E. Grabarek-Bartoszewicz wystartuje w Gdańsku » Do gdańskiej polityki wraca Elżbieta Grabarek-Bartoszewicz, b. przewodnicząca Rady Miasta Gdańska, r... Jarosław Kaczyński w tygodniku „Sieci”: „Zostaję. Walczymy Dalej.” » W tygodniku „Sieci” Jarosław Kaczyński w specjalnym wywiadzie deklaruje: Zgłoszę swoją kandydaturę n... Gdańsk w obiektywie uczniów ZSS nr 2 » W Filii Gdańskiej przy ulicy Mariackiej odbył się wernisaż wystawy „Gdańsk w naszym obiektywie” - 24... W hołdzie Wyklętym: Tym co zachowali się jak trzeba... » 1 marca w Gdańsku obchodzono Dzień Żołnierzy Wyklętych. Instytut Pamięci Narodowej wspólnie z środow... KWW Kocham Gdańsk przedstawił kandydatów do Rady Miasta » KWW Kocham Gdańsk – Kandydaci Niezależni przedstawił listę kandydatów do Rady Miasta. Komitet wystaw... Tomasz Jezierski: Kochają Gdańsk... » Na politycznej mapie Gdańska pojawiło się nowe, świeże ugrupowanie. Jak sami o sobie mówią, mają doś... Michał Urbaniak o wyborach : Konfederacja gotowa w Gdańsku » Michał Urbaniak, z Konfederacji, gdański poseł na Sejm RP IX kadencji, już niebawem zorganizuje konf... Dulkiewicz naucza w szkołach » Gdańscy uczniowie mają nową nauczycielkę. Z kagankiem politycznej oświaty, w ramach "lekcji obywatel... Piotr Duda w Telewizji Republika » W środę, 28 lutego, o 19:30 gościem Danuty Holeckiej w Telewizji Republika będzie Piotr Duda, przewo... KWW Kocham Gdańsk - zbudować coś opartego o zwykłych, normalnych gdańs... » W wyborach samorządowych wystartuje nowe ugrupowanie na gdańskiej scenie politycznej - KWW Kocham Gd...
Dulkiewicz naucza w szkołach
czwartek, 29 lutego 2024 10:44
Dulkiewicz naucza w szkołach
Gdańscy uczniowie mają nową nauczycielkę. Z kagankiem politycznej
Nieudany początek wiosny podopiecznych trenera Borkowskiego
sobota, 02 marca 2024 16:04
Nieudany początek wiosny podopiecznych trenera Borkowskiego
Nieudanie zaczęły wiosnę piłkarki AP ORLEN. Podopieczne trenera
Arka i Lechia kroczą do ekstraklasy
piątek, 01 marca 2024 15:07
Arka i Lechia kroczą do ekstraklasy
Trójmiejski duet, Arka i Lechia, kroczy konsekwentnie do
Lechia zdeklasowała Resovię
poniedziałek, 04 marca 2024 19:18
Lechia zdeklasowała Resovię
Po bardzo dobrej pierwszej połowie Lechia na Polsat Plus Arena

Galeria Sztuki Gdańskiej

Baranowscy, ojciec i syn
niedziela, 25 lutego 2024 13:53
Baranowscy, ojciec i syn
Henryk Baranowski (1932-2005) pochodził z Kociewia, urodził się w

Sport w szkole

Zaproszenie do Spartakiady Przedszkolaków
poniedziałek, 26 lutego 2024 11:25
Zaproszenie do Spartakiady Przedszkolaków
Gdański Zespół Schronisk i Sporu Szkolnego zaprasza do udziału w

"Gdańska" w antrakcie

Puste miejsca
wtorek, 06 lutego 2024 15:33
Puste miejsca
Pustynia według Wikipedii to teren o dużej powierzchni pozbawiony
Powstaniec z Gdyni
piątek, 05 stycznia 2024 16:35
Powstaniec z Gdyni
„Powstaniec 1863”- to długo oczekiwany film o wielkim bohaterze

Muzeum Stutthof w Sztutowie

2076 dni obozu pod Gdańskiem
piątek, 16 września 2022 18:15
2076 dni obozu pod Gdańskiem
Obóz koncentracyjny Stutthof wyzwoliły wojska III Frontu

Foto "Kwiatki"

Zimowe oblicza Trójmiasta
sobota, 13 lutego 2021 11:08
Zimowe oblicza Trójmiasta
Zimowe oblicze Trójmiasta w obiektywie Roberta
Premier: Bogate Pomorze to bogata Polska
poniedziałek, 24 lipca 2023 10:43
Premier: Bogate Pomorze to bogata Polska
To było pierwsze tego typu wydarzenie w regionie. W Wejherowie
Spotkali się, by oszacować możliwości założenia muzeum
poniedziałek, 10 kwietnia 2017 18:04
Spotkali się, by oszacować możliwości założenia muzeum
Fundacja „Mater Dei”, ta sama dzięki której w dużej mierze

Dlaczego nie głosuję na Tuska

środa, 04 października 2023 12:35
Już dni dzielą nas od kolejnych wyborów. Niektórzy twierdzą, że

Dzieła światowej marynistyki

Ocena użytkowników: / 19
SłabyŚwietny 
poniedziałek, 19 czerwca 2023 08:48

Kiedy jeden ze znajomych zapytał mnie czy mógłbym wskazać najlepszych malarzy marynistów na świecie oczywiście potwierdziłem, że bez trudności, bowiem co prawda bardzo subiektywne, ale mam wśród malarzy marynistów takie hierarchiczne uporządkowanie. Tworzyłem je przez lata zainteresowań sztuką, odwiedzaniem muzeów i bywaniem na wystawach.


Do dziś pamiętam dwie wystawy, które zrobiły na mnie olbrzymie wrażenie. To wystawa Williama Turnera „Malarz żywiołów” w Krakowskim Muzeum Narodowym w 2011 roku i wystawa obrazów Iwana Ajwazowskiego ”Czas i wieczność” w Sopockiej Państwowej Galerii Sztuki w 2014 roku.


Innym wybitnym artystą którym byłem zafascynowanym jest gdańszczanin Edward Hildebrandt i jego obraz z 1852 roku „Burza na morzu”, dzieło jest własnością Muzeum Narodowego w Warszawie i zawsze, kiedy je oglądam wywołuje we mnie wrażenie niepodważalnej, wybitnej, marynistycznej kompozycji. Scena przesiąknięta romantycznym nastrojem, oparta na efektach gry kolorów, przedstawia walkę z żywiołem morskim w czasie nocnego sztormu. To niewątpliwie dla mnie trzej najważniejsi maryniści, których poznawałem wiele lat.

alt

Iwan Ajwazowski, Morze Czarne nocą, reprodukcja - album Aivazovsky, 1980, wyd. Aurora art. publishers, Leningrad


Nie byłbym jednak sobą gdybym nie wspomniał jeszcze o dwóch polskich malarzach, którzy uzupełniają moje wyobrażenie o tych najważniejszych. To Władysław Ślewiński i jego „Fale” namalowane w Bretanii i pejzaże wschodniego Bałtyku Leona Wyczółkowskiego malowane w Połądze.


Oczywiście dobrych marin jest bez liku, ale te znam doskonale i zachwycam się ich urodą zawsze.

alt

Eduard Hildebrandt, Po udanym połowie, 1846, ol. pł.


To ciekawe, bowiem morskie pejzaże odgrywały w historii sztuki ważną rolę na rzecz interesu gospodarczego danego kraju i ugruntowywały tożsamość narodową. Dlatego cieszyły się taką popularnością w Wielkiej Brytanii i Holandii, ponieważ oba te kraje zawdzięczały swoje bogactwo i potęgę w panowaniu na morzach i oceanach. Artyści w malowaniu morza mieli zawsze dużo różnych możliwości, bowiem bezmiar przestrzeni i pogoda decydowały o nieograniczonych możliwościach artystycznych dzieła.


I tu warto byłoby wspomnieć o polskiej marynistyce, która w 20-leciu międzywojennym rozwinęła się nadspodziewanie dobrze z wieloma doskonałymi kompozycjami i wieloma talentami. Przed samą wojną osiągając bardzo wysoki poziom artystyczny. Czego dowodem stało się wielkie zainteresowanie władz państwowych. Akcje przedwojennej działalności Głównego Zarządu Ligii Morskiej i Kolonialnej zmierzające do powiązania polskich twórców z zainteresowaniem morzem i doprowadzenie do współpracy choćby poprzez organizacje wystaw marynistycznych. Polska idea morska rozpalała umysły obywateli, którzy z wielkim entuzjazmem zaczęli przyjeżdżać na polskie wybrzeże. Marynistyka stawała się coraz modniejsza i wśród polskich artystów wzbudzała duże zainteresowanie. Dziś możemy ocenić jej poziom.

alt

Iwan Ajwazowski, Sztorm na morzu, reprodukcja - album Aivazovsky, 1980, wyd. Aurora art. publishers, Leningrad


Trzeba przyznać, że początki były trudne, ale dzięki zainteresowaniu dużej rzeszy wybitnych, dobrze wykształconych artystów, bardzo szybko doczekaliśmy się doskonałych ujęć morza, portów, plaż i nadmorskiej przyrody. Pojawili się znakomici artyści polskiego malarstwa, którzy zakochali się w morzu, powstawała interesująca kolekcja polskiej marynistyki, obrazów reprezentujących bardzo wysoki poziom malarski, zaliczany do sztuki „najwyższych lotów”.


Co ciekawe głównym ośrodkiem organizacji wystaw marynistycznych okazała się Warszawa i Kraków. Pierwsza poważna wystawa malarstwa morskiego odbyła się w lutym 1937 roku w warszawskim Towarzystwie Zachęty, natomiast druga we wrześniu i październiku 1938 roku w „Krakowskim Towarzystwie Przyjaciół Sztuk Pięknych” z udziałem znakomitości polskiej twórczości. W wystawie wzięli udział m.in.: prof. Włodzimierz Nałęcz, Zofia Stankiewicz, prof. Stefan Filipkiewcz, Jaxa Soter-Małachowski, Marian Mokwa, Jerzy Rupniewski, Antoni Suchanek, Franciszek Szwoch, prof. Wojciech Weiss, Wacław Żaboklicki, Wlastimil Hofman, Wojciech Kossak, Michalina Krzyżanowska, Antoni Procajłowicz, prof. Kazimierz Sichulski, Kazimierz Wygrzywalski.

alt

Leon Wyczółkowski, Morze w Połądze V, 1908, reprodukcja, album Morze w obrazach, artystów polskich XX wieku, Muzeum Narodowe w Gdańsku czerw. - wrzes. 2001


Z roku na rok powstawały nad morzem w rejonie Półwyspu Helskiego coraz liczniejsze pracownie, które stały się stałymi miejscami wypadowymi do odkrywania nowych miejsc malowania. Jak „grzyby po deszcze” powstawały mini kolonie artystyczne w Jastrzębiej Górze, Juracie, Helu, Jastarni, Chłapowie i ta pierwsza w Ostrowie, wsi położonej niedaleko Karwi. Przedwojenni komentatorzy prasowi pisali o uroku i wyjątkowym charakterze polskiego Wybrzeża, że żaden bezduszny obiektyw fotograficzny nie zdoła stworzyć emocjonującego obrazu, jedynie entuzjazm plastyczny malarza zdolny jest wzbudzić zachwyt wyrażony doskonałą formą i barwą. Na ludzką duszę zawsze najmocniej działa czar prawdziwego talentu o niepowtarzalnym wyrazie artystycznym.

alt

Władysław Ślewiński, Morze w Bretanii, 1904, reprodukcja, album Morze w obrazach, artystów polskich XX wieku, Muzeum Narodowe w Gdańsku czerw. - wrzes. 2001


Gwoli sprawiedliwości trzeba przyznać, że polska marynistyka rodziła się również nieco wcześniej w małej grupce polskich artystów przebywających m.in. we Francji i to właściwie oni dali skromny początek polskiej marynistyce. Myślę o dziełach: Józefa Pankiewicza, Władysława Ślewińskiego, Tadeusza Makowskiego, Stanisława Witkiewicza i Leona Wyczółkowskiego. Jednak okres międzywojenny dał właściwy impuls temu malarstwu, a polityka państwa wzmocniła zainteresowanie morzem. Niewątpliwie budowa portu w Gdyni miała wielki wpływ na rozwój przedwojennej, polskiej marynistyki, która w pewnym sensie stawała się specjalnością polskiego malarstwa.

Stanisław Seyfried

 

Dodaj komentarz


Kod antysapmowy
Odśwież