w latach 1926–1933.;

- Wzornik do map wojskowych służący do nanoszenia symboli na mapach odnaleziony w leju po eksplozji bomby zlokalizowanym w sąsiedztwie willi oficerskiej. W 1939 r. znajdowały się tam kwatery komendanta Wojskowej Składnicy Tranzytowej mjr. Henryka Sucharskiego oraz kpt. Franciszka Dąbrowskiego, jego zastępcy. Prezentowany przedmiot najpewniej należał do jednego z wymienionych oficerów;

- Półmisek z zastawy stołowej kasyna oficerskiego. Naczynie z charakterystycznym monogramem i dekoracją w formie złoto-niebieskiej obwódki wykonano na specjalne zamówienie w Fabryce Porcelany „Giesche” SA w Katowicach. Kasyno dla oficerów Wojskowej Składnicy Tranzytowej znajdowało się w willi oficerskiej;

- Polska manierka żołnierska uszkodzona 2 września 1939 r. podczas nalotu na Wojskową Składnicę Tranzytową, w trakcie którego wartownia nr 5 została całkowicie zniszczona. We wnętrzu obiektu zginęło co najmniej siedmiu polskich żołnierzy. Przedmiot odnaleziono w leju po eksplozji bomby, który odkryto w sąsiedztwie willi oficerskiej i wartowni.

Tomasz Łunkiewicz