Bartłomiej Obajtek: Lasy Państwowe przeciwne unijnej ingerencji w zarz... » Polska jest potęgą światową w przemyśle drzewnym. Samorządy nie mogą funkcjonować bez dobrej współpr... Radni PiS chcą debaty o systemie FALA » Radni klubu PiS w Radzie Miasta Gdańska chcą rozmawiać o systemie FALA. W czwartek o godz. 17.00 zap... W tygodniku „Sieci”: Jechaliśmy polskim Leopardem! » Bohaterem nowego numeru „Sieci” jest Leopard 2 – niemiecki czołg, który może zmienić losy wojny na U... Działacze PiS pytają o plany miasta wobec terenów na których miały pow... » Miasto Gdańsk zrezygnowało z planów budowy parkingów kubaturowych w centrum Gdańska nie będzie. Prze... Nie żyje były prezydent Gdańska Franciszek Jamroż » W środę przed południem w wieku 79 lat zmarł Franciszek Stefan Jamroż. W latach 90. ubiegłego stulec... „Wejście w historię”: Enigma » 25 stycznia w Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku odbyło się pierwsze w tym roku wydarzenie w ramach... Gdańsk - nazwy dzielnic, których nie ma » Niedawno z przestrzeni publicznej zniknęły tablice z nazwami niektórych części administracyjnych Gda... IV Rajd Pieszy im. sierż. Wiktora Stryjewskiego ps. Cacko » W sobotę (21 stycznia) odbył się IV Rajd Pieszy im. sierż. Wiktora Stryjewskiego ps. Cacko. W trudny... 75-lecie "Mazowsza" w Gdańsku! » W dniu 20 stycznia w bazylice św.Brygidy w Gdańsku odbył się koncert Państwowego Zespołu Ludowego Pi... W tygodniku „Sieci”: Szokujące kulisy ataków na Polskę » W nowym numerze „Sieci” Marek Pyza i Marcin Wikło analizują informacje na temat afery korupcyjnej w ...
Szok dla J. Lewandowskiego? Gdańsk s(po)lonizował wodę...
środa, 11 stycznia 2023 20:14
Szok dla J. Lewandowskiego? Gdańsk s(po)lonizował wodę...
Tylko przez ostatnią dekadę 51 proc. akcji w spółce Saur Neptun
ZAKSA wrzuciła Trefla z Pucharu Polski
środa, 01 lutego 2023 20:54
ZAKSA wrzuciła Trefla z Pucharu Polski
Na ćwierćfinale zakończyli siatkarze Trefla udział w Pucharze
Rusza karuzela...
piątek, 27 stycznia 2023 15:18
Rusza karuzela...
W piątek budzi się z krótkiego, zimowego snu futbolowa karuzela
Lechia zwycięsko zaczęła rundę wiosenną
niedziela, 29 stycznia 2023 19:45
Lechia zwycięsko zaczęła rundę wiosenną
Udanie rozpoczęła rundę wiosenną Lechia. Podopieczni Marcina

Galeria Sztuki Gdańskiej

„Ignacy Klukowski, Pomorzanin z wyboru”
niedziela, 22 stycznia 2023 12:04
„Ignacy Klukowski, Pomorzanin z wyboru”
Ukazała się kolejna publikacja poświęcona Ignacemu Klukowskiemu
Aktywne półkolonie z GZSiSS
niedziela, 29 stycznia 2023 21:49
Aktywne półkolonie z GZSiSS
Gdański Zespół Schronisk i Sportu Szkolnego na okres ferii

Muzeum Stutthof w Sztutowie

2076 dni obozu pod Gdańskiem
piątek, 16 września 2022 18:15
2076 dni obozu pod Gdańskiem
Obóz koncentracyjny Stutthof wyzwoliły wojska III Frontu

Foto "Kwiatki"

Zimowe oblicza Trójmiasta
sobota, 13 lutego 2021 11:08
Zimowe oblicza Trójmiasta
Zimowe oblicze Trójmiasta w obiektywie Roberta
Święto kina w Toruniu – Festiwal EnergaCamerimage
środa, 16 listopada 2022 09:02
Święto kina w Toruniu – Festiwal EnergaCamerimage
12 listopada rozpoczął się 30. Międzynarodowy Festiwal Sztuki
„Spotkanie z rolnikami” w Malborku
wtorek, 28 czerwca 2022 13:33
„Spotkanie z rolnikami” w Malborku
27 czerwca 2022 roku w Magazynie Malbork Elewarr Sp. z o.o. odbyło
Spotkali się, by oszacować możliwości założenia muzeum
poniedziałek, 10 kwietnia 2017 18:04
Spotkali się, by oszacować możliwości założenia muzeum
Fundacja „Mater Dei”, ta sama dzięki której w dużej mierze

Zaskakujący Stanisław Przybyszewski

Ocena użytkowników: / 25
SłabyŚwietny 
piątek, 30 lipca 2021 13:04

Sensacyjne odkrycie trzech małych modernistycznych obrazków w stylu Jana Stanisławskiego uważam za wielką rewelację ostatnich dni na rynku antykwarycznym Wybrzeża. Autorem tych trzech niepozornych pejzaży jest ponad wszelką wątpliwość polski dramaturg, odsądzany od czci i wiary, mocno oceniany przez krytykę jako: alkoholik, narkoman, seksoman, kabotyn, wielka postać polskiej kultury – Stanisław Przybyszewski.


Na ich ślad natrafiłem zupełnie przypadkowo. Wisiały w mało atrakcyjnym miejscu galerii wypełnionej wielkimi obrazami znanych polskich malarzy. Trudne do zauważenia, wisiały wśród znakomitości polskiej sztuki malarstwa nowoczesnego. Będąc wielkim zwolennikiem modernistycznego polskiego malarstwa pejzażowego myślałem, że są to dzieła Jana Stanisławskiego, dopiero właściciel galerii naprowadził mnie na właściwy trop.

alt


Nie dowierzałem własnym oczom, prawdę mówiąc nie przypuszczałem, że Przybyszewski malował, ale jako wybitna postać polskiej sztuki mogło i tak być. Przecież Przybyszewski wywarł duży wpływ na berliński ruch modernistyczny i samego Strindberga. Pisał sugestywne teksty o kulcie sztuki jako jedynego absolutu. Był skandalistą i tworzył wokół siebie atmosferę legendarnej postaci europejskiej sztuki. Zaprzyjaźniony z Edwardem Munchem, dążył do zainicjowania polskiego ekspresjonizmu. W 1920 roku pojawił się w Gdańsku gdzie do 1924 roku przepracował w Polskich Kolejach Państwowych jako tłumacz, a w dwa lata później uczestniczył w powołaniu do życia Gimnazjum Polskiego w Wolnym Mieście Gdańsku. Okazał się wielkim patriotą, chętnie manifestował w Gdańsku swoją przynależność do polskiego środowiska.

alt


Należy przypuszczać, że pejzaże zostały namalowane jeszcze przed pierwszą wojną światową. Może nie reprezentują najwyższej wartości artystycznej, ale namalował je geniusz. Malarska twórczość Stanisława Przybyszewskiego jest bardzo mało znana. Tym bardziej odnalezienie jego trzech pejzaży aspiruje do wydarzenia i stanowi wielką rzadkość.

alt

Edvard Munch, Stanisław Przybyszewski, 1895, Munch Museum Oslo


W 1973 roku Warszawska Desa zgłosiła do zakupu Muzeum Literatury w Warszawie modernistyczny pejzaż olejny sygnowany St. Przybyszewski. W jednym z prywatnych opracowań prof. Andrzeja Ryszkiewicza historyka sztuki, zmarłego w 2005 roku, przeczytałem o znanych mu kilku pracach Stanisława Przybyszewskiego. Skądinąd wiadomo, że w 1932 roku w Gnieźnie odbyła się wystawa prywatnych kolekcji, na której zaprezentowano „Studium głowy” wykonane przez Przybyszewskiego w 1885 roku przedstawiające portret księdza kap. Garczyńskiego.

alt


Powracając do gdańskich pejzaży. Wszystkie trzy przedstawiają typowo polski krajobraz, zabudowania wiejskie, na odwrocie jednego z nich jest olejny szkic drzew widzianych w nocy. Obrazy posiadają sygnaturę, przez fachowców określaną jako leżącą w warstwie farby, a więc sygnowane w czasie malowania obrazów. Można przypuszczać, że pejzaże namalowane zostały przez osobę zawodowo nie związaną z malarstwem. Ich prowieniencja nie budzi żadnych podejrzeń autentyczności. Dotarłem do jednej z ekspertyz prof. Andrzeja Ryszkiewicza, który w latach 70. XX wieku widział obrazy Stanisława Przybyszewskiego i potwierdza stawianą charakterystycznie przez autora sygnaturę. Uważam zatem, że obrazy odkrywają prawie nieznane zainteresowania polskiego dramaturga. Jednocześnie jednak nie przedstawiają wyjątkowej wartości artystycznej, ale odkrycie ich autorstwa wskazuje na wielką sensację bowiem nie ich artystyczna wartość w tym wypadku jest najważniejsza, ale autor.

Stanisław Seyfried


Inne artykuły związane z:
 

Dodaj komentarz


Kod antysapmowy
Odśwież