Bartłomiej Obajtek: Lasy Państwowe przeciwne unijnej ingerencji w zarz... » Polska jest potęgą światową w przemyśle drzewnym. Samorządy nie mogą funkcjonować bez dobrej współpr... Radni PiS chcą debaty o systemie FALA » Radni klubu PiS w Radzie Miasta Gdańska chcą rozmawiać o systemie FALA. W czwartek o godz. 17.00 zap... W tygodniku „Sieci”: Jechaliśmy polskim Leopardem! » Bohaterem nowego numeru „Sieci” jest Leopard 2 – niemiecki czołg, który może zmienić losy wojny na U... Działacze PiS pytają o plany miasta wobec terenów na których miały pow... » Miasto Gdańsk zrezygnowało z planów budowy parkingów kubaturowych w centrum Gdańska nie będzie. Prze... Nie żyje były prezydent Gdańska Franciszek Jamroż » W środę przed południem w wieku 79 lat zmarł Franciszek Stefan Jamroż. W latach 90. ubiegłego stulec... „Wejście w historię”: Enigma » 25 stycznia w Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku odbyło się pierwsze w tym roku wydarzenie w ramach... Gdańsk - nazwy dzielnic, których nie ma » Niedawno z przestrzeni publicznej zniknęły tablice z nazwami niektórych części administracyjnych Gda... IV Rajd Pieszy im. sierż. Wiktora Stryjewskiego ps. Cacko » W sobotę (21 stycznia) odbył się IV Rajd Pieszy im. sierż. Wiktora Stryjewskiego ps. Cacko. W trudny... 75-lecie "Mazowsza" w Gdańsku! » W dniu 20 stycznia w bazylice św.Brygidy w Gdańsku odbył się koncert Państwowego Zespołu Ludowego Pi... W tygodniku „Sieci”: Szokujące kulisy ataków na Polskę » W nowym numerze „Sieci” Marek Pyza i Marcin Wikło analizują informacje na temat afery korupcyjnej w ...
Szok dla J. Lewandowskiego? Gdańsk s(po)lonizował wodę...
środa, 11 stycznia 2023 20:14
Szok dla J. Lewandowskiego? Gdańsk s(po)lonizował wodę...
Tylko przez ostatnią dekadę 51 proc. akcji w spółce Saur Neptun
ZAKSA wrzuciła Trefla z Pucharu Polski
środa, 01 lutego 2023 20:54
ZAKSA wrzuciła Trefla z Pucharu Polski
Na ćwierćfinale zakończyli siatkarze Trefla udział w Pucharze
Rusza karuzela...
piątek, 27 stycznia 2023 15:18
Rusza karuzela...
W piątek budzi się z krótkiego, zimowego snu futbolowa karuzela
Lechia zwycięsko zaczęła rundę wiosenną
niedziela, 29 stycznia 2023 19:45
Lechia zwycięsko zaczęła rundę wiosenną
Udanie rozpoczęła rundę wiosenną Lechia. Podopieczni Marcina

Galeria Sztuki Gdańskiej

„Ignacy Klukowski, Pomorzanin z wyboru”
niedziela, 22 stycznia 2023 12:04
„Ignacy Klukowski, Pomorzanin z wyboru”
Ukazała się kolejna publikacja poświęcona Ignacemu Klukowskiemu
Aktywne półkolonie z GZSiSS
niedziela, 29 stycznia 2023 21:49
Aktywne półkolonie z GZSiSS
Gdański Zespół Schronisk i Sportu Szkolnego na okres ferii

Muzeum Stutthof w Sztutowie

2076 dni obozu pod Gdańskiem
piątek, 16 września 2022 18:15
2076 dni obozu pod Gdańskiem
Obóz koncentracyjny Stutthof wyzwoliły wojska III Frontu

Foto "Kwiatki"

