Gdański Wołyń... » 81. rocznica Rzezi Wołyńskiej w Gdańsku była obchodzona przez wiele środowisk patriotycznych i organ... “Nocna zmiana” w Muzeum II Wojny Światowej » Czarna dziura zamiast portretu rotmistrza Witolda Pileckiego, rodziny Ulmów i św. o. Kobego. W nocy ... Koncert symfoniczny w stoczniowej hali CRIST » Stocznia CRIST jest w trakcie przygotowań do nietypowego wydarzenia. Tym razem nie będzie to jednak ... "Gdańska" na przerwie » Pozwolimy państwu odetchnąć chwilę od "złego powietrza i zwierząt drapieżnych" - naturalnego siedlis... Poseł Płażyński u konserwatora upomina się o historię Gdańska » Poseł RP Ziemi Pomorskiej Kacper Płażyński napisał list do nowego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytkó... Zlecenie na Popiełuszkę » 19 października 1984 r. funkcjonariusze SB zamordowali bł. ks. Jerzego Popiełuszkę. To była zbrodnia... Ksiądz Jerzy Popiełuszko, błogosławiony męczennik » To dla mnie zawsze odpowiedzialność i wyzwanie pisać o Księdzu Jerzym Popiełuszce. Odpowiedzialność,... List do ministra Parella - D. Wałęsa nie udzielała się w opozycji » Wojewódzka Pomorska Rada Konsultacyjna ds. Działaczy Opozycji i Osób Represjonowanych w odniesieniu ... PRO LIVE w Gdańsku » Już po raz 12. na gdańskich ulicach odbył się Marsz dla Życia.Marsz ruszył o godzinie 15 spod Kaplic... Hipokryzja PO: Tusk łoi migrantów, Gdańsk nagradza Białorusina » Bycie w Platformie Obywatelskiej to nieustanne narażanie się na głupie zwroty w polityce Donalda Tus...
PRO LIVE w Gdańsku
wtorek, 18 czerwca 2024 08:25
PRO LIVE w Gdańsku
Już po raz 12. na gdańskich ulicach odbył się Marsz dla
Energa Wybrzeże - Arged Malesa LIVE: 38:50 70:107
niedziela, 23 czerwca 2024 09:31
Energa Wybrzeże - Arged Malesa LIVE: 38:50 70:107
Na godz. 14.00 zaplanowano początek meczu 9. kolejki Metalkas 2.
Transferowa ofensywa w Lechii trwa
piątek, 21 czerwca 2024 15:31
Transferowa ofensywa w Lechii trwa
Już tylko miesiąc został do inauguracji Ekstraklasy w
Terminarz PKO Ekstraklasy 2024/2025
czwartek, 06 czerwca 2024 13:56
Terminarz PKO Ekstraklasy 2024/2025
Inauguracja nowego sezonu PKO Ekstraklasy odbędzie się w piątek 19

Galeria Sztuki Gdańskiej

Wspomnienie o Emilu. Cezary Paciorek Quintet - Emil
piątek, 06 września 2019 17:21
Wspomnienie o Emilu. Cezary Paciorek Quintet - Emil
Jeszcze niedawno w spisie numerów telefonicznych przemykał mi pod

Sport w szkole

Rozdano medale w wioślarstwie halowym
sobota, 30 marca 2024 16:46
Rozdano medale w wioślarstwie halowym
22 marca w hali sportowej Szkoły Podstawowej 94 po raz kolejny

"Gdańska" w antrakcie

Charlie zmienia się w kurczaka
środa, 05 czerwca 2024 13:24
Charlie zmienia się w kurczaka
Od niedawna w Polsce uczniowie nie muszą odrabiać prac domowych.
Powstaniec z Gdyni
piątek, 05 stycznia 2024 16:35
Powstaniec z Gdyni
„Powstaniec 1863”- to długo oczekiwany film o wielkim bohaterze

Muzeum Stutthof w Sztutowie

2076 dni obozu pod Gdańskiem
piątek, 16 września 2022 18:15
2076 dni obozu pod Gdańskiem
Obóz koncentracyjny Stutthof wyzwoliły wojska III Frontu

Foto "Kwiatki"

Zimowe oblicza Trójmiasta
sobota, 13 lutego 2021 11:08
Zimowe oblicza Trójmiasta
Zimowe oblicze Trójmiasta w obiektywie Roberta
Debata w Szemudzie: Dołkowski pyta, Kalkowski kluczy
środa, 17 kwietnia 2024 12:38
Debata w Szemudzie: Dołkowski pyta, Kalkowski kluczy
II tura wyborów samorządowych w gminie Szemud wchodzi w
Spotkali się, by oszacować możliwości założenia muzeum
poniedziałek, 10 kwietnia 2017 18:04
Spotkali się, by oszacować możliwości założenia muzeum
Fundacja „Mater Dei”, ta sama dzięki której w dużej mierze

Dlaczego nie głosuję na Tuska

środa, 04 października 2023 12:35
Już dni dzielą nas od kolejnych wyborów. Niektórzy twierdzą, że

Upadek Festung Danzig

Ocena użytkowników: / 46
SłabyŚwietny 
wtorek, 31 marca 2020 10:05

Kiedy 19 września 1939 roku już w parę dni po zdobyciu Westerplatte kawalkada samochodów świty Adolfa Hitlera wjeżdżała do Gdańska, fanatyczny tłum mieszkańców miasta wiwatował. Parę dni wcześniej ci sami ludzie opluwali pędzonych przez miasto jeńców, bohaterskich obrońców Westerplatte. W tym samym czasie 8 i 30 września odbywały się dwie rozprawy przeciwko obrońcom Poczty Polskiej, skazując w pierwszym przypadku 28 obrońców i w drugim 10 na karę śmierci. Wyrok wydał przewodniczący sądu Kurt Bode, oskarżał Hans Giesecke, a 5 października rozstrzelaniