Sanitariuszka „Inka” zidentyfikowana

IPN ogłosił w niedzielę 1 marca br. w narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Niezłomnych w Pałącu Prezydenckim pięć nazwisk bohaterów, których szczątki zidentyfikowano w ramach „projektu poszukiwań nieznanych miejsc pochówku ofiar terroru komunistycznego”. Wśród nich jest Danuta Siedzikówna „Inka”.

Kiedy we wrześniu ub. r. dowiedzieliśmy się, że na Cmentarzu Garnizonowym w Gdańsku w miejscu, gdzie przez lata składowano cmentarne śmieci, pracownicy IPN odkopali szczątki młodej kobiety z przestrzeloną czaszką mieliśmy nadzieję, że to szczątki 17-letniej Danuty Siedzikówny ps. „Inka”.  

W grypsie z gdańskiego więzienia napisała: „Powiedzcie mojej babci, że zachowałam się jak trzeba”. Zdanie to odnosi się nie tylko do jej postawy z okrutnego śledztwa, ale też do odmowy podpisania prośby o ułaskawienie do Bolesława Bieruta. Prośbę skierował za nią obrońca. Bierut, przewodniczący KRN, nie skorzystał z prawa łaski.

Przypomnijmy, że 3 sierpnia 1946 r. Wojskowy Sąd Rejonowy w Gdańsku wydał wyrok śmierci na Danutę Siedzikównę, pseudonim "Inka", sanitariuszkę 5. Wileńskiej Brygady AK. 28 sierpnia 1946 r. o godz. 6.15 oficer w mundurze KWB zabija 17-letnią dziewczynę w gdańskim areszcie śledczym.  Oskarżycielem w procesie sanitariuszki był prokurator Wacław Krzyżanowski, który dla 17-letniej wówczas dziewczyny zażądał kary śmierci. Nikt nie odpowiedzieli za ten mord sądowy.

Danuta Siedzikówna ps. "Inka" urodziła się 3 września 1928 r. w Guszczewinie koło Narewki, na skraju Puszczy Białowieskiej w powiecie Bielsk Podlaski. Jej ojciec Wacław Siedzik jako student Politechniki w Petersburgu został w 1913 r. zesłany na Sybir za uczestnictwo w polskiej organizacji niepodległościowej. Wstąpił do armii  gen. Władysława Andersa. Pochowany został na cmentarzu polskim w Teheranie. Jej mama należała do AK. Aresztowana po donosie jednego z białoruskich sąsiadów w 1942 r., po ciężkim śledztwie zamordowana została w lesie pod Białymstokiem.
Danuta złożyła przysięgę Armii Krajowej w grudniu 1943 r. Przez krótki czas jej przełożonym był por. Leon Beynar "Nowina", zastępca mjr. "Łupaszki" (później znany jako pisarz Paweł Jasienica).

W konspiracji Danka pracowała w nadleśnictwie Miłomłyn. Wiosną 1946 r. nawiązała kontakt z ppor. Zdzisławem Badochą "Żelaznym", dowódcą jednego ze szwadronów "Łupaszki". Do lipca 1946 r. służyła w tym szwadronie jako łączniczka i sanitariuszka.
To zgrupowanie brało udział w akcjach m.in. w Kościerzynie, Starej Kiszewie, Podjazdach k. Sulęczyna.

Aresztowana zostala przez UB we Wrzeszczu, gdzie przybyła po lekarstwa dla żołnierzy szwadronu „Leszka” i została osadzona w więzieniu w Gdańsku. Po ciężkim śledztwie skazana została na karę śmierci przez Wojskowy Sąd Rejonowy w Gdańsku. Zarzucono jej m.in. nakłanianie do rozstrzelania dwóch funkcjonariuszy UB podczas akcji szwadronu "Żelaznego" w Tulicach pod Sztumem. W rzeczywistości opatrywała rannych milicjantów co potwierdzili oni sami w śledztwie.
W gdańskim areszcie nie wydała nikogo. Nie zdradziła punktów kontaktowych. Mówiła:
- Lepiej, że ja jedna zginę.
To musiało rozsierdzić jej oprawców. Na swoje nieszczęście dowiedziała się o zdradzie jednej z koleżanek. Musiała zginąć by UB mógł prowadzić swój plan rozpracowania partyzantów.

Imię Sanitariuszki „Inki” nosi w Sopocie skwer przy Uniwersytecie Gdańskim przy ul. Armii Krajowej.  

Oprócz "Inki", Instytut Pamięci Narodowej zidentyfikował też szczątki innych ofiar czasów stalinowskich w Polsce: Mariana Kaczmarka, Józefa Kozłowskiego, Stanisława Kutryba i Edwarda Pytki.  

W najbliższy poniedziałek TVP1 scena Teatru telewizji wyemituje spektakl „Inka 1946”.
ASG