Preludium malborskiego Festiwalu Kultury Dawnej – czyli Szpital Jerozolimski na miarę współczesności

Otwarcie wystawy z Ellingen, z Centrum Kultury Prus Wschodnich było m.in. pretekstem do kilku uroczystości w malborskim Szpitalu Jerozolimskim, z okazji 730-lecia miasta. Tu również z okazji podziękowań za odbudowę i uratowanie obiektu z historycznego niebytu.

Powstał ok. XVI wieku, poza murami miasta, pełnił rolę przytułku, zajmowano się tu osobami będącymi swoistym zagrożeniem epidemiologicznym. Dziś uratowany od nieistnienia, ruiny jest jednym z ważnych centrów kultury Malborka. Dziś w pełnej krasie , odnowiony, odremontowany pełni bardzo ważną, ale jakże inną rolę, niż wieki temu.

Dr Klaus Hemprich i Waldemar Klawiński

Natomiast obecnie prezentowana wystawa będąca pretekstem do swoistej kumulacji imprez w Szpitalu Jerozolimskim, powstała już 2009r. w Centrum Kultury Prus Wschodnich z okazji siedemsetnej rocznicy przeniesienia w 1309 roku głównej siedziby Zakonu Niemieckiego (w Polsce zwanego Zakonem Krzyżackim) przez Wielkiego Mistrza Zygfryda von Feuchtwagen z Wenecji do Malborka.

Odsłonięcie pamiątkowej tablicy Anna Szade, Janusz Górski , Lucja Biedroń, Janusz Biedroń, Waldemar Klawiński

Wystawa nosiła tytuł „Ein Franke zieht ins Preßuenland’ – (Frankończyk przenosi się do ziemi pruskiej) i miała przypominać oraz podkreślać kulturowe związki Srodkowej Frankonii i leżącego na jej terenie miasta Feuchtwagen (z którego pochodził Wielki Mistrz) z historycznymi ziemiami  pruskimi (państwa zakonnego). Wystawa wzbogacona została cennymi eksponatami z naszych zbiorów, ze  zbiorów innych niemieckich muzeów oraz eksponatami z Muzeum i Archiwum Zakonu Niemieckiego we Wiedniu. Na otwarciu wystawy w Pałacu Zakonu Niemieckiego  w Ellingen, odczyt o dziejach Zakonu wygłosił prof. Udo Arnold, wybitny znawca dziejów zakonnych i szef komisji historycznej badającej dzieje Zakonu Niemieckiego – Powiedział podczas otwarcia wystawy w Malborku  dr Wiesław Gogan z bawarskiego Centrum Kultury Prus Wschodnich w Ellingen.

Klaus Hemprich oraz Helmut Kropidłowski

Andrzej Panek wiceprezes Fundacji Mater Dei, Klaus Hemprich oraz Helmut Kropidłowski

Prezentowane materiały pochodzą z przygotowanych dwóch późniejszych wystaw w wersjach językowych rosyjsko – niemieckiej z zamiarem zaprezentowania na terenie Obwodu Kaliningradzkiego, na Pomorzu Nadwiślańskim (jak to określił doktor) w Górnych Prusach oraz na Warmii i Mazurach. Wystawa druga,  przygotowana w wersji  polsko – niemieckiej, bogato ilustrowana – po części nieznanymi w kraju materiałami ikonograficznymi składa się z dwóch części; pierwszej poświęconej  dziejom zakonu Niemieckiego i drugiej , prezentującej najważniejsze zamki świeckie i kościelne na terytorium państwa Zakonu Krzyżackiego ( na terenie dawnej  Ziemi Chełmińskiej jej pograniczu, w dawnych Górnych Prusach, Sambii i Natangii, obszaru tzw. Pruskiej Litwy, Pomorza Gdańskiego, Pomezanii, Warmii, Mazurach i najważniejszej warowni w ówczesnym Marienburgu (Malborku).

Malborski chór „Lutnia” Bożeny Belcarz

Wystawa nie była jedynym akcentem spotkania tak przecież różnych europejskich kultur. Był to również a może przede wszystkim, czas podziękowań za odbudowę Szpitala Jerozolimskiego. Z tej okazji została odsłonięta pamiątkowa tablica.

Lucja i Janusz Biedroń

Komitet Społeczny na rzecz Tablicy Pamiątkowej powstał, by godnie upamiętnić wyjątkowe zasługi liderów Stowarzyszenia Szpitala Jerozolimskiego. Gdyby nie śp. Edwin Eggert oraz dr Klaus Hemprich i dr Hans Kaltenecker, członkowie-założyciele Stowarzyszenia Szpitala Jerozolimskiego, nie było tej charakterystycznej dla Malborka budowli, która obecnie służy przede wszystkim działaniom kulturalnym, jest również świadectwem dobrych relacji między Polakami i Niemcami. Ci „trzej muszkieterowie” odbudowy popadającej w ruinę budowli zostali, z woli malborskiej społeczności, Honorowymi Obywatelami Miasta Malborka. Teraz chcemy, by po ich działalności i zaangażowaniu, za którą my, mieszkańcy, jesteśmy tak bardzo wdzięczni, pozostał ślad dla potomnych w postaci tablicy pamiątkowej – powiedział Waldemar Klawiński  jeden z inicjatorów akcji, i zbiórki dobrowolnych wpłat mieszkańców na realizację przedsięwzięcia.

Dr Klaus Hemprich z malborskimi przyjaciółmi

Anna Szade Redaktor Naczelna Gazety Malborskiej i Waldemar Klawiński inicjatorzy Komitetu Społecznego na rzecz Tablicy Pamiątkowej upamiętniającej zasługi liderów Stowarzyszenia Szpitala Jerozolimskiego

Swoistą poziomką na torcie był występ malborskiego chóru „Lutnia” Bożeny Belcarz, tym razem wsparty głosem i osobą kantora Roberta Pożarskiego.

Dr Wiesław Gogan z bawarskiego Centrum Kultury Prus Wschodnich w Ellingen oraz Janusz Biedroń w trakcie otwarcia wystawy i powitania gości

Ten wyjątkowy dzień zgromadził wielu gości i stałych bywalców wystaw, imprez i sympatyków Szpitala Jerozolimskiego, licznych przedstawicieli lokalnych i regionalnych mediów, przedstawicieli władz samorządowych i organizacji pozarządowych.

Bożena Belcarz i Robert Pożarski

A to dopiero preludium do dalszej części Dni Malborka i festiwalu Kultury Dawnej które w mieście obchodzone jest nadzwyczaj uroczyście bowiem w otoczce obchodów 730-lecia powstania miasta.

Krzysztof Hajbowicz