Jerzy Borowczak: Format marszałka Struka » Z Jerzym Borowczakiem, posłem Koalicji Obywatelskiej i członkiem Platformy Obywatelskiej rozmawia Ar... Poseł Płażyński: niekompetencja czy głupota władz Gdańska? » Poseł Kacper Płażyński na konferencji prasowej przedstawił dokumenty, które według niego świadczą o ... Swojsko, smacznie, tanio » Bar Akademicki we Wrzeszczu to miejsce doskonale znane nie tylko mieszkańcom Gdańska. Swojsko, smacz... Spacery historyczno-krajobrazowe na półwyspie Westerplatte z okazji Mi... » W ramach przypadającego 20 października Międzynarodowego Dnia Krajobrazu Muzeum II Wojny Światowej w... Rachunek za Turów » Komisja Europejska wystosuje "w odpowiednim czasie" wezwanie do zapłaty kar nałożonych na Polskę w s... Zabawa i nauka na Pikniku Naukowym UG » W piątek i sobotę na terenie kampusu UG w ramach Pikniku Naukowego "Klimat dla Nauki. Doświadcz, poz... Biblioteka Pedagogiczna zaprasza » Obchodząca w tym roku jubileusz 75-lecia działalności Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka w Gdańsku z... Samorządowi włodarze też otrzymają podwyżki » 1 listopada br. samorządowi włodarze i radni doczekają się obiecanych podwyżek wynagrodzeń lub diet.... Rusza rejestracja uczestników V Pomorskiej Uczniowskiej Konferencji Na... » Rusza rejestracja tzw. biernych uczestników V Pomorskiej Uczniowskiej Konferencji Naukowej „Zdolni z... Nowa Lewica i... frakcja PZPR » Lewica nowa, ale niezupełnie. Oprócz dwóch frakcji - martwej politycznie Wiosny i targanego sporami ...
Au revoir SAUR Neptun Gdańsk, Bonjour Neptun Gdańsk...
czwartek, 30 września 2021 06:13
Au revoir SAUR Neptun Gdańsk, Bonjour Neptun Gdańsk...
Dobrze ułożyła się Francuzom współpraca z Miastem Gdańsk.
Trefl z pierwszą wygraną w sezonie
niedziela, 17 października 2021 20:21
Trefl z pierwszą wygraną w sezonie
Do trzeciego meczu w sezonie musieli czekać kibice Trefla na
Dwa ciosy dały Lechii fotel lidera
sobota, 16 października 2021 18:44
Dwa ciosy dały Lechii fotel lidera
Lechia długo nie mogła przełamać defensywy Bruk-Bet Termaliki

Galeria Sztuki Gdańskiej

niedziela, 10 października 2021 17:44
Raz jeszcze sięgnąłem do rodziny Meyerheimów, ale tym razem

Foto "Kwiatki"

Zimowe oblicza Trójmiasta
sobota, 13 lutego 2021 11:08
Zimowe oblicza Trójmiasta
Zimowe oblicze Trójmiasta w obiektywie Roberta

Sport w szkole

Finały zawodów lekkoatletycznych
poniedziałek, 30 kwietnia 2018 17:19
Finały zawodów lekkoatletycznych
Gdański Zespół Schronisk i Sportu Szkolnego zaprasza do udziału w
Koncert „Wolność jest w nas” - wokaliści i muzycy
czwartek, 22 lipca 2021 19:17
Koncert „Wolność jest w nas” - wokaliści i muzycy
Fundacja kultury WOBEC, przy pomocy pozyskanych partnerów projektu:
Koncerty na chór, organy i język kaszubski
wtorek, 19 października 2021 12:42
Koncerty na chór, organy i język kaszubski
33 Międzynarodowy Festiwal Muzyki Religijnej im. Ks. Stanisława
Spotkali się, by oszacować możliwości założenia muzeum
poniedziałek, 10 kwietnia 2017 18:04
Spotkali się, by oszacować możliwości założenia muzeum
Fundacja „Mater Dei”, ta sama dzięki której w dużej mierze

