Międzynarodowy konkurs Organowy w Gdańsku

Filharmonia Bałtycka oraz kościoły Gdańska i Pruszcza Gdańskiego, w dniach od 21 do 26 września rozbrzmiewać będą majestatycznymi dźwiękami organów. Po raz ósmy do Trójmiasta zjeżdżają najbardziej obiecujący młodzi artyści z całego świata, którzy swoje twórcze życie związali z grą na organach. Ich rywalizacji przysłuchiwać się będą mistrzowie, by 26 września wyłonić z tego grona najlepszą trójkę.

Organizatorami konkursu jest Stowarzyszenie „Musica Sacra” i Polska Filharmonia Bałtycka. Patronat honorowy nad wydarzeniem objęli: Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Marszałek Województwa Pomorskiego, Prezydent Miasta Gdańska oraz JE Metropolita Gdański.

Organy na tytuł „króla instrumentów” pracowały przez ponad dwa tysiące lat swej historii, również w pierwszych wiekach naszej ery, gdy do kościołów nie miały wstępu. I choć włączenie tego instrumentu do celebracji nabożeństw bez wątpienia miało decydujący wpływ na jego wspaniały rozkwit, to za równie istotną należy uznać indywidualną sławę twórców muzyki organowej i wirtuozów gry na tym instrumencie.

Do najsłynniejszych należą Girolamo Frescobaldi, Johann Pachelbel, Dietrich Buxtehude, Johann Sebastian Bach, do tego grona zalicza się również Jan Pieterszoon Sweelinck - jedna z najwybitniejszych postaci w historii muzyki organowej, wychowawca niezliczonej rzeszy organistów szkoły północnoniemieckiej i właśnie tego kompozytora wybrano na patrona konkursu, którego VIII. edycja właśnie zaczyna się w Gdańsku.

Jak informuje Magdalena Malara, rzecznik prasowy Polskiej Filharmonii Bałtyckiej, intencją pomysłodawców konkursu jest umożliwienie młodym organistom zaprezentowania się szerszej publiczności, porównania swych umiejętności w bezpośredniej, pozytywnej konfrontacji z rówieśnikami. Na zwycięzców konkursu czekają nagrody finansowe (trzy główne oraz nagroda specjalna) oraz nagrody w formie koncertów podczas różnorakich międzynarodowych festiwali i cykli muzycznych.

Dwunastu młodych i zdolnych uczestników z Grecji, Francji, Polski i Rosji (w tym trzech uczestników z Gdańska) stanie do zmagań, które, po trzech etapach rywalizacji i po zaprezentowaniu swoich umiejętności w różnorodnym repertuarze, mają wyłonić zwycięzcę i laureatów pozostałych nagród. Poziom uczestników gwarantować ma wstępna selekcja, dokonana na podstawie nadesłanych nagrań. Ponadto w ramach propagowania gdańskich twórców i ich twórczości organizatorzy przewidzieli w programie konkursu wykonanie „Canzony” Andrea Gabrieli ze zbioru utworów Tabulatury Oliwskiej z 1619 roku.

Czy poziom rzeczywiście będzie wysoki i czy decyzje jury będą przekonujące - najlepiej przekonać się samemu i wybrać się na przesłuchania konkursowe, które od 21 do 26 września odbywać się będą w Bazylice św. Brygidy w Gdańsku, Kościele podwyższenia Krzyża Świętego w Pruszczu Gdańskim, Bazylice św. Mikołaja w Gdańsku, Katedrze Oliwskiej oraz w sali koncertowej Polskiej Filharmonii Bałtyckiej. Wstęp na przesłuchania jest wolny.

W jury zasiądzie wybitne grono światowej sławy wirtuozów i pedagogów Leopoldas Digrys (Litwa),  Daniel Zaretsky (Rosja), Ludger Lohman (Niemcy) i Liuwe Tamminga(Włochy), oraz ze strony polskiej - Andrzej Chorosiński, Józef Serafin i Roman Perucki, będący zarazem dyrektorem konkursu.
Kompetencje jury będzie można zweryfikować 24 września, na podstawie występu jednego z zasiadających w nim członków Ludgera Lohmana. To jeden z największych wirtuozów gry na organach, zwycięzca prestiżowych konkursów, artysta występujący na całym świecie. Jako profesor gościnny i prowadzący kursy mistrzowskie odwiedza akademie muzyczne i uniwersytety wielu krajów. Jest stałym członkiem wydziału dwóch najbardziej prestiżowych uczelni muzycznych w Haarlem (Holandia) i w Göteborgu (Szwecja). Próbkę jego umiejętności będzie można podziwiać podczas poniedziałkowego koncertu w Sali koncertowej na Ołowiance.

