Obchody 94 rocznicy zawieszenia broni w 1918 r.

Na Wojskowym Cmentarzu Francuskim w Gdańsku odbyły się listopadowe uroczystości upamiętniające 94 rocznicę zakończenia I wojny światowej.

W uroczystościach wzięli udział Ambasador Republiki Francuskiej w Polsce Pierr Buhler, Konsul Honorowa Republiki Francji w Gdańsku Monika Tarnowska, przedstawiciele Armii Francuskiej (z podchorążymi z Saint Cyr), Marynarki Wojennej RP, Straży Granicznej, władz Pomorza i Trójmiasta, duchowieństwa, delegacje szkół oraz polscy kombatanci II wojny światowej i Legii Cudzoziemskiej. Uroczysty charakter ceremonii nadała obecność Orkiestry Reprezentacyjnej Marynarki Wojennej i kompanii honorowej Akademii Marynarki Wojennej.

Uroczystość rozpoczęła się od złożenia wojskowego meldunku, po czym odegrano hymny Francji i Polski. Okolicznościowe przemówienie wygłosił ambasador Francji Pierr Buhler, który powitał wszystkich gości i przybliżył historię 94 rocznicy.

Następnie licznie zgromadzone delegacje złożyły wieńce i wiązanki kwiatów pod pomnikiem oraz dokonano wpisów do księgi pamiątkowej, która swój początek datuje od roku 1967. 

Władze województwa pomorskiego reprezentowała wicemarszałek Hanna Zych-Cisoń.

Władze miasta reprezentowali przewodniczący Rady Miasta Gdańska Bogdan Oleszek i wiceprezydent Maciej Lisicki (na zdjęciu z lewej).

Kwiaty złożyli też i zrobili sobie wspólne pamiątkowe zdjęcie oficerowie francuscy stacjonujący w bydgoskim Centrum Szkolenia Sił Połączonych NATO.

Na koniec uroczystości odegrano sygnał „Cisza” i jego francuski odpowiednik „Aux Morte”. Uczestnicząca w uroczystości młodzież mogła zobaczyć z jak dużym szacunkiem odnosimy się do znajdujących się na polskim terytorium obcych nekropolii i jak dobre stosunki nadal panują pomiędzy Polską i Francją.

Cmentarz Francuski mieści się na morenowej skarpie niedaleko od centrum Gdańska. Początkowo miał on być miejscem złożenia szczątków jeńców francuskich z I i II wojny światowej oraz wojny francusko-pruskiej 1870 – 1871. Jednak gdy pod koniec lat 40-tych ubiegłego wieku rozpoczęto prace budowlane, odkryto na tym terenie nieznaną mogiłę żołnierzy francuskich z okresu napoleońskiego.

Nad cmentarzem górują trzy smukłe krzyże, pod którymi umieszczono tablicę pamiątkową z napisem „Swoim Synom zmarłym za Francję w Polsce – wdzięczna Republika Francuska”.

Za moment otwarcia cmentarza uznaje się dopiero rok 1961, kiedy to w dzień zaduszny odsłonięto pomnik ufundowany przez rząd francuski. Wizyta gen. de Gaulle'a, wiązana przeważnie z powstaniem cmentarza miała miejsce dopiero 10 września 1967 r. Drugim francuskim prezydentem, który podczas wizyty w Gdańsku 1989 roku, złożył wieniec pod pomnikiem na tym cmentarzu był Francoise Mitterand.

Obecnie cmentarz, po gruntownym remoncie w 2002 roku, robi duże wrażenie. Przekroczywszy bramę, na której po polsku i francusku widnieje informacja o przeznaczeniu terenu, stajemy na ogromnym placu wśród stojących rzędem białych krzyży. Ich regularność ustawienia tylko w niektórych miejscach jest przełamana odmiennym kształtem muzułmańskiej steli.

Cmentarz jest miejscem spoczynku około 1500 obywateli Francji, w tym  i Algierczyków, którzy w różnych okolicznościach stracili życie na obszarze obecnej Polski. Są to żołnierze zmarli w obozach jenieckich, a także osoby cywilne. Na każdym nagrobku widnieje napis "Umarł za Francję", ale nie na każdym jednak odnajdziemy nazwisko pochowanej osoby. Tak okrutne są losy każdej wojny.

Wła-49
Zdjęcia: Włodzimierz Amerski