Wszystko o Jarmarku

Historia - Pierwsze Jarmarki

Gdański klasztor Dominikanów powstał w 1227 roku (już w 11 lat po powstaniu samego zakonu!), z inicjatywy św. Jacka, ucznia samego mistrza – św. Dominika. To właśnie Dominikanie za zgodą papieża Aleksandra IV, zorganizowali pierwszy Jarmark w 1260 roku. Ludowy festyn początkowo był głównie okazją do zabawy oraz wydarzeniem religijnym (zakonnicy organizowali go, by „wypromować” msze odpustowe, które odprawiali z okazji święta swego patrona – 4. sierpnia).

Szybko jednak Jarmark przekształcił się w dużą imprezę kulturalno-handlową, a Plac Dominikański stał się za ciasny i handel stopniowo zaczął przenosić się także w okolice (dzisiejszych) Wałów Jagiellońskich i Długiego Targu, a później stopniowo Targów Siennego, Drzewnego, Węglowego, Wąchanego i Rybnego. Pod koniec XIII i w XIV wieku na Jarmarku regularnie pojawiało się już około czterystu statków kupieckich, a gdy wzrosła ranga festynu do Gdańska przybywała szlachta, a niekiedy nawet sam król.

Trudne czasy

Początek XIV wieku przyniósł niepodzielne panowanie Krzyżaków na Pomorzu, trudny okres dla Gdańska i samego Jarmarku św. Dominika. W 1308 roku rycerze zakonu, którzy wcześniej odbili miasto z rąk wojsk brandenburskich, dokonali tak zwanej Rzezi Gdańskiej zabijając wielu polskich rycerzy, szlachciców i przypadkowych mieszkańców. Dwa lata później Krzyżacy złupili miasto w trakcie Jarmarku, mordując wielu kupców i mieszkańców.

Gdańsk wrócił w polskie ręce dopiero w półtora wieku później (1454). Jarmark odbywał się jednak także pod panowaniem krzyżackim i, mimo burzliwych losów Gdańska, na stałe zagościł w sierpniowym pejzażu miasta. Dopiero druga wojna światowa spowodowała zniknięcie festynu.

Odrodzenie Jarmarku

Gdy wydawało się, że tradycja Jarmarku odeszła na zawsze, po 33 latach przerwy, w 1972 roku, z inicjatywy Wojciecha Święcickiego, dziennikarza popularnej gdańskiej popołudniówki – „Wieczór Wybrzeża”, impreza wróciła na Gdańskie ulice i place.

Przywrócony do życia jarmark, początkowo był przede wszystkim imprezą handlową, umożliwiającą zakup poszukiwanych towarów. Na specjalnych pokazach nazywanych „Żywym Żurnalem” można było zobaczyć najnowsze, polskie kolekcje odzieżowe. Formuła Jarmarku zmieniała się stopniowo, obecnie jest to jeden z największych festynów w Europie, trzytygodniowa impreza, z barwnymi korowodami, wieloma scenami plenerowymi, jednym z najbardziej znanych w Polsce „pchlich targów” i milionami zwiedzających.

Jarmark Dominikański w liczbach:

1100 – tyle stoisk pojawi się na Jarmarku w tym roku

750 – od tylu lat odbywa się Jarmark

100 – tyle dni zwolnienia z czyśćca zapewniał odpust związany z udziałem we mszy organizowanej w dzień św. Dominika (4 sierpnia)

33 – na tyle lat festiwal zniknął z mapy gdańska po wybuchu II wojny światowej (powrócił w 1972 roku)

9 – tyle jarmarków św. Dominika odbywa się w całej Polsce według wikipedii (m.in. w Sandomierzu, Tarnobrzegu i Choroszczy)

8,5 – tyle milionów zwiedzających zgromadził rekordowy jak dotychczas Jarmark w 2007 r.

Przygotował: JW