Jest źle będzie lepiej

Jakie są najważniejsze zmiany, jaka jest ich struktura oraz najbliższe perspektywy rozwoju pomorskiego rynku pracy? Na takie pytania odpowiadali specjaliści z Instytutu Badań Nad Gospodarką Rynkową, podsumowując dwuletni projekt „Pomorskie Obserwatorium Rynku Pracy”, w którym analizowali zmiany jakie zaszły na pomorskim rynku pracy w latach 2008-2010.

Badania przeprowadzone przez IBnGR są tym ciekawsze, że przeprowadzono je w latach przełomowych 2008-2010 – od dynamicznego wzrostu, do załamania koniunktury gospodarczej. Oddają to też statystyki. O ile pod koniec 2008 roku nastąpił gwałtowny spadek liczby bezrobotnych, to pod koniec lutego 2010 roku stopa bezrobocia wyniosła 13,3 % w całym województwie pomorskim. Ciekawie prezentuje się szczegółowy rozkład bezrobocia na poszczególne powiaty oraz grupy społeczne.

- Ostatni okres był szczególnie trudny dla pomorskiego rynku pracy. Największy wzrost bezrobocia nastąpił w badanym okresie w powiecie gdańskim (o 113,6 %) oraz mieście Gdyni (137 %). Mimo tych wzrostów, to ciągle Trójmiasto może pochwalić się najmniejszą stopą bezrobocia: Gdańsk 5,84 %, Gdynia 6,2 % i Sopot 4,2 %. Wśród poszczególnych grup społecznych największą bo aż 142,8 % pule stanowią bezrobotni zwolnieni z powodu zakładu pracy, sporą grupę stanowią mężczyźni 85,8 % oraz osoby, które ukończyły szkołę wyższą do 27 roku życia 75,6 % - twierdzi Tadeusz Adamejtis, dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Gdańsku.

Według Marcina Nowickiego, kierownika „Pomorskiego Obserwatorium Rynku Pracy”, badania pokazały, że statystyka oraz pytania ankieterów nie są wystarczające, aby oddać całokształt sytuacji na rynku pracy

- Bardzo ważna jest wiedza pozastatystyczna, którą trudno pozyskać. Występuje tu tzw. mądrość regionalna, która wykracza poza tradycyjne źródła informacji. Dużą rolę odgrywają tutaj bardzo rzadko badane uwarunkowania psychofizyczne i psychologiczne. Tym trudniej odpowiedzieć dzisiaj na pytanie jakie zawody będą potrzebne w przyszłości. Na pewno ważna jest mieszanka kompetencji zawodowych, kwalifikacji i odpowiednich postaw – powiedział Marcin Nowicki, kierownik projektu „Pomorskie Obserwatorium Rynku Pracy”.

Uczestnicy konferencji zgodnie stwierdzili, że nie istnieje jednolita gospodarka województwa pomorskiego i tym trudniej jest omawiać ten rynek pracy bez znajomości powiązań międzywojewódzkich. Niezależnie od tego udało się zaobserwować kilka zależności:
- Badania pokazały, że nasz rynek pracy ze względu na jego otwarty charakter i zależność od rynków europejskich, jest szczególnie wrażliwy na sytuację gospodarczą całego kontynentu. Znaczenie handlu zagranicznego dla województwa pomorskiego jest duże. Widać też szczególnie trudną sytuację zarówno wśród młodych bezrobotnych do 25 roku życia, jak i osób po 45 roku życia. Przez cały badany okres właściwie nie zmienił się wskaźnik aktywności zawodowej ludności, co jest spowodowane brakiem przedszkoli i żłobków, czyli infrastruktury, która umożliwiłaby kobietom podjęcie pracy. Mimo spowolnienia gospodarczego zaobserwowaliśmy natomiast gwałtowny wzrost przedsiębiorczości. Jest to trochę papierowa przedsiębiorczość, wymuszona trudną sytuacją na rynku pracy oraz dofinansowaniem unijnym na rozkręcenie biznesu – powiedział dr Maciej Tarkowski z IBnGR.

Wśród wielu przyczyn trudnej sytuacji na rynku pracy, jakie wymieniali zgromadzeni uczestnicy konferencji , dominowało niedostosowanie oferty edukacyjnej do wymagań rynku pracy. Podkreślano, że szkoły nie przygotowują swoich absolwentów do podjęcia aktywności zawodowej, a za prawdziwe nieszczęście dla pomorskiej gospodarki uznano likwidację licznych szkół zawodowych.

Mimo wysokiej stopy bezrobocia i trudnej sytuacji ekonomicznej części pomorskich przedsiębiorstw według badaczy ostatnie dwa miesiące pokazały, że sytuacja na rynku pracy może się poprawić. Przyczyną tej zmiany ma być ożywienie gospodarcze w Polsce i Europie, duża ilość inwestycji strukturalnych realizowanych na Pomorzu ze środków UE i w ramach Euro 2012 oraz rozpoczęcie prac sezonowych w turystyce, przetwórstwie, rolnictwie i budownictwie. Na ile sprawdzą się te prognozy dowiemy się już niedługo.
Tomasz Wrzask