Bartoszewski o samorządzie i polityce

We wtorek, 18 maja, z okazji 20-lecia istnienia sopockiego samorządu terytorialnego, o powstaniu  funkcjonowaniu i roli polskiego samorządu opowiadał prof. Władysław Bartoszewski.

W mowie wstępnej prezydent Karnowski przywitał zaproszonego gościa i wspomniał o wielkiej roli przemian demokratycznych w powstaniu samorządu terytorialnego w Polsce.
- Zmieniają się ekipy rządzące w kraju, idea samorządu terytorialnego zostaje ta sama. Dzisiaj kiedy porównuję polski samorząd z jego odpowiednikami w krajach zachodnich: Szwecji, Danii, czy Niemczech, to widzę, że na ich tle wcale nie wypadamy gorzej – podkreślił prezydent Karnowski.

Idea samorządowa narodziła się w II RP

W swoim wykładzie Bartoszewski wspomniał, że dla niego idea samorządowa narodziła się w II RP.
- Podczas oblężenia Warszawy nauczyłem się czym jest samorząd. Stanisław Szarzyński, komisaryczny prezydent miasta, odgrywał ważną rolę w zarządzaniu oblężoną Warszawą. Władze centralne opuściły miasto, więc to samorząd musiał wziąć odpowiedzialność za obronę Warszawy, zarządzanie kryzysowe i inne sprawy. Była to dla mnie lekcja dramatyczna – podkreślił profesor.

Według Bartoszewskiego po wojnie, w komunistycznej Polsce opozycjoniści czerpali inspirację z II RP w kwestii rozważań o samorządzie. Dobrym placem do dyskusji  okazało się internowanie jakiego po wprowadzeniu stanu wojennego doznał sam profesor, jak również Bronisław Komorowski, Tadeusz Mazowiecki, czy Stefan Niesiołowski. 

Nauka samorządu

W ocenie Bartoszewskiego prawdziwą nauką samorządu były jednak dla niego wyjazdy do krajów niemieckojęzycznych: Niemiec, Austrii i Szwajcarii, gdzie poznał strukturę tamtych samorządów.
- Byłem w Niemczech, Austrii i Szwajcarii. Dzięki tym wyjazdom poznałem strukturę i siłę tamtejszych samorządów. W Niemczech  i Austrii każdy z landów ma swojego kanclerza, który poza kwestiami polityki zagranicznej i niektórymi sprawami edukacyjnymi, zarządza całym powierzonym mu terytorium. Co ciekawe bardzo często zdarza się, że rządy landów i występujące tam koalicje, są zupełnie różne od władz centralnych. Natomiast w Szwajcarii, gdy kanton zdecyduję o odmowie nadania obywatelstwa, decyzji nie może podważyć żadna inna władza – wyjaśnił prof. Bartoszewski.

W trakcie wykładu nie obyło się bez odwołań do aktualnej sytuacji politycznej. Bartoszewski podkreślił, że tak jak dbamy o dobro osobiste, tak powinniśmy dbać o dobro wspólne przy wyborze konkretnej władzy. Odniósł się również do licznej rodziny Komorowskiego, jako atutu, który kwalifikuję go na dobrego prezydenta.
- Gdybym miał przekazać swoje czeki, klucze do mieszkania, czy inny majątek wolałbym je powierzyć rodzinie z dziećmi – dodał Bartoszewski.

Niczego nie muszę

Komentując swoje ostre wypowiedzi odnośnie przeciwników politycznych Komorowskiego, profesor podkreślił, że:
- Ja niczego nie muszę. Nie muszę udawać, nie muszę udowadniać. Używając odwołania do polityki miłości: Komorowski może kochać całą ludzkość, ale ja mogę w imieniu Komorowskiego ludzkość kochać bardziej wybiórczo – dodał Bartoszewski.

Bartoszewski jest Honorowym Obywatelem Sopotu, został zaproszony przez prezydenta Jacka Karnowskiego oraz przewodniczącego Rady Miasta Wieczesława Augustyniaka o wygłoszenie okolicznościowego wykładu na temat : „Zmian Ustrojowych w Polsce w ostatnim dwudziestoleciu”.
Tomasz Wrzask

Fot. Tomasz Wrzask