Dialog Społeczny – nowe otwarcie

Rodzi się nowa formuła dialogu społecznego. Po trwającym dwa lata pacie gotowy jest projekt ustawy o Radzie Dialogu Społecznego wynegocjowany przez partnerów społecznych i rząd. Teraz ustawa trafi do Sejmu jako przedłożenie rządowe.

Rada Dialogu Społecznego powołana ma być w miejsce Komisji Trójstronnej. Projekt zakłada też utworzenie Wojewódzkich Rad Dialogu Społecznego przy marszałkach województw w miejsce Wojewódzkich Komisji Dialogu Społecznego.   
Ustawa o RDS zwiększa uprawnienia związków zawodowych i pracodawców w relacjach ze stroną rządową. Każdej ze stron przysługiwać będzie prawo wnoszenia spraw pod dyskusję Rady.   

Nie będzie jednak powiązania Rady z Sejmem, jednak w przeciwieństwie do Trójstronnej Komisji ds. Społeczno-Gospodarczych, członkowie Rady Dialogu Społecznego powoływani będą przez prezydenta.

Pracami RDS pokieruje przewodniczący Rady, czyli powoływany na rok (rotacyjnie) przedstawiciel każdej ze stron dialogu. Jej biuro nadal będzie funkcjonować przy Ministerstwie Pracy i Polityki Społecznej i to ono powoła dyrektora biura na wniosek Rady. Będzie on podlegał przewodniczącemu RDS, co zwiększy niezależność tej instytucji dialogu społecznego w porównaniu z Komisją Trójstronną.

Projekty rządowe opiniować będą partnerzy społeczni. Rząd, jeśli nie uwzględni ich stanowiska, będzie musiał to uzasadnić.
Strona społeczna, co ważne, otrzyma pośrednią inicjatywę ustawodawczą, czyli uprawnienie do składania rządowi własnych, wspólnie uzgodnionych projektów. Jeśli rząd je odrzuci, musi uzasadnić swoją decyzję.   

RDS uzyska też prawo do wysłuchania publicznego, kierowania zapytań do poszczególnych ministrów, obowiązek rządu do przedstawienia na początku roku wykazu prac legislacyjnych i programowych, prawo występowania do Sądu Najwyższego i Trybunału Konstytucyjnego.  
Posiedzenia Rady będą się odbywały co najmniej raz na dwa miesiące i będą jawne.  

Projekt ustawy przewiduje utworzenie Wojewódzkich Rad Dialogu Społecznego przy marszałkach województw, a nie jak do tej pory przy wojewodach. WRDS będą opiniowały projekty strategii rozwoju województwa i programy z zakresu działalności związków zawodowych i organizacji pracodawców. Strony będą mogły zawierać porozumienia oraz zajmować się konfliktami, szczególnie pomiędzy pracodawcami i pracownikami. W tych sprawach WRDS będzie mogła powołać osobę z tzw. misją dobrej woli.

Jak czytamy w projekcie  o Radzie Dialogu Społecznego i innych instytucjach dialogu społecznego do kompetencji Rady oraz jej stron należy w szczególności: opiniowanie projektów założeń, projektów ustaw oraz projektów innych aktów prawnych, inicjowanie procesu legislacyjnego.
Przypomnijmy, że związki zawodowe NSZZ „Solidarność”, OPZZ i FZZ w czerwcu 2013 roku zawiesiły prace w Komisji Trójstronnej, uznając, że dialog w Komisji jest pozorowany, a rząd nie bierze pod uwagę ich postulatów. Rząd legitymował swoje działania legislacyjne poparciem jednej ze stron dialogu – albo organizacji pracodawców albo związków zawodowych, często w zależności od bieżących i partykularnych interesów partii rządzących.

Tymczasem, jak się dowiadujemy, projekt pod nazwą Rada Dialogu Społecznego jest zagrożony. Związkowcy alarmują, że strona rządowa ostatnio próbuje jednostronnie zmienić projekt ustawy o Radzie Dialogu Społecznego wbrew porozumieniu pomiędzy centralami związkowymi, organizacjami pracodawców a ministrem pracy i polityki społecznej. Chodzi o   finansowanie Rady.  
- Jeśli rząd nie potrafi tak prostej rzeczy, jak dotrzymanie podpisanego przez siebie porozumienia, to trudno wyobrazić sobie rzetelny i partnerski dialog społeczny na przyszłość – powiedział nam Piotr Duda, lider „Solidarności”.

Dlaczego jest to ważne? W obecnym stanie prawnym, obsługę Komisji Trójstronnej zapewnia sekretariat będący komórką ministra pracy. Z uwagi na przyznanie autonomicznych kompetencji stronie pracowników i pracodawców konieczne jest utworzenie odrębnego, autonomicznego Biura RDS.

ASG