Panel dyskusyjny w ramach obchodów jubileuszu Trybunału Konstytucyjnego

W ramach obchodów jubileuszu Trybunału Konstytucyjnego, które miały miejsce w Dworze Artusa w Gdańsku, odbył się panel dyskusyjny z udziałem prezesa Trybunału Konstytucyjnego prof. Andrzeja Rzeplińskiego, prezydenta Gdańska Pawła Adamowicza, członka Krajowej Rady Sądownictwa Waldemara Żurka, prof. dr hab. Jerzego Zajadło z Uniwersytetu Gdańskiego. Moderatorem panelu był Wojciech Duda – redaktor naczelny „Przeglądu Politycznego”. Panel przeprowadzony został z udziałem publiczności, która nagrodziła prelegentów owacją na stojąco.

Pierwsze pytanie Wojciecha Dudy dotyczyło stawki konfliktu o Trybunał Konstytucyjny. 

– Szczerze mówiąc myślę, że istotą tego konfliktu jest spełnienie dość dziecinnych marzeń – powiedział Andrzej Rzepliński. – Rządzi nami człowiek, który nigdy nie był ciekawy świata, nie był za granicą, chyba nie mówi innymi językami poza polskim, choć polskim włada świetnie. Nie był ciekawy. Żył, żyje w kręgu własnych wyobrażeń i swojej żelaznej woli, żeby te marzenia spełnić. Nie bierze pod uwagę naszych potrzeb. Znakomicie zorganizował siłę, która jest jak wielka, potężna pięść.

Prof. Rzepliński podkreślił, że strach przed własnym państwem jest niezwykle kosztowny dla wszystkich. Osoby, które „siedzą cicho” i boją się reagować mają spokój, ale jednocześnie taki sposób myślenia i działania jest dla nich „kastrujący”. Prezes TK przywołał przemówienie Franklina D. Roosevelta, w którym prezydent Stanów Zjednoczonych mówił o czterech podstawowych wolnościach: wolności wyznania religijnego, wolności słowa i prasy, wolności od strachu przed własnym państwem i wolności od strachu przed ubóstwem. Te cztery czynniki są podstawą demokracji. Prezes powiedział także, że państwo nie oferuje wszystkim szczęścia, daje jedynie realną szansę, by to osobiste szczęście, każdy sobie zbudował.

Prof. Jerzy Zajadło powiedział, że nie ma konfliktu w sprawie TK, jest to po prostu atak. Przywołał także grupy społeczne, które w ostatnim czasie protestowały w różnych sprawach m.in. kobiety, które uczestniczyły w Czarnym Proteście, Komitet Obrony Demokracji, nauczycieli i lekarzy.

Prezydent Paweł Adamowicz stwierdził z ironią i przekąsem, że prezes Jarosław Kaczyński nie lubi samorządu terytorialnego, bo według niego jest to słabość państwa.

– Samorząd jest dziś na linii zagrożenia, ale pod jeszcze większym zagrożeniem jest środowisko sędziowskie, bo po Trybunale Konstytucyjnym przyjdzie czas na sędziów – powiedział Paweł Adamowicz.

Prezydent Adamowicz dodał także, że TK to organ konstytucyjny, a konferencja w Dworze Artusa to uroczystość oficjalna, a nie „herbatka z kolegami”.

Sędzia Waldemar Żurek powiedział, że dzisiejsza władza zmierza do zmęczenia społeczeństwa tematem Trybunału Konstytucyjnego, aby ta kwestia po prostu spowszedniała. Dodał także, że Trybunał Konstytucyjny jest jedynie początkiem pewnej drogi.

– Tam, gdzie chce się naruszyć zasady demokracji, zaczyna się od instytucji, która ma ją chronić – powiedział Waldemar Żurek.

Waldemar Żurek porównał Trybunał Konstytucyjny do „kontrolera jakości” prawa. Wymienił także działania obecnego rządu i podał szereg konkretnych przykładów, które, jego zdaniem, mają na celu wywarcie wpływu na sędziów, nie tylko tych z TK. Jednym z nich jest chociażby szereg ustaw, które pojawiły się w przeciągu roku i w wielu prawnikach budzą niepokój, czy są zgodne z ustawą zasadniczą.

– Zamach na Trybunał Konstytucyjny oznacza zamach na prawa każdego obywatela – powiedział Waldemar Żurek.

Sędzia Żurek dodał także, że trójpodział władzy w chwili obecnej staje się iluzją, a sędziowie są usilnie, m.in. przez media, upolityczniani. Mimo że sędziowie wyjaśniają tylko dlaczego dany akt prawny jest niekorzystny, a więc wykonują swoje obowiązki, na siłę „przypina im się łatkę politycznych”.

Paneliści podkreślili także kwestię języka, jakim posługuje się, ich zdaniem, obecnie rządząca partia i jej zwolennicy, określając go mianem m.in. „postkomunistycznego”. Prof. Zajadało stwierdził, że taka mowa nie ma nic wspólnego z estetyką prawa.

Waldemar Żurek i Andrzej Rzepliński wspomnieli także o groźbach, które padają od anonimowych osób pod adresem ich oraz ich rodzin.

Karolina Rabiej