Zimowe oblicza Trójmiasta
sobota, 13 lutego 2021 11:08
Zimowe oblicza Trójmiasta
Zimowe oblicze Trójmiasta w obiektywie Roberta
Święto kina w Toruniu – Festiwal EnergaCamerimage
środa, 16 listopada 2022 09:02
Święto kina w Toruniu – Festiwal EnergaCamerimage
12 listopada rozpoczął się 30. Międzynarodowy Festiwal Sztuki
„Spotkanie z rolnikami” w Malborku
wtorek, 28 czerwca 2022 13:33
„Spotkanie z rolnikami” w Malborku
27 czerwca 2022 roku w Magazynie Malbork Elewarr Sp. z o.o. odbyło
Spotkali się, by oszacować możliwości założenia muzeum
poniedziałek, 10 kwietnia 2017 18:04
Spotkali się, by oszacować możliwości założenia muzeum
Fundacja „Mater Dei”, ta sama dzięki której w dużej mierze

Tureckie Śluby Mariana Mokwy - GALERIA

Ocena użytkowników: / 23
SłabyŚwietny 
poniedziałek, 30 czerwca 2014 16:44

Jak nigdy, w tym roku, wakacyjne miesiące na Wybrzeżu przyniosły wyjątkowy wybór znakomitych wystaw malarskich. W większości są to propozycje marynistyczne i to na najwyższym światowym poziomie. Wydaje się nawet, że wystawy: „ Iwan Ajwazowski - Czas i Wieczność” oraz „Teodor Axentowicz –Ormianin Polski”, przygotowane przez Państwową Galerię Sztuki w Sopocie, stanowiące w pewnym sensie pewną całość, mogą stać się  kulturalnym wydarzeniem sopockiego lata, a może nawet i roku. Warto wspomnieć jeszcze o zakończonej wystawie „Malarze XIX-wiecznego  Gdańska" oraz prezentacji przygotowanej przez Narodowe Muzeum Morskie, obrazów Soter Jaxy-Małachowskiego w cyklu” Artyści o morzu”. Natomiast gdańskie Muzeum Narodowe, oliwski jego oddział, po kilku latach ponownie przygotował, olbrzymią, rewelacyjną wystawę Mariana Mokwy, naszego największego marynisty.


GALERIA

Wyjątkową okazją do jej prezentacji jest przypadająca w tym roku 125 rocznica urodzin artysty i 80 rocznica, inauguracji Galerii Morskiej w Gdyni, w której artysta prezentował swój historycznych cykl 44 płócien ”Apoteoza Polski Morskiej”, spalony później w 1939 roku przez najeźdźców. Nie bez znaczenia jest również  w kontekście tytułu wystawy, przypadające 600-lecie nawiązania stosunków dyplomatycznych z Turcja. Przypomnę, krajem który nigdy nie uznał polskich rozbiorów.  


alt

Marian Mokwa, Budowa Portu w Gdyni, lata 30, olej, wł. Jagoda i Mario Wachowiakowie


Wystawa „Tureckie Śluby Mariana Mokwy” to bodaj jego największa dotychczasowa prezentacja ponad 220 prac. Jedynie wystawy zorganizowane przed wojną (1924 i 1931) w warszawskiej „Zachęcie” miały podobne znaczenie, bowiem pierwszą z nich otwierał sam  Marszałek Józef Piłsudski.
Wystawę przygotowaną z wielkim pietyzmem złożył Wojciech Zmorzyński, autor wielu publikacji o malarzu, największy znawca jego twórczości. Stanowi ona przegląd najważniejszych jego dzieł z wyjątkowym uwzględnieniem okresu bałkańskiego (1912-1914), kiedy to malarz jako korespondent „Gazety Grudziądzkiej” udał się w tamte niebezpieczne rejony świata. W pewnym sensie również w poszukiwania śladów po swoim pradziadku Feryku Paszy (Franciszku Kuczkowskim) wykładowcy tureckiej wojskowej szkoły oficerskiej.


alt


alt

Marian  Mokwa , W Porcie Rybackim, ok. 1946, olej, wł. prywatna


Jako młody malarz z doskonałym przygotowaniem akademickim uczelni w Norymberdze, Berlinie  i Monachium - Mokwa malujący jeszcze wtedy  tylko akwarele, pozostawił wyjątkowy,  klimatyczny zapis tak modnego wówczas Orientu, kolorowy, słoneczny, pachnący przyprawami korzennymi, kwiatami szafranu, nasycony egzotyką  i morzem. To właśnie tam zrodziła się jego fascynacja morzem, reszta była już pochodną jego kaszubskiego pochodzenia i właśnie tej podróży.


alt

Marian Mokwa, fragment obrazu Port w Gdańsku, olej, wł. Muzeum Śląska Opolskiego w Opolu


