O terenach nadrzecznych bez gdańskich decydentów

Dwudniowa międzynarodowa konferencja na temat „Tereny nadrzeczne przestrzenią integracji mieszkańców” rozpoczęła się w poniedziałek, 22 marca, w Nadbałtyckim Centrum Kultury przy ul. Korzennej 33/35 w Gdańsku. Obrady toczą się wokół problemów związanych z rewitalizacją terenów nadrzecznych. Dopisali eksperci, przedstawiciele organizacji reprezentujących społeczności lokalne. Niestety na sali zabrakło przedstawicieli władz Gdańska mających wpływ na podejmowanie decyzji w tej dziedzinie. 

Prezentowano najciekawsze osiągnięcia w tej dziedzinie, wymieniano doświadczenia, można było i wyciągnąć wnioski do wykorzystania przy przekształcaniu terenów nadrzecznych w atrakcyjne przestrzenie publiczne.

Organizatorami przedsięwzięcia są: Nadbałtyckie Centrum Kultury, Centrum Sztuki Współczesnej Łaźnia oraz River//Cities – platforma współpracy organizacji z europejskich miast nadrzecznych. 

Wody nie można zakopywać, zakrywać!
- Mieliśmy okazję zapoznać się z projektami zagospodarowania terenów nadrzecznych w Wenecji, Liverpoolu, Wiedniu, Londynie, Lizbonie i innych dużych europejskich ośrodkach – powiedział pierwszego dnia obrad doc. dr inż. arch. Jakub Szczepański, pracownik dydaktyczny Politechniki Gdańskiej, członek Stowarzyszenia Kultura Miejska, uczestnik konferencji. – Trochę szkoda, że nie słuchają tego ci, którzy w Gdańsku podejmują decyzje w tej dziedzinie. A problem jest ogromny, pokazano go w różnych miejscach geograficznych i z różnych punktów widzenia.

- Najpierw musimy zwrócić uwagę na to, co wydawałoby się jest oczywiste, że woda jest ważna, że nie można jej zakrywać, zakopywać – kontynuował dr Szczepański. – Na przykład w projekcie Nowej Słowackiego część koryta rzeki Strzyży znajdzie się pod ziemią. Czyli stanie się dokładnie odwrotnie, aniżeli się to czyni w Europie, w świecie. 

Wszędzie się wodę przykrytą na skutek błędów przeszłości odkopuje. We Lwowie myślą jak odwrócić błędy, które zrobiono w XIX wieku. Władze Miasta Gdańska najwyraźniej nie chcą o takich rozwiązaniach słyszeć.  W tym tkwi problem w Gdańsku, bo aby cokolwiek na terenie nadrzecznym urządzić, najpierw woda musi być widoczna. A żeby tak się stało należy mieć tego świadomość. 

Tyłem do wody
Na konferencji usłyszeliśmy, jak w wielu miejscach, w tym w Berlinie, miejscowi włodarze zapewniają mieszkańcom, turystom, dostęp do wody.
- U nas ten dostęp formalnie istnieje, ale praktycznie się sprowadza często do wąskiej ścieżki wzdłuż nabrzeża – kontynuował dr Szczepański. – W Berlinie są postulaty, żeby nabrzeże Sprewy były publiczną przestrzenią na szerokości 50 metrów!, co umożliwia aktywność. My nie możemy odwrócić miasta w kierunku rzeki, budujemy w pobliżu, nawet jak to nie jest nad samą wodą, zamknięte osiedla, które nas od rzeki oddzielają.
W Gdańsku powstają zamknięte osiedla nad Motławą, na południowej części Wyspy Spichrzów, na Starym Przedmieściu. Wszystko to jest odwrócone tyłem do wody! Nie wykorzystuje się położenia nawet dla lokatorów tych osiedli, nie mówiąc o mieszkańcach Gdańska i przybyszach z zewnątrz. A jeżeli dostępu do wody nie otworzymy nie będzie zainteresowania nadrzecznym obszarem. Tworzy się błędne koło. Nie ma dostępu do rzeki, więc ludzie wody nie zauważają, nie czują potrzeby spędzania nad nią czasu. Nie ma nacisku, żeby dostęp do wody otworzyć, bo ci, co powinni wiedzieć, nie wiedzą, co tracą. Żeby nabyć tej wiedzy powinni wysłuchać treści konferencji.
Katarzyna Korczak
* * *
II dzień Konferencji„Tereny nadrzeczne przestrzenią integracji mieszkańców”
23 marca 2010, Centrum Sztuki Współczesnej ŁAŹNIA, ul. Jaskółcza 1, Gdańsk

Region pomorski: prezentacje, debata i stadium przypadku

9.30 – 12.30 Zajęcia w terenie (za zaproszeniem)

Drugiego dnia uczestnicy konferencji odwiedzą nadrzeczne dzielnice Gdańska: Dolne Miasto i Nowy Port, gdzie mają miejsce różnorodne działania podejmowane przez Centrum Sztuki Współczesnej „Łaźnia”. Plan zajęć terenowych zostanie przygotowany przez CSW „Łaźnia”.
Przewodnik: dr Jakub Szczepański, Politechnika Gdańska

12.30-13.30 Przerwa

13.30-15.00 Prezentacje z Regionu

• Tczew – Danuta Morzuch-Bielawska, Naczelnik Wydziału Planowania Przestrzennego, Urząd Miasta
• Pruszcz Gdański – Bartosz Gondek, Urząd Miasta
• Kwidzyn – Ewa Romanow, Stowarzyszenie Eko Inicjatywa
• Zbigniew Ptak - Kierownik Biura Rozwoju Dróg Wodnych Województwa Pomorskiego

15.00-15.30 Przerwa kawowa

15.30-17.00 Debata Studium przypadku: Gdańsk i region pomorski

Zaproszeni prelegenci przeanalizują zagrożenia oraz potencjał odwiedzonych terenów bazując na swoim własnym doświadczeniu. W tematykę wprowadzą przedstawiciele różnych sektorów odpowiedzialni za rewitalizację tych, a także innych terenów w Gdańsku i w woj. pomorskim. Dyskusja będzie miała otwarty charakter.
Moderatorzy: prof. Lucyna Nyka, Chris Torch

17.00-17.30 Podsumowanie konferencji