Czesław Nowak: Szary żołnierz wolnej Polski

Ocena użytkowników: / 20
SłabyŚwietny 
czwartek, 01 lipca 2021 18:52

Z Czesławem Nowakiem, gdańskim portowcem, działaczem "Solidarności", więźniem WRON, represjonowanym w stanie wojennym, jednym z założycieli i prezesem Stowarzyszenia "Godność", inicjatorem przywrócenia krzyża na mogile żołnierzy poległych na Westerplatte, nagrodzonym tytułem "Kustosz Pamięci Narodowej" rozmawia Artur S. Górski


– Tytuł Kustosza Pamięci Narodowej należy się panu jak mało komu. Dzięki panu w ideały „Solidarności” są realizowane, upominał się pan o godność i prawdę...
Czesław Nowak: Niektórzy mnie przedstawiają jako legendę „Solidarności” (śmiech). Ja się za żadną legendę nie uważam. Zresztą kilka „legend” już dawno rozmieniło swoją „legendarność” na drobne. Niektóre nawet siedzą. My, moi koledzy z „Godności”, czujemy się szarymi żołnierzami „Solidarności” i wolnej Polski, tymi, którzy kierują się słowami św. Jana Pawła II i wierni są jego przesłaniu, że każdy znajduje w życiu jakieś swoje Westerplatte, jakiś wymiar zadań, które trzeba podjąć i wypełnić, jakąś słuszną sprawę, której warto bronić. Nie czujemy się legendami. Ten tytuł Kustosza Pamięci Narodowej jest być może nieco na wyrost. Przecież byli i są inni. Skoro już zdecydowano się, bym ja otrzymał ten tytuł to uważam, że należy się on wszystkim członkom Stowarzyszenia „Godność”. Oni się przyczynili do dbania o pamięć, o prawdę, o historię. Ja jestem na ich czele, ale to było i jest nasze wspólne działanie, od 28 lat. Mówimy - ktoś powie - to samo od trzech dekad, to ja powiem, że od pięciu dekad. Nie po to, by dostać wyróżnienie, czy tytuł. To, o czym mówiliśmy nie było popularne, ani powszechne. Nie na splendor liczyliśmy. Robiliśmy tak z potrzeby serca.


– Upomniał się pan o krzyż na mogiłach obrońców Westerplatte, o kultywowanie pamięci przez pomniki i tablice. Teraz postulujecie państwo wystawienie pomnika Ignacego Jana Paderewskiego w Gdańsku. Jest w Poznaniu, w Krakowie, we Wrocławiu, w stolicy. Dziwne, że nie na Pomorzu, a to właśnie Paderewskiemu przede wszystkim, a po nim generałowi Hallerowi i Romanowi Dmowskiemu, zawdzięczamy Pomorze i Wielkopolskę w granicach II Rzeczpospolitej...
Czesław Nowak: Ignacy Jan Paderewski zjednał dla nas Amerykanów, prezydenta Wilsona. Przyczynił się do odzyskania części Pomorza i Poznania dla Polski. Paderewski był cenionym działaczem niepodległościowym. Przed koncertami wygłaszał płomienne mowy na rzecz Polski, o tym, czym jest Polska i kim są Polacy. Dla Pomorza i Wielkopolski jest symbolem odzyskania wolności i walki o granice północne i zachodnie. Przypłynął do Gdańska 24 grudnia 1918 roku. Wraz z Wojciechem Korfantym spotkał się z Polakami – gdańszczanami. W Poznaniu był 26 grudnia 1918 roku, mimo, że Niemcy za wszelką cenę nie chcieli dopuścić do jego wizyty.


