Większość gmin nierzetelnie wypełnia sprawozdania z zakresu gospodarki odpadami komunalnymi

Na 123 gminy województwa pomorskiego, które złożyły sprawozdania z realizacji zadań z zakresu gospodarowania odpadami komunalnymi za 2012 r. stwierdzono, że 115 jest sporządzona w sposób nierzetelny i wymagają one poprawienia. Sprawozdania  zawierały liczne błędy, a poziomy recyklingu zostały obliczone w sposób niezgodny z obowiązującymi rozporządzeniami.

Zaledwie 8 sprawozdań zostało uznane za poprawne przez inspektorów Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska oraz przedstawicieli Urzędu Marszałkowskiego Województwa Pomorskiego. I dlatego wezwano wójtów, burmistrzów lub prezydentów miast do sporządzenia i przedłożenia korekty sprawozdań. W efekcie część gmin poprawiała i składała sprawozdania dwu, a nawet trzykrotnie.

We wrześniu 2013 r. pomorski urząd marszałkowski przy współudziale inspektorów WIOŚ przeprowadził dla pracowników gmin szkolenie dotyczące prawidłowego sposobu wypełniania sprawozdań, obliczania poziomów oraz sankcji karnych przewidzianych ustawą.

Jak informuje Barbara Gdaniec-Rohde, rzecznik prasowy pomorskiego WIOŚ, według danych zawartych w sprawozdaniach z 2012 roku, poziomu recyklingu i przygotowania do ponownego użycia papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła, nie osiągnęło 26 gmin (tj. około 21 proc. gmin w województwie). Poziomu recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami odpadów budowlanych i rozbiórkowych nie osiągnęło 45 gmin (ok. 36,6 proc. gmin w województwie). Poziomu ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji kierowanych do składowania nie osiągnęło 66 gmin (ok. 54 proc. gmin w województwie).

W okresie od 16 lipca 2013 roku, w ramach ogólnokrajowego cyklu kontrolnego w zakresie przestrzegania przepisów znowelizowanej ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, do kontroli wytypowano 10 proc. gmin w województwie pomorskim. Na 123 gminy województwa pomorskiego, inspektorzy skontrolowali 13. Najczęściej występujące nieprawidłowości stwierdzone w trakcie kontroli, to: w 7 gminach nie osiągnięto wymaganych w 2012 roku poziomów recyklingu, w 3 gminach nie zorganizowano przetargów na odbiór lub odbiór i zagospodarowanie odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości. W kilku gminach nie dostosowano zapisów uchwały w sprawie wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właściciela nieruchomości do wprowadzonych ustawą z dnia 25 stycznia 2013 r. zmian dających możliwość składania deklaracji drogą elektroniczną oraz obligujących radę gminy do określenia warunków i trybu składania deklaracji za pomocą środków komunikacji elektronicznej.

Stwierdzono brak spójności pomiędzy zapisami uchwały w sprawie Regulaminu utrzymania czystości i porządku w gminach oraz uchwały w sprawie szczegółowego sposobu i zakresu świadczenia usług w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości i zagospodarowania tych odpadów w zamian za uiszczoną przez właściciela nieruchomości opłatę za gospodarowanie odpadami, w zakresie częstotliwości odbioru odpadów. Występuje też niezgodność stanu rzeczywistego z zapisami uchwały w sprawie Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy. Zgodnie z regulaminem odpady opakowaniowe o charakterze surowcowym, powinny być zbierane w lokalnych punktach selektywnej zbiórki, tzw. dzwonach. Natomiast w rzeczywistości w 2/3 utworzonych punktów brak jest pojemników na papier. Brak jest także udostępnienia na stronie internetowej gminy wszystkich wymaganych w tym zakresie informacji.

W związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami podjęto działania pokontrolne, min. gminom, w których wójt, burmistrz lub prezydent miasta nie zorganizował przetargu wymierzono administracyjne kary pieniężne w wysokości 50 000 zł każda. Gminy te, to Brusy, Hel oraz gmina Sopot. Od decyzji gminy złożyły odwołania do Głównego Inspektora Ochrony Środowiska w Warszawie.

Gminnej jednostce organizacyjnej w Sopocie zostanie wymierzona kara za nieterminowe złożenie sprawozdania z realizacji zadań z zakresu gospodarowania odpadami komunalnymi za pierwszy kwartał.

Po terminie ustawowym przekazano 6 sprawozdań do WIOŚ oraz 5 do UMWP. W związku z tym zostały wymierzone administracyjne kary pieniężne w łącznej kwocie 3900 zł.

Podsumowując, w przypadku 95 proc. gmin sprawozdania złożono terminowo z realizacji zadań z zakresu gospodarowania odpadami komunalnymi za 2012 r., przy czym zaledwie 7 proc. gmin sporządziło je w sposób poprawny. Znaczna część gmin nie osiągnęła wymaganych poziomów.
Sytuacja powinna ulec poprawie wraz z przejęciem z dniem 1 lipca 2013 r. obowiązku gospodarowania odpadami przez gminy. Problemy jednakże wystąpią w gminach, znajdujących się w regionach gdzie nie zostały zakończone budowy regionalnych instalacji przetwarzania odpadów komunalnych tzw. (RIPOK-ów). W przypadku takich gmin odpady w 2013 r. kierowano do wskazanych w Wojewódzkim Planie Gospodarki Odpadami instalacji zastępczych, tj. na składowiska.

Ponadto problem z osiągnięciem poziomu ograniczenia masy odpadów biodegradowalnych występuje w przypadku gmin ze znacznym przyrostem liczby mieszkańców w stosunku do 1995 roku, a co za tym idzie zwiększeniem masy wytwarzanych odpadów.

Co istotne ku przestrodze, że w 2014 roku za nieosiągnięcie poziomów recyklingu wymierzane będą administracyjne kary pieniężne.

Wła-49
Fot. Włodzimierz Amerski