Małgorzata Tarasiewicz odznaczona krzyżem komandorskim Orderu Odrodzen... » W sobotę 15 stycznia we wrocławskim Centrum Historii Zajezdnia z rąk ministra Wojciecha Kolarskiego,... Zbigniew Kuźmiuk: Energetyczny pistolet przystawiony do głowy na konce... » Z dr. Zbigniewem Kuźmiukiem, europosłem z frakcji Europejscy Konserwatyści i Reformatorzy, b. polity... Partnerska Cedrowa » Przebudowa znaczącego dla dzielnic Ujeścisko i Łostowice, ale peryferyjnego dla aglomeracji traktu k... Gem, set, SKT! Klęska Karnowskiego » Prezydent Sopotu Jacek Karnowski przegrał z kretesem wojnę, którą wytoczył Sopockiemu Klubowi Teniso... Wyższe mandaty nie ograniczyły wykroczeń drogowych » 1 stycznia 2022 roku o północy kierowców i pieszych zaczął obowiązywać nowy taryfikator mandatów. W ... W tygodniku „Sieci”: Kurski kontra kłamstwa » W najnowszym numerze tygodnika „Sieci” wyjątkowy wywiad z Jackiem Kurskim, który wyjaśnia, dlaczego ... Daniel Obajtek: Skala Orlenu szansą Lotosu » Rozmowa z Danielem Obajtkiem, prezesem Zarządu PKN ORLEN- Nowe informacje, dotyczące Lotosu i jego f... „Wejście w historię”: kamień graniczny z granicy polsko-niemieckiej sp... » 13 stycznia 2022 r. Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku zaprezentowało kolejną odsłonę cyklu „Wejści... Pomorskie na trzecim miejscu w kraju pod względem wystawionych e-skier... » Blisko 4 miliony elektronicznych skierowań zostało wystawionych w województwie pomorskim w trakcie p... Sto lat Gedanii - a stadion... » Każde świadectwo dotyczące przeszłości polskich gdańszczan, ich działalności i życia powinno być chr...
Wyższe mandaty nie ograniczyły wykroczeń drogowych
środa, 19 stycznia 2022 14:53
Wyższe mandaty nie ograniczyły wykroczeń drogowych
1 stycznia 2022 roku o północy kierowców i pieszych zaczął
Trefl awansował do 1/4 Pucharu Polski
środa, 19 stycznia 2022 20:33
Trefl awansował do 1/4 Pucharu Polski
Siatkarze Trefla wygrali pierwszy mecz w 2022 roku. Podopieczni
Lech Kulwicki: Okiem kapitana
poniedziałek, 27 grudnia 2021 09:15
Lech Kulwicki: Okiem kapitana
Lech Kulwicki to legendarny kapitan biało-zielonych. Prowadził

Galeria Sztuki Gdańskiej

Artysta włoskich mórz
wtorek, 11 stycznia 2022 12:02
Artysta włoskich mórz
Feliks Michał Wygrzywalski urodził się w Przemyślu, ale uważany

Foto "Kwiatki"

Zimowe oblicza Trójmiasta
sobota, 13 lutego 2021 11:08
Zimowe oblicza Trójmiasta
Zimowe oblicze Trójmiasta w obiektywie Roberta

Sport w szkole

Finały zawodów lekkoatletycznych
poniedziałek, 30 kwietnia 2018 17:19
Finały zawodów lekkoatletycznych
Gdański Zespół Schronisk i Sportu Szkolnego zaprasza do udziału w
Koncert „Wolność jest w nas” - wokaliści i muzycy
czwartek, 22 lipca 2021 19:17
Koncert „Wolność jest w nas” - wokaliści i muzycy
Fundacja kultury WOBEC, przy pomocy pozyskanych partnerów projektu:
Elbląg: Duże pieniądze nie wpłyną do kasy miasta?
czwartek, 30 grudnia 2021 20:01
Elbląg: Duże pieniądze nie wpłyną do kasy miasta?
W środę (29 grudnia) elbląscy radni zadecydowwali o kształcie
Spotkali się, by oszacować możliwości założenia muzeum
poniedziałek, 10 kwietnia 2017 18:04
Spotkali się, by oszacować możliwości założenia muzeum
Fundacja „Mater Dei”, ta sama dzięki której w dużej mierze

Polski plakat marynistyczny

Ocena użytkowników: / 22
SłabyŚwietny 
niedziela, 19 grudnia 2021 13:45

Odwiedzając genialną wystawę malarstwa Wilhelma Hammershøia w poznańskim Muzeum Narodowym, o której już pisałem na początku grudnia, trafiłem w Poznaniu na jeszcze jedną bardzo dobrą wystawę. Oczywiście to zupełnie innego rodzaju sztuka, ale dla kogoś kto od najmłodszych lat zafascynowany jest morzem, wystawa plakatów dwudziestolecia międzywojennego mogła również wywołać spore emocje.


Ekspozycja w Wielkopolskim Muzeum Wojskowym oddalonym dosłownie o kilka kroków od Muzeum Narodowego w Poznaniu a zatytułowana „Polska nad Bałtykiem w Plakacie Dwudziestolecia Międzywojennego” dostarcza wielką wiedzę o rodzącej się gospodarce  morskiej w Rzeczypospolitej po odzyskaniu niepodległości. Pokaz przenosi widzów do czasów budowy portu w Gdyni. Poddałem się tej narracji, choć należę do pokolenia powojennego, ale otaczające plakaty zrobiły atmosferę jeszcze budującego się dużego portu nad Bałtykiem, Gdyni, okna na świat z polskimi transatlantykami, rodzącej się marynarki wojennej, letnim wypoczynkiem na Półwyspie Helskim i całą tą otoczką powstającego państwa z ambicjami mocarstwa morskiego. Wystawę uatrakcyjnia wiele dokumentów: oryginalna bandera naszej legendarnej łodzi podwodnej „Orzeł” dokumentalne zdjęcia filmowe, a także solidnie przygotowany katalog przez kuratorów wystawy Irenę Przymus i Leszka Rozciszewskiego.

alt

J. Gasiorowski, W. Lewandowski - Budujemy wielką Gdynię, 1936


alt

Bolesław Surałło, E. Ernest Kosmowski, Święto Morza 1934


Przedwojenne plakaty morskie utrzymane w stylistce Art Deco dzisiaj urastają do dzieł sztuki. Tworzący je graficy wywodzili się z dwóch ośrodków polskiej plastyki: Warszawskiej Szkoły Sztuk Pięknych oraz z Politechniki Warszawskiej, Wydziału Architektury. Prezentowali bardzo wysoki poziom przygotowania artystycznego. Niewątpliwie sztuka polskiego plakatu posłużyła rodzącej się Polsce jako narzędzie propagandowe, ale dziś wiemy, że powstające wówczas prace prezentowały poziom sztuki wysokiej. Tajemnica plakatu wiąże się w zwięzłym, metaforycznym przekazie, w ukrytych symbolach. Jedna dobrze uchwycona scena przynosi klarowność przekazywanej wiadomości. W historii polskiego plakatu, po latach stał się on mocno docenianym gatunkiem sztuki, ale pełnił również funkcję reklamową. Był także obrazem danej epoki zawartym w skondensowanym obrazie, symbolicznym i ekspresyjnym.

alt

Stefan Juliusz Norblin, Gdynia. Nowy port nad Bałtykiem, 1925


alt

Ludwik Gardowski, FOM, 1935


Niósł przekaz informacyjny i intuicyjny jako narzędzie edukacyjne i propagandowe. W przedwojennej sytuacji prezentował również funkcję wzmacniania dumy narodowej. Tego typu wizualizacje przynoszą dużą wartość historyczną, zwiększają wiedzę o tamtych latach, powiększają perspektywę widzenia, zadają pytania. Z drugiej zaś strony pokazują element kultury graficznej, szkoły polskiego plakatu. Wartościują artystyczny przekaz, który stanowi doskonałą charakterystykę przekazu malarskiego dzieła. Plakaty lat 20. i 30. ich tematyka: reklamy Święta Morza, budowa portu w Gdyni, zbieranie Funduszy Obrony Morskiej, reklamy Linii Żeglugowych, przewozu towarów, budowy okrętów i statków, spędzania wakacji nad morzem, a także dostępu do kolonii, dotykały najważniejszych spraw rodzącej się młodej państwowości Rzeczypospolitej. Plastyka oparta na dumie narodowej czasami była o wiele większa niż wskazywałaby na to rzeczywistość.

alt

Jerzy Bałuk, Gdynia - Ameryka. Linie Żeglugowe S.A. 1934


alt


Na przykład plakat Ligi Morskiej i Kolonialnej Bolesława Surałły z 1935 roku, zachęcający do zbiórki środków na budowę floty zapewnia o bezpieczeństwie i dobrobycie Rzeczypospolitej. Autor wykorzystał dwie lufy dział okrętowych, będące co najmniej działami artyleryjskimi olbrzymich amerykańskich pancerników typu „Pennsylvania”. Doskonale wiemy, że w ówczesnym czasie dysponowaliśmy małymi niszczycielami i kontrtorpedowcami przystosowanymi do prowadzenia działań na Morzu Bałtyckim. Oczywiście to licentia poetica, polskich artystów.

alt

Bolesław Surałło, Liga Morska i Kolonialna, 1935


Takich przekazów jest więcej, ale i one wskazują na jeszcze brak dojrzałości rozwijającego się polskiego, młodego państwa. Poznańska wystawa przenosi nas do innego świata, realnego, trochę uroczego, za którym nawet możemy nieco tęsknić, ale na pewno do którego nie ma już powrotu, w sferze artystycznej można co jedynie nieco żałować. Zachęcam do zwiedzenia tej niebywałej ekspozycji, to duża smakowita uczta zarówno dla zwolenników wojskowości jak i zwolenników dobrej sztuki.


Wielkopolskie Muzeum Wojskowe w Poznaniu „Polska nad Bałtykiem w plakacie dwudziestolecia międzywojennego”. Wystawa czynna do 9.01.2022.

Stanisław Seyfried
fot. Stanisław Seyfried

 

Dodaj komentarz


Kod antysapmowy
Odśwież