Wszechstronna i precyzyjna diagnoza

Rozmowa z doktorem Tomaszem Klimkiem, Specjalistą Radiologii i Diagnostyki Obrazowej

- Jaka jest skuteczność, dokładność badań rezonansem magnetycznym?
Tomasz Klimek: Obecnie jest to metoda pozwalająca w najlepszy sposób ocenić struktury anatomiczne oraz ewentualną patologię z dokładnością do kilku milimetrów. Badanie to umożliwia w sposób nieinwazyjny ocenę niemal wszystkich struktur anatomicznych ciała człowieka w dowolnej płaszczyźnie jak również trójwymiarowo, a szczególnie dobrze ocenę ośrodkowego układu nerwowego (mózg i rdzeń kręgowy) i tkanek miękkich kończyn (tkanki podskórne, mięśnie i stawy). Rezonans magnetyczny jest obecnie jedną z najbardziej wszechstronnych i precyzyjnych metod w diagnozie raka. Umożliwia odwzorowanie nawet niewielkich zmian nowotworowych w niemal każdym narządzie i tkance ciała. Co więcej, pozwala na pokazanie tych zmian i stopnia ich "złośliwości" w stosunku do organizmu. Naturalne możliwości tej metody poszerzają się dzięki zastosowaniu specjalnych środków kontrastujących podawanych dożylnie w niewielkiej ilości. Środki kontrastowe używane do badań rezonansem magnetycznym to preparaty posiadające właściwości paramagnetyczne, wychwytywane są przez miejsca, w których zachodzą różne procesy patologiczne, na przykład odczyny zapalne lub zmiany nowotworowe. W tych wypadkach środki kontrastujące wyraźnie zmieniają uzyskany obraz chorego narządu, dzięki temu zdecydowanie poprawiają jakość obrazu i wiarygodność diagnozy.

- Czy są jakieś przeciwwskazania, które wykluczają badanie rezonansem magnetycznym?
Tomasz Klimek: Jak wspomniałem badanie MR jest bezpieczne i nieszkodliwe dla pacjenta. Istnieją jednak przeciwwskazania, które bezwzględnie uniemożliwiają przeprowadzenie badania. Sytuacja taka ma miejsce gdy pacjent ma wszczepione urządzenia elektryczne i elektroniczne, a w szczególności: rozrusznik serca, pompę insulinową, wszczepiony aparat słuchowy, neurostymulatory. Pole magnetyczne może zakłócić lub przerwać pracę tych urządzeń. Bezwzględnym przeciwwskazaniem do badania jest również obecność metalicznych ciał obcych (na przykład opiłków żelaza) przede wszystkim w obrębie oczodołów. Pole magnetyczne może spowodować przemieszczenie ciała obcego i uszkodzenie gałki ocznej. Względnym przeciwwskazaniem do badania MR jest obecność sztucznej zastawki serca, klipsów naczyniowych, oraz metalicznych implantów ortopedycznych:
sztucznych stawów, drutów, śrub i stabilizatorów. W tych przypadkach wymagane jest dostarczenie do pracowni MR pełnej dokumentacji dotyczącej leczenia operacyjnego, z określeniem typu zastosowanego implantu oraz materiału z jakiego został wykonany. Badanie wykonywane jest u chorych w każdym wieku, a także u kobiet ciężarnych, jednak nie zaleca się wykonywania badań MR u pacjentek w I trymestrze ciąży.

- W jaki sposób interpretuje się wyniki badań?
Tomasz Klimek: Interpretacja badań MR wymaga zarówno dokładnej znajomości anatomii ciała człowieka, jak i szerokiej wiedzy na temat wszystkich możliwych chorób mogących zmieniać obraz badanego narządu. Podczas badania, w zależności od zastosowanych parametrów technicznych i wielkości badanego obszaru ciała, powstaje od kilkudziesięciu do kilkuset zdjęć. Rolą lekarza radiologa jest obejrzenie tych zdjęć i wychwycenie wszystkich istotnych odchyleń od normy oraz sformułowanie wyniku badania w postaci opisu.

- Jakie warunki trzeba spełnić żeby badanie było skuteczne?
Tomasz Klimek: Samo przygotowanie pacjenta do badania nie wymaga żadnych specjalnych zabiegów. Aby badanie było skuteczne pacjent powinien zastosować się do kilku poleceń personelu. W szczególności powinien poinformować o wszystkich wcześniej przebytych zabiegach operacyjnych, a zwłaszcza wszczepionych urządzeniach elektronicznych oraz o posiadanych implantach metalowych lub ciałach obcych. Podczas badania, które trwa od kilkunastu do kilkudziesięciu minut pacjent powinien leżeć w bezruchu. Jeżeli z powodu choroby pacjent nie może spokojnie leżeć (ma ruchy mimowolne) podaje się leki uspokajające. Z uwagi na hałas i konieczność pozostawania w bezruchu, u małych dzieci i niemowląt konieczne jest krótkotrwałe znieczulenie. Ponadto w niektórych przypadkach istnieją wskazania do podania dożylnie środka kontrastowego.
Rozmawiał Tomasz Łunkiewicz

Więcej informacji o rezonansie magnetycznym na www.starmed.med.pl