Pożegnanie M. Jałowieckiego - delegata rządu, który wykupił Westerplatte

Gdyby nie Mieczysław Jałowiecki, pierwszy delegat rządu niepodległej Rzeczpospolitej Polskiej w Gdańsku, pani Dulkiewicz Aleksandra, prezydent Gdańska do kwietnia 2024, nie mogłaby lamentować w sprawie "wywłaszczania" Gdańska przez państwo polskie, to współczesne, z praw do Westerplatte. Nie wyjaśniała przy tym publiczności, jak państwo polskie miałoby rabować fragment terytorium państwa polskiego, ulokowany w gminie Gdańsk, jednej z 2500 gmin tworzących jego wspólną przestrzeń. Terytorium, które dzięki biegłości ministra Jałowieckiego przechodziło w polskie a nie gdańskie władanie od 1919 roku...

Gdy Liga Narodów w l. 1924-1925 podejmowała decyzje o wyrażeniu zgody na funkcjonowanie polskiej składnicy tranzytowej na Westerplatte, okoliczności własnościowe były decydujące.28 stycznia por. Stefan Konieczny na ORP "Mewa" zacumował polski okręt przy polskim brzegu w Wolnym Mieście Gdańsku. Znaczenie operacji specjalnej, którą wysiłkiem urzędowym i zaangażowaniem osobistym M. Jałowiecki przeprowadził, nabrało strategicznego sensu.

Mieczysław Jałowiecki (1976), pochodził z polskiej rodziny arystokratycznej, majątek Syłguduszki na Litwie, kończył liceum w Petersburgu, studiował rolnictwo i ekonomię na politechnice w Rydze, doktoryzował się na uniwersytecie w Halle przedkładając rozprawę o melioracji torfowisk. Zanim 28 stycznia 1919 został z woli premiera Ignacego Paderewskiego pierwszym delegatem rządu polskiego w Gdańsku, będąc już 3 tygodnie generalnym delegatem polskiego ministerstwa aprowizacji "na miasto Gdańsk", pracował dla carskiej Rosji - jako radca ministerstwa rolnictwa w Petersburgu i konsul ds. rolnictwa Rosji w Niemczech, pułkownik sztabu armii carskiej, następnie członek rady Polsko-Angielskiej Izby-Handlowej, na polecenie ministra Minkiewicza organizował rozładunek transportów żywności z Ameryki, przesyłanych jako pomoc dla głodujących Polaków.

Jesienią 1919 roku, wykorzystując chaos panujący w Gdańsku, przekonał - "Kto ma Westerplatte, ten panuje nad wejściem do portu gdańskiego", zanotował we wspomnieniach - rząd polski do nabywania nieruchomości na półwyspie Westerplatte z przeznaczeniem na teren portowo-magazynowy. Polityczne znaczenie polskiej własności było nie do przecenienia w trwających targach o przyszłość miasta.

Większość transakcji przeprowadzano na nazwiska polskich Kaszubów, by uniknąć przeszkód ze strony niemieckiej administracji. W organizację finansowania transakcji, występując oficjalnie jako obywatel a nie jako polski polityk, M. Jałowiecki włączył ks. Stanisława Adamskiego, prezesa poznańskiego Związku Spółek Zarobkowych i Gospodarczych. W 1920 roku po utworzeniu w Gdańsku oficjalnej polskiej placówki dyplomatycznej, Komisariatu Generalnego RP w Gdańsku , Mieczysław Jałowiecki został zastępcą komisarza generalnego, socjalisty Macieja Biesiadeckiego. Rozczarowany sytuacją, złożył pod koniec 1929 roku dymisję i przeniósł się w okolice Kalisza do majątku swojej drugiej żony Zofii, skutecznie angażując się w budowę szpitala w tym wielkopolskim mieście.

Podczas drugiej wojny światowej wyemigrował do Anglii, na emigracji prowadził działalność społeczno-polityczną, utrzymywał bliskie kontakty z gen. Władysławem Andersem i gen. Stanisławem Kopańskim. Zmarł w marcu 1962 w osamotnieniu w Beckenham, miejscowości pod Londynem. Jego kompletnie zapomniany grób odnalazł Piotr Muskusa.

W poniedziałek na gdańskim cmentarzu Srebrzysko odbył się, staraniem Muzeum II Wojny Światowej, uroczysty pogrzeb Zofii i Mieczysława Jałowieckich. Mogła wziąć w nim udział prezydent Gdańska, dłużniczka pierwszego polskiego delegata Rzeczpospolitej Polskiej w mieście nad Motławą. Ten okruszek polskiego losu lepszy ma wymiar niż tramwaj z napisem "Danzig", ulubiona zabawka niektórych samorządowych smakoszy lokalnej historii ze środowisk PO.
GG