– Wyłączyli nawet prąd na poznańskim dworcu i Paderewski przemawiał w blasku setek świec i pochodni, trzymanych przez tysiące poznaniaków...
Czesław Nowak: Musiało dojść do wybuchu Powstania Wielkopolskiego, dla nas zwycięskiego. Trzeba było wydrzeć nasze miasto Niemcom. Dla idei budowy pomnika Paderewskiego w Gdańsku Brzeźnie jest przychylność państwa polskiego, IPN. W Gdańsku, któremu Pomorze tyle zawdzięcza, powinien stanąć pomnik Paderewskiego, który przekonał do naszych racji mocarstwo, USA. Jest pomnik prezydenta Ronalda Reagana i park jego imienia w Gdańsku. Nie widzę na kolejnych uroczystościach i rocznicach przedstawicieli władz Gdańska składających tam kwiaty i wieńce. Zapraszam władze miasta Gdańska do zauważenia tego miejsca, do oddania nawet skromnego hołdu temu wielkiemu politykowi i przyjacielowi wolnej Polski. My tam jesteśmy.

alt


– Przed 60 laty odbywał pan służbę wojskową w Kaszubskiej Brygadzie WOP.
Czesław Nowak: I widziałem mogiłę żołnierzy Westerplatte, którą wybudował kpt. Franciszek Dąbrowski. Był na niej krzyż. Krzyż w 1962 roku władza komunistyczna usunęła i ustawiono tam czołg T-34. Jako były żołnierz WOP wiedziałem, gdzie jest ten krzyż, bo mieszkałem naprzeciwko Morskiego Domu Kultury. Na jego tyłach był cmentarz. Tam krzyż został wkopany (w ramach walki z religią krzyż został usunięty i miał trafić na wysypisko. Kierowca ciężarówki, mimo ryzyka, zawiózł krzyż na plebanię w Nowym Porcie, na cmentarzu ukrył go ks. Gustkowicz – dop. red.). W sierpniu 1981 roku krzyż, ukryty w krzewach bzu, wrócił na żołnierskie mogiły.


– Przywrócenie krzyża na Westerplatte było postulatem portowców w 1980 roku.
Czesław Nowak: W końcu wrócił na stałe po przemianach. Już we wrześniu 1980 roku Lech Wałęsa był poinformowany o naszym postulacie przywrócenia krzyża. Nie za bardzo wiedział o co nam chodzi. Ani razu nie powiedział, że nasze, portowców, starania popiera, chociaż na odsłonięciu krzyża się pojawił. On chciał nami rządzić, być jedynym liderem. My od lat nie wypowiadamy się oficjalnie na jego temat. Nieraz pisaliśmy do niego, także jako do prezydenta RP. Nigdy nam nie odpisał. Cóż tu mówić. Mam nadzieję, że i gdańskie lotnisko będzie nosiło imię „Solidarności”, nie Lecha Wałęsy.


– W 1981 roku propaganda wszczęła awanturę, że krzyż przysłania czołg T–34, a „Solidarność” prowadzi antyradziecką kampanię zmierzającą do usunięcia czołgu. Był przesuwany z miejsca na miejsce. Tymczasem historycznie rzecz biorąc jego obecność w tym miejscu była nieuzasadniona.
Czesław Nowak: Po latach czołg usunięto z żołnierskich mogił. Krzyż wrócił na mogiły żołnierzy, na Westerplatte, naprawiliśmy tamtą profanację. Od tamtych wydarzeń minie niebawem 40 lat. Chcemy o tym przypomnieć. Historię trzeba znać. U mnie jest teraz córka z wnukami. Przylatują co roku z USA. Mówią po polsku. Byłem z nimi w Warszawie, w Krakowie. Uczę ich historii kraju dziadków. Chodzi o to by angażować młodzież. To nasze kolejne zobowiązanie.


Inne artykuły związane z:
Related news items:
Newer news items:
Older news items:
 

Dodaj komentarz


Kod antysapmowy
Odśwież