Festiwal Kultury Utraconej

30 kwietnia w siedzibie Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku odbędzie się koncert muzyki klasycznej inaugurujący Festiwal Kultury Utraconej. W wykonaniu Orkiestry Filharmonii Gorzowskiej pod przewodnictwem Sabriny Stachel, wybrzmią utwory kompozytorów dwudziestolecia międzywojennego.

Festiwal Kultury Utraconej potrwa od 30 kwietnia do 31 maja tego roku. W tym czasie przewidziano: wykłady, koncerty, słuchowisko radiowe, widowisko muzyczne oraz spektakl teatralny. Festiwal ma na celu ukazanie kultury dwudziestolecia międzywojennego, jej wybranych twórców oraz zmian, które zaszły w wyniku wybuchu II wojny światowej. Wydarzenie dotyka w sposób szczególny strat zadanych polskiej kulturze materialnej i duchowej najtragiczniejszego konfliktu zbrojnego XX w. W ramach festiwalu przybliżymy postaci zasłużone dla kultury polskiej tego okresu.

Podczas koncertu inaugurującego festiwal będziemy mieli okazję wysłuchać dwóch zapomnianych dzieł baletowych. Pierwsze z nich, Mandragora op. 43 autorstwa Karola Szymanowskiego, jest ilustracyjnym baletem-pantomimą w trzech sprawach. Kompozytor napisał utwór wiernie oddający żartobliwy charakter sztuki teatralnej, gdzie dowcip, a także zróżnicowanie stylistyczne, graniczą z parodią muzyki wczesnoromantycznej oraz orientalnymi stylizacjami muzyki rosyjskiej.

Drugim dziełem, zupełnie odległym stylistycznie, jest balet Romana Palestry Pieśń o ziemi w trzech obrazach. Kompozytor ukończył utwór w 1937 r. Efektowność dzieła opiera się na zróżnicowanej instrumentacji oraz użyciu licznych wątków melodycznych, czerpiących z folkloru. Każda z części wykorzystuje tańce i melodie ludowe, m.in. mazura, krakowiaka, oberka, poloneza, co w połączeniu z nowatorską harmoniką i środkami wyrazu daje bogactwo kolorytu i narracji.

Kompozycje Palestry zyskują popularność – jego muzyka jest coraz częściej rejestrowana oraz wykonywana na żywo. Autor tworzył muzykę przez sześć dekad swojego życia. W okresie dwudziestolecia międzywojennego brał także czynny udział w życiu muzycznym. Od 1936 r. pełnił funkcję sekretarza, a następnie wiceprezesa Stowarzyszenia Kompozytorów Polskich. Od 1937 r. był wiceprezesem Polskiego Towarzystwa Muzyki Współczesnej. Lata II wojny światowej Roman Palestra spędził w Warszawie. W 1940 r. przez około sześć tygodni był więziony na Pawiaku. Podczas Powstania Warszawskiego zaginęło wiele jego partytur. Uważany jest za jednego z najwybitniejszych ówczesnych kompozytorów polskich.