Wpływ diety na zdrowie

Spróbujemy ustalić jak polska kuchnia wpływa na nasze zdrowie, ponieważ z całą pewnością tradycyjne polskie potrawy pod względem dietetycznym są dość obciążające nasz organizm.

Na początek jaja. Od dawna wiadomo, że jajka posiadają nie tylko walory smakowe i odżywcze. Są one również niezwykle zdrowe. Jajka są bogatym źródłem witamin, zawierają cenne aminokwasy stanowiące materiał budulcowy białek jednego z podstawowych składników naszego ciała, a także cynk, wapń i żelazo. Od dawna dietetycy zalecają ograniczenie spożycia jaj ze względu na zawarty w nich cholesterol, chociaż poglądy co do roli cholesterolu dostarczanego do naszego organizmu wraz z dietą, nie są jednoznaczne. Jedno jajko zawiera około 200 mg cholesterolu, nie jest to duża ilość w porównaniu z ilością cholesterolu jaki produkuje sam organizm. Co więcej, w świetle najnowszych badań cholesterol w jajkach, nawet przy spożywaniu dwóch jaj dziennie, ma niewielki wpływ na poziom cholesterolu we krwi. Według niektórych naukowców obecność i proporcje tłuszczy zawartych w jajkach do cholesterolu pozwalają na regulację pracy wątroby i utrzymanie prawidłowego poziomu cholesterolu we krwi.  Mimo to, osoby cierpiące na zaburzenia gospodarki lipidowej, czy zagrożone miażdżycą powinny ograniczyć spożycie jaj, a zasadniczo ich żółtek.

Wszyscy natomiast naukowcy są zdania, że zbyt duża ilość białek zwierzęcych w diecie jest szkodliwa. Dlatego po czterdziestce do corocznych badań profilaktycznych krwi należy dołożyć jeszcze jedno dodatkowe - lipidogram.

Dzięki wykonaniu lipidogramu dowiemy się jaki mamy ogólny poziom cholesterolu we krwi oraz, co bardzo istotne, poziom frakcji: dobrego cholesterolu HDL i złego LDL. Te informacje są istotne, bo czasem ogólny poziom cholesterolu jest prawidłowy, ale jest zbyt wysoki LDL, co stanowi ryzyko rozwoju miażdżycy i trzeba podjąć środki zaradcze.  Wykonując lipidogram dostaniemy też informację o poziomie trójglicerydów, tłuszczów, które również mogą przyczyniać się do powstawania zmian miażdżycowych i są dla układu krążenia nawet bardziej niebezpieczne niż wysoki poziom cholesterolu.

Nadmiar tłuszczy zwierzęcych w diecie, które stanowią bogate źródło cholesterolu, może prowadzić do rozwoju miażdżycy. Po bogato tłuszczowym posiłku trójglicerydy ulegają wchłonięciu z przewodu pokarmowego i  są obecne we krwi w okresie od 6 do 12 godzin, a ich istotny wzrost jest  obserwowany od godziny do czterech po posiłku. Bogato tłuszczowa dieta wywołuje ewidentną lipemię surowicy, która czasami utrudnia wykonanie testów laboratoryjnych. Wzrasta poziom trójglicerydów, LDL cholesterolu (znanego jako "zły cholesterol"), wolnych kwasów tłuszczowych i glicerolu. Spożywanie nadmiaru produktów pochodzenia zwierzęcego prowadzi do nadmiaru sodu, fosforu, żelaza i cynku w organizmie, niedoboru witamin rozpuszczalnych w wodzie, a nadmiaru witamin rozpuszczalnych w tłuszczach.

Rekomendowana dieta śródziemnomorska, do stosowania której zachęcamy, oparta jest na zbożach, warzywach, owocach, z ograniczeniem ilości produktów pochodzenia zwierzęcego (jaja, mięso), niewielką ilością tłuszczy (w większości roślinnych) i niewielką ilością cukrów prostych, oraz spożyciem ryb bogatych w wielonienasycone kwasy tłuszczowe.

Ograniczenie ilości produktów pochodzenia zwierzęcego wpłynie na obniżenie poziomu cholesterolu we krwi, a wysoka zawartość warzyw, owoców i węglowodanów złożonych podniesie poziom kwasu foliowego, witamin B6, B12 i C.

Trzeba przyznać, że stwierdzenie, że jesteśmy tym co jemy jest w dużej mierze prawdziwe. Dlatego powinniśmy nie tylko dbać o siebie na co dzień, ale także na bieżąco kontrolować swój stan zdrowia poprzez regularne badania.

Na wyniki badań laboratoryjnych wpływa wiele czynników. Mamy wpływ na część z nich i to zarówno świadomie jak i nieświadomie. Do tych podlegających wpływowi zalicza się aktywność fizyczna, wysokość nad poziomem morza, stres, leki, suplementy no i oczywiście dieta.

Do czynników, na które nie mamy wpływu zaliczamy czynniki środowiskowe niezależne od nas - czyli płeć, wiek, rasę czy pochodzenie etniczne.
Odżywianie wywiera silny wpływ na całościowy stan organizmu. Jest jednym z najważniejszych czynników wpływających na wyniki badań takich jak morfologia, poziom glukozy, stężenie białka, albumin, elektrolitów, lipidów, enzymów i analizy moczu.

Zatem dbajmy o siebie, ale ponad to kontrolujmy stan zdrowia.

Lek. Med. Elżbieta Błach, Lek. Med. Joanna Wagstyl
Centrum Medyczne Synexus