Gdańsk zostanie Europejską Stolicą Kultury?

We wtorek o godzinie 16 zapadnie w Warszawie decyzja, które polskie miasto zostanie Europejską Stolicą Kultury 2016.

O zaszczytny tytuł zawalczy pięć miast: Gdańsk, Katowice, Lublin, Warszawa i Wrocław. Wcześniej z rywalizacji odpadły Białystok, Bydgoszcz, Łódź, Poznań, Szczecin oraz Toruń. Na wybór duży wpływ będą miały przesłuchania sześcioosobowych delegacji (w "gdańskiej" znaleźli się Aleksandra Szymańska, dyrektor strategiczny biura Gdańska 2016; Romuald Wicza-Pokojski, dyrektor programowy; prezydent Gdańska Paweł Adamowicz; Aneta Szyłak, szefowa IS Wyspa; Basil Kerski, dyrektor Europejskiego Centrum Solidarności oraz Anna Czekanowicz, dyrektor Biura Prezydenta ds. Kultury Urzędu Miejskiego w Gdańsku) przez 13-osobowe jury.  W jego skład wchodzą: Elisabeth Vitouch, Andreas Wiesand, Constantin Chirac, Manfred Gaulhofer, Danuta Glondys, Erna Hennicot - Schoepges i Jeremy Isaacs. W pracach komisji bierze udział sześciu polskich specjalistów: Joanna Kiliszek, Tadeusz Kowalski, Michał Merczyński, Jacek Purchla, Monika Smoleń i Tadeusz Zielniewicz. Podczas rozmów miasta same decydują, jakie walory przedstawić w prezentacji, lecz komisja konkursowa zada też szereg pytań dot. m.in.  ideowej strony konkursu, spraw związanych z finansowaniem wydarzeń kulturowych, a także samą organizacją obchodów ESK 2016. Jury weźmie pod uwagę trzy elementy: prezentacja, dokument aplikacji dokładnie opisujący kandydaturę  oraz wrażenia z wizytacji miasta przez przedstawicieli komisji.

Miasta kandydackie musiały też spełnić szereg warunków przewidzianych w aktach prawa unijnego — m.in. promowanie własnej kultury poprzez instytucję Ambasadora Kultury czyli twórcy silnie związanego z miastem, współpracę międzynarodową, akcentowanie wartości europejskich oraz prowadzenie działań kulturalnych promujących miasto i region. Nie bez znaczenia są też metody propagowania informacji o kandydacie: coraz większa wagę przykłada się tu do technologii informatycznych.

Czy Gdańsk ma szansę na zostanie stolicą kultury? W tej chwili ciężko wskazać jednoznacznie kandydata, choć w kuluarach największe szanse przypisywane są Lublinowi. Nie oznacza to jednak, że miasto nad Motławą jest bez szans.

Starania Gdańska mogą być pokrzyżowane przez... nieformalną Grupę Inicjatywną "Nic o Nas Bez Nas". Kilka dni temu wysłała ona bowiem list do José Manuela Barroso, Przewodniczącego Komisji Europejskiej, w którym przekonuje, że Gdańsk nie nie zasługuje na otrzymanie ESK. Ciężko stwierdzić, czy będzie to miało jakikolwiek wpływ na decyzję komisji, lecz "wewnątrzmiejskie" kłótnie na pewno nie wpływają dobrze na wizerunek.

Idea, by użyć kultury do głębszego zintegrowania Europejczyków, zrodziła się 13 czerwca 1985 podczas spotkania Rady Unii Europejskiej. Przedstawiła ją grecka minister kultury Melina Mercouri. Inicjatywa Europejskich Miast Kultury szybko się przyjęła w Europie. Pierwszym Europejskim Miastem Kultury były greckie Ateny. Podobna inicjatywa pojawiła się też w Ameryce. W 1999 jej nazwę zmieniono na Europejskie Stolice Kultury, wprowadzono też zmiany procedury wyboru miast-organizatorów, które obowiązują od 2005. Co roku typowane są dwa państwa z Unii Europejskiej, z których chętne miasta na 9 lat wcześniej składają swoje kandydatury. Spośród zgłoszonych miast Unia Europejska wybiera po jednym z obu państw.

Wraz miastem polskim, tytuł ESK otrzyma także kandydat z Hiszpani. O ten tytuł walczą: Alcalá de Henares, Burgos, Cáceres, Kordowa, Cuenca, Oviedo-Gijón-Avilés (wspólnie), Pampeluna, San Sebastián, Santander, Segowia, Tarragona i Saragossa.

W roku 2000 kulturalną stolicą Europy był Kraków, w 2009 - Wilno a w 2010 Essen, Pecz i Stambuł. W tym roku tytułem ESK cieszą się Turku w Finlandii i Tallin w Estonii.

AdD