Po czterech dniach przesłuchań konkursowych, przyjdzie czas na ostateczny werdykt. 26 września, podczas koncertu finałowego, poznamy laureatów przyznanych nagród, a ich występom towarzyszyć będzie Orkiestra Symfoniczna Polskiej Filharmonii Bałtyckiej. W programie znajdzie się poemat symfoniczny Cesara Francka Sen Psyche oraz I Symfonia d-moll, op. 42 Alexandra Guilmant. Dodatkowo, jury przyzna nagrodę specjalną za najlepsze wykonanie utworu „Fantasia sopra Ut re mi fa sol la” J.P. Sweelincka.

Gdańsk posiada kilka wspaniałych instrumentów - w Bazylice archikatedralnej w Oliwie, w Bazylice św. Mikołaja. Dzięki temu i dzięki takim imprezom, jak Międzynarodowy Festiwal Muzyki Organowej, czy właśnie Międzynarodowy Konkurs im. J.P. Sweelincka, Gdańsk staje się coraz wyraźniejszym punktem na mapie miejsc istotnych dla muzyki organowej.

Godziny przesłuchań konkursowych.
I etap konkursu - Bazylika św. Mikołaja w Gdańsku: piątek, 21.09: 13.00-14.15, sobota, 22/09: 09.00-10.15. Kościół Podwyższenia Krzyża Świętego w Pruszczu Gdańskim: piątek, 21.09: 16.00-17.20 oraz 19.40-21.40.
II etap konkursu - Bazylika św. Brygidy w Gdańsku: niedziela, 23/09: 19.30-22.30.
III etap konkursu - Katedra Oliwska w Gdańsku: wtorek, 25/09: 19.00-20.30.
Polska Filharmonia Bałtycka im. Fr. Chopina w Gdańsku: środa, 26/09: 11.30-13.00.

Wstęp na przesłuchania wolny.
Dnia 24/09 Koncert Mistrzowski, a 26/9 koncert finałowy.

Przedstawiciel jury, który wykona koncert, to Ludger Lohmann. Urodził się w 1954 r. w Herne (Niemcy Zachodnie). Grę na organach studiował pod kierunkiem wybitnych artystów i pedagogów. Jest zwycięzcą wielu międzynarodowych konkursów organowych, m.in. ARD w Monachium w 1979 r. i Grand Prix na konkursie w Chartres w 1982 r. Wydał opracowanie „Badania nad problemami artykulacyjnymi instrumentów klawiszowych od XVI do XVIII w.”. W latach 1979-1983 wykładał grę na organach w macierzystej Akademii Muzycznej w Kolonii. Przez 25 lat był tytularnym organistą kolońskiej Katedry św. Eberharda. W 1989 roku był profesorem gościnnym w Hartt School of Music na Uniwersytecie w Hartford, USA. Odbywał tournee koncertowe po całej Europie, północnej i południowej Ameryce. Koncertował w Japonii i Korei. Dokonał wielu nagrań płytowych (muzyka od XVI do XX wieku). Członek jury wielu międzynarodowych konkursów. Prowadził międzynarodowe kursy mistrzowskie. Głównym punktem jego działalności pedagogicznej jest prowadzona klasa organów w Staatliche Hochschule für Musik und darstellende Kunst w Stuttgarcie. Jako profesor gościnny i prowadzący kursy mistrzowskie odwiedza akademie muzyczne i uniwersytety wielu krajów. Często wykłada podczas międzynarodowych akademii organowych. Jest ponadto stałym członkiem wydziału dwóch najbardziej prestiżowych uczelni muzycznych w Haarlem (Holandia) i w Göteborgu (Szwecja), gdzie także bierze udział w uniwersyteckim organowym projekcie badawczym (GOArt) jako senior researcher.

Laureaci poprzedniej edycji konkursu: I nagroda Maciej Zakrzewski (Polska), II - Natalia Mikhaylova (Rosja), III - Antonina Krymova (Rosja).
Nagroda specjalna za najlepsze wykonanie utworu J.P. Sweelincka Anna Pikulska (Polska).

Wła-49