Precedens w Gdańsku: pomnik prałata Jankowskiego musi zniknąć

Radni Gdańska klubów Koalicji Obywatelskiej i Wszystko dla Gdańska zdobyli się na precedens. Bez wyroku sądowego, po publikacjach medialnych, zdecydowali, że pomnik prałata Henryka Jankowskiego, długoletniego proboszcza bazyliki św. Brygidy w Gdańsku oraz przez lata kapłana bliskiego opozycji demokratycznej w PRL oraz opiekuna stoczniowej „Solidarności” oraz przyjaciela wielu polityków w tym Lecha Wałęsy i byłego prezydenta Gdańska Pawła Adamowicza zniknie z przestrzeni miejskiej. Czy taki los spotka też inne pomniki?

Za głosowali radni Koalicji Obywatelskiej i klubu Wszystko dla Gdańska. Radni PiS nie brali udziału w głosowaniu.
– Mam wrażenie, że nie chodzi o ofiary, o prawdę, chodzi wam tylko o doraźny interes polityczny. Jeśli chcecie prawdy i cywilizowanego rozwiązania sprawy, zgódźcie się na powołanie komisji. Poczekajcie na wyniki jej prac. My chcemy prawdy i też dlatego w głosowaniu, w tej politycznej zadymie, udziału nie weźmiemy – przekonywał przewodniczący klubu radnych PiS Kacper Płażyński.

Jeszcze przy przegłosowywaniu porządku obrad wnioskowali, nieskutecznie, o przesunie terminu głosowań nad uchwałami tyczącymi zmarłego w 2010 roku prałat.
Prezydenta Gdańska Aleksandra Dulkiewicz mówiła, że prawdopodobnie nigdy nie dowiemy się prawdy, bo główny zainteresowany nie żyje.
– Nie mamy narzędzi komisji śledczej by sprawę wyjaśnić. Zasada domniemania niewinności jest mi bliska, ale widząc poziom emocji decyzja może być tylko jedna – mówiła Dulkiewicz.

Prałat Jankowski został też pozbawiony tytułu Honorowego Obywatela Miasta Gdańska, skwer przy ul. Stolarskiej i Mniszki noszący jego imię będzie musiał zmienić nazwę.
– W związku pojawiającymi się nowymi i nieznanymi informacjami dotyczącymi życiorysu ks. Henryka Jankowskiego, które rzucają nowe światło na jego niektóre czyny i zachowania Rada Miasta Gdańska utraciła zaufanie do nieskazitelnej opinii o postaci Honorowego Obywatela Miasta Gdańska i postanawia tytułu tego go pozbawić - głosiło uzasadnienie projektów uchwał, złożonej przez klub Koalicji Obywatelskiej.

Za przyjęciem uchwały pozbawiającej prałata honorowego obywatelstwa głosowało 19 radnych. Wstrzymało się 2 radnych (Bogdan Oleszek z KO i Wojciech Błaszkowski, radny z klubu „Wszystko dla Gdańska”), przeciwko był Piotr Dzik z „Wszystko dla Gdańska”.

Za zmianą nazwy skweru 20 radnych było za, jeden głosował przeciw (Dzik), 1 wstrzymał się od głosu. 20 radnych głosowało też za rozbiórką pomnika, a jeden wstrzymał się od głosu. Tu znów radny Dzik był przeciwny.

– Osoby, wobec których są tak poważne wątpliwości nie mogą być honorowymi obywatelami – dodała już po głosowaniu w rozmowie z dziennikarzami Dulkiewicz i zapowiedziała, że pomnik prałata Jankowskiego zostanie zdemontowany po zakończeniu wszystkich procedur. Gmina Miasta Gdańska ma na realizację uchwały 30 dni.

– Zobaczymy ile potrwa uzyskiwanie stanowiska konserwatora zabytków – dodała.

– Strasznie mi przykro, musimy zachować wielką powagę przy przyznawaniu honorowego obywatelstwa. Proponujemy powołanie przez radę miasta komisji, w której by zasiadali historycy, etycy, być może też przedstawiciele IPN – mówiła z kolei po głosowaniu Beata Dunajewska z klubu „Wszystko dla Gdańska”.

Z kolei radny PiS Jan Kanthak, rzecznik Ministra Sprawiedliwości, jeszcze na Sali obrad wskazywał, że nie ma całkowitej pewności, co do winy ks. Jankowskiego.
– Pojawia się zbyt dużo znaków zapytania, z drugiej strony mamy świadectwa osób, które za księdza Jankowskiego ręczą – przekonywał Kanthak i sugerował konieczność powołania komisji.

Po głosowaniu, poza salą obrad, rzecznik i radny wrócił do tematu komisji i przypomniał, że złożony został przez rodzinę prałata pozew o obronę dobrego imienia Henryka Jankowskiego.
– Komisja taka z udziałem przedstawicieli Kościoła, Rady Miasta, Fundacji „Nie lękajcie się” powinna powstać. Inicjatywa jej powołania powinna wyjść od Miasta. Tymczasem Miasto nie zrobiło w tej sprawie niczego przez dwa miesiące. Nie braliśmy dzisiaj udziału w glosowaniu uznając, że sprawa jest z góry przegrana. Trudno oskarżać opozycję, mającą 12 radnych, że nie ona podjęła decyzję – ocenił Kanthak, dodając, że podjęto decyzję o usunięciu pomnika bez zweryfikowanych podstaw, a „to jest niebezpieczne, niezależnie kogo by to dotyczyło”.
– Powstał niebezpieczny precedens, który może prowadzić do podejmowania decyzji bez zweryfikowania informacji, na podstawie li tylko doniesień prasowych. W tym przypadku osoba nie żyje od 9 lat i jest oskarżana o czyny sprzed ponad 40 lat – dodał Kanthak.

Kacper Płażyński, szef klubu radnych PiS przed głosowaniami zaś przypominał radnym KO i Wszystko dla Gdańska:
- To wasi mentorzy, Paweł Adamowicz i Lech Wałęsa, nazywali się przyjaciółmi prałata Henryka Jankowskiego. To prezydent Adamowicz jako jeden z pierwszych wpłacił pieniądze na budowę pomnika księdza Jankowskiego.

Przed wejściem do gmachu Rady Miasta stało w tym czasie kilka osób z transparentem "Wierzymy ofiarom".

Już po głosowaniach do siedziby Rady Miasta dotarł pomorski radny PiS i wiceprzewodniczący stoczniowej „Solidarności” Karol Guzikiewicz. Na holu pałacu mówił o działaniu części radnych wbrew zasadzie domniemania niewinności i łamaniu konstytucyjnych zasad prawa do sprawiedliwego sądu. Zapowiedział też, że najpewniej w piątek rano stoczniowcy sami zajmą się demontażem pomnika, by ten nie był obiektem kolejnych ataków.

W siedzibie Rady Miasta podczas obrad pełno było strażników miejskich. Czujnie przyglądali się wchodzącym.

Przypomnijmy, że pomnika ks. Jankowskiego, stanął ze środków ze zbiórki społecznej w 2012 r. w sąsiedztwie kościoła św. Brygidy, za zgodą Rady Miasta Gdańska. Honorowe obywatelstwo prałat otrzymał w 2001 r.

Godzinę po głosowaniu przy jego pomniku nadal leżały kwiaty i paliło się kilka Zniczy. Obok zaparkowany był policyjny radiowóz z patrolem. Kilka osób przechadzało się nieopodal monumentu.

ASG