Tytuł wystawy „Tureckie Śluby Mariana Mokwy”, odwołuje się do jego przyrzeczenia złożonego podczas odbywania rejsu na pancerniku tureckim „Yavuz”. Mokwa w tym czasie pracował w Stambule, był asystentem dyrektora muzeum wojska tureckiego i miał malować bitwy morskie. Śluby dotyczyły poświęcenia się malarstwu marynistycznemu polskiego morza, jak tylko dojdzie do odzyskania niepodległości. To mało znany fakt z jego biografii, jednak dokumentujący w sposób jednoznaczny jego oddanie ojczyźnie. Co w powojennych latach nie było tak jasne dla ówczesnej władzy.


alt

Marian Mokwa, Szyper za rumplem, 1960, olej, wł. Jagoda i Mario Wachowiakowie


alt

Marian Mokwa, Przed Żurawiem , lata 50, olej, wł. prywatna


Na wernisażu wystawy obecna była córka artysty Maria Obertyńska, z którą po raz pierwszy miałem okazję spotkać się w 1984 roku w sopockiej willi Adelaide. W domu żyjącego jeszcze Mariana Mokwy. Uczestniczyłem wówczas w długiej kilkudniowej sesji nagraniowej 94-letniego, świetnie trzymającego się artysty.


alt

Maria Obertyńska, córka malarza


Pamiętam codzienny rytuał: fotel, kawa, okulary, nieodłączna wełniana biała czapeczka na głowie oraz córki profesora panie Maria oraz nieżyjąca już dziś Stefania wprowadzające tatę pod rękę do pokoju z widokiem na morze na pierwszym piętrze willi. Realizowaliśmy film o artyście, którego producentem, pomysłodawcą, przeprowadzającym rozmowę z malarzem był nieżyjący, nieodżałowany Krzysztof Wójcicki. Autor powstałej później książki „Rozmowy z Mokwą”. Przypomniałem pani Marii ten fakt, jak się okazało, doskonale pamiętała tamten czas. Postanowiliśmy po latach spotkać się ponownie,  no cóż w przyszłym spotkaniu nie weźmie już udziału główny bohater filmu i jego realizator. Nie wiem co stało się z filmem, powstał jednak zapis książkowy tego spotkania, w którym Krzysztof Wójcicki zawarł słowa artysty dokumentujące „Tureckie Śluby”. 

”...kiedy stałem na pokładzie pancernika „Yavuz”, całkowicie pochłonięty groźnym pięknem bitwy morskiej. …Okręt pluł bezustannie ogniem, zionął dymem, grzmiał akordami salw, z których rodziła się niezwykła monumentalna muzyka. Patrzyłem na ogniste refleksy, powlekane tysiąckrotnie w lustrze wody… Było to niezwykłe, groźne i piękne widowisko. I wówczas – skądś, z głębin przeszłości, z myśli i pragnień uformowanych w młodości , a może już w dzieciństwie, wypłynął imperatyw : „Pomorze musi być polskie. Musi wrócić do Polski. I razem z Polską nad Bałtyk. …. Otwarte, pełne morze  zawsze robiło na mnie potężne wrażenie. Stojąc twarzą w twarz z żywiołem, miałem uczucie, że stoję przed obliczem samego Boga. Właśnie wtedy, podczas bitwy zrozumiałem, że mój los, los Polski i morza jest nierozerwalnie połączony. „Jeśli Polska się odrodzi, to wówczas cały mój talent, wszystkie moje myśli, całą moją duszę i całe moje życie poświęcę morzu. Tak mi dopomóż, Boże wszechmogący” – tak przysięgałem sobie wówczas”…*  


alt

Marian Mokwa, Skutari, 1912 , akwarela, wł. prywatna


„Tureckie Śluby Mariana Mokwy”, to wystawa, którą zobaczyć musi każdy Polak. Pałac Opatów w Oliwie, wystawa  czynna do 31.08.2014 r.


Stanisław Seyfried
* Krzysztof Wójcicki – „Rozmowy z Mokwą”, Imprimatur Gdynia 1997

galeria-essey.pl


Inne artykuły związane z:
Related news items:
Newer news items:
Older news items:
 

Dodaj komentarz


Kod antysapmowy
Odśwież