Samorząd bez mieszkańców

Czy ktoś jeszcze pamięta, że z godnie z konstytucją to "ogół mieszkańców jednostek zasadniczego podziału terytorialnego stanowi z mocy prawa wspólnotę samorządową."? Czyli, mówiąc konkretnie, mowa o nas, zwykłych mieszkańcach, którzy powinni mieć prawo decydować o swoich miastach. Bez strachu o ewentualne szykany i zarzuty o uzurpację i anarchię wypowiedzieć się na temat naszych "małych ojczyzn", czy bezpośredniego otoczenia.

Niestety wygląda na to, że samorządowcy, którzy przygotowali w ostatnim czasie w Gdańsku "21 tez",  z którymi chcą iść do wyborów jako wsparcie dla pozbawionej lepszych pomysłów Platformy Obywatelskiej, odmiennie rozumieją pojęcie "samorządowej wspólnoty".

 
Kilka lat temu prezydent Paweł Adamowicz sygnował pismo Unii Metropolii Polskich, w którym padły ważkie słowa, z których ani prezydent, ani realizujący jego "testament" samorządowcy, tacy jak prezydent Sopotu Jacek Karnowski czy prezydent Gdańska Aleksandra Dulkiewicz, nigdy się nie wycofali.

Paweł Adamowicz i Unia Metropolii Polskich niepokoili się o zbyt daleko idące koncesje na rzecz mieszkańców w projekcie ustawy „O współdziałaniu w samorządzie terytorialnym na rzecz rozwoju lokalnego i regionalnego”. W opinii prezydenta Adamowicza, relacje mieszkaniec - władza w ustawie były widziane "zbyt bezpośrednio". Obawiał się o wpływ "niespełnionych polityków" i "zawodowych społeczników" kosztem "osłabienia relacji samorządu ze środowiskami gospodarki i wiedzy". Warto przypomnieć, że Paweł Adamowicz, prezydent Gdańska i szef Unii Metropolii Polskich, napisał do prezydenta RP, że ustawa może wprowadzić niejasną alternatywę dla uprawnień radnych i że zmiany prawa stworzą nowe możliwości działania dla "pieniaczy" i "osób z zaburzoną psychiką", które już dziś w ponad proporcjonalnym stopniu korzystają z mechanizmu wsłuchiwania się w głos obywateli. (z wywiadu Przemysława Jedlińskiego z prof. Jerzy Regulskim, Gazeta Wyborcza, 11 marca 2013).

"21 tez",  którymi samorządowcy z Platformy Obywatelskiej próbują zawojować scenę polityczną,  to miedzy innymi próba zniesienia niedawno wprowadzonej kadencyjności władz samorządowych. Samorządowcy, którzy w dużym stopniu ograniczają udział mieszkańców w procesie decyzyjnym, domagają się jednocześnie daleko idącej decentralizacji  państwa i wzmocnienia władzy na szczeblu lokalnym.

W czasach PRL krążył dowcip o tym jak "lud pije szampana ustami swoich przedstawicieli". Takie postrzeganie świata ukształtowało, zdaje sie wyobrażenie samorządowców, którzy tworzyli "21 tez", o demokracji. Decentralizacja według nich jest dobra ale tylko o tyle, o ile dotyczy władzy centralnej, a nie samorządowej. Oni wiedzą najlepiej czego ludowi potrzeba.

Gdyby jednak nadstawili ucha na to co piszczy w trawie to zorientowaliby się, że mieszkańcy nie dadzą się nabrać na atrapę demokracji, którą samorządowcy z PO proponują. Władze lokalne, skład rady miasta powinny odzwierciedlać głosy wyborców, dlatego jednym z najważniejszych postulatów na rzecz demokratyzacji powinna być zmiana obecnej ordynacji wyborczej do samorządów na proporcjonalną, zmiany metody d'Hondta (co proponuje organizacja Energia Miast).

 
Wydaje się, że propozycje zawarte w "21 tezach" tak bardzo odbiegają od interesów zwykłych mieszkańców i oddają punkt widzenia zainteresowanych zdobyciem władzy samorządowców z PO, którzy chcą dostać się do senatu, że istnieją bardzo małe szanse, że uzyskają szerokie poparcie społeczne.

Przyszłość dla samorządów to zgodnie z europejskimi trendami więcej demokracji i władzy dla obywateli. Jednak jeśli mieszkańcy dyskredytowani są jako "pieniacze" i "osoby z zaburzoną psychiką" to jeszcze przed nami długa droga, której do jesiennych wyborów PO jednym szusem nie przeskoczy.

Małgorzata Tarasiewicz