Rewolucja w polskim lotnictwie

W Polsce aktualnie stosowana technologia komunikacji między pilotami, a kontrolerami ruchu lotniczego pochodzi z... lat 60-tych ubiegłego wieku. A przecież ruch lotniczy rośnie bezustannie, szczególnie od końca lat 90-tych. W związku z tym, wręcz rewolucyjne zmiany w technologiach związanych z zarządzaniem ruchem lotniczym są kluczowe dla zapewnienia wydajności, efektywności i bezpieczeństwa całego systemu ruchu lotniczego.

Mówiono o tym podczas konferencji wysokiego szczebla „Wdrożenie Jednolitej Europejskiej Przestrzeni Powietrznej oraz jej rozszerzenie do krajów Trzecich”, jaka 28 listopada 2011, w ramach polskiej Prezydencji, odbyła się w Warszawie. Od wejścia Polski do UE 1 maja 2004 roku, była to pierwsza taka konferencja, po dotychczasowych mających miejsce w Madrycie, Brugii i Budapeszcie.

Jak nam powiedział Andrzej Brzostowski, ekspert lotnictwa cywilnego z 39-letnim stażem m.in. na lotnisku w Gdańsku, na zdjęciu z prawej w rozmowie z Jackiem Krawczykiem, wiceprzewodniczącym Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego (EKES), współorganizatora konferencji - co prawda w 2004 roku uruchomiony został technologiczny komponent Jednolitej Europejskiej Przestrzeni Powietrznej (ATM), ale jego możliwości zostały już niemal całkowicie wyczerpane z uwagi właśnie na dynamiczny rozwój lotnictwa. Obecnie w skład ATM wchodzą sektory kontroli ruchu lotniczego obsługiwane przez ponad 60 ośrodków kontroli ruchu lotniczego i ponad 16 700 kontrolerów ruchu lotniczego, którzy zarządzają ruchem z oraz do 450 europejskich portów lotniczych, a także do i z państw trzecich. Oznacza to, że na terenie UE zarządza się ponad 26 tys. lotami dziennie, co odpowiada około 38 tys. godzin lotu dziennie.

W ocenie Andrzeja Brzostowskiego, biorącego udział w warszawskiej konferencji, usługi nawigacyjne i kontroli ruchu powietrznego nie są zintegrowane i bazują na technologii, która w obecnej sytuacji pracuje, wykorzystując niemal całą swoją maksymalną wydajność. Stojąc w obliczu przepowiadanego stałego wzrostu ruchu lotniczego, unowocześnienie tych systemów, wprowadzenie nowoczesnych wydajniejszych technologii jest więc koniecznością.

Projekt kompleksowej modernizacji zarządzania ruchem lotniczym w Europie stanowi technologiczny komponent w tworzeniu Jednolitej Europejskiej Przestrzeni Powietrznej (SESAR), a jego zasadniczym celem jest wyeliminowanie cząstkowego podejścia do zarządzania w obszarze ATM. Program SESAR podzielony jest na trzy fazy. Pierwszy już zakończony, tj. definiowania, w którym określono cele i metody działania. Obecnie trwa opracowywanie nowych technologii, po czym nastąpi ich wdrażanie od 2013 roku, już w ramach trzeciej fazy.

W wyniku prowadzonego przedsięwzięcia UE ma dysponować do 2020 roku optymalną infrastrukturą kontroli ruchu lotniczego, dzięki której transport powietrzny będzie mógł rozwijać się w sposób bezpieczny i przyjazny dla środowiska. Kluczowe jest zachowanie pozycji człowieka w centrum przyszłego europejskiego systemu ATM, jako podmiotu decyzyjnego. Jednak dla uzyskania oczekiwanych efektów w zarządzaniu ruchem lotniczym wymagany będzie duży stopień automatyzacji procedur i działań.

Podczas konferencji Sławomir Nowak, Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej podkreślił znaczenie transportu lotniczego w urzeczywistnianiu czterech swobód Unii Europejskiej. - Lotnictwo to część transportu. A w transporcie przejawiają się podstawowe wartości Unii Europejskiej, wspólnej Europy – swobodny przepływ ludzi, towarów i usług. To fundamentalna zasada UE. A zatem lotnictwo jako część transportu jest elementem bardzo ważnym dla implementowania tej podstawowej wartości w ramach Unii - powiedział Minister S. Nowak.

Spotkał się on także z Siimem Kallasem, Wiceprzewodniczącym Komisji Europejskiej i Komisarzem ds. Transportu, w rozmowie z którym zaakcentował znaczenie Polityki Spójności w niwelowaniu różnic cywilizacyjnych między „starymi” i „nowymi” państwami członkowskimi UE. Zadeklarował również wolę kontynuowania współpracy z Komisją Europejską we wszystkich przedsięwzięciach, które będą służyły integracji Europy.

Podczas konferencji mówiono także o działaniach w zakresie stworzenia Jednolitej Europejskiej Przestrzeni Powietrznej, o czym napiszemy oddzielnie.
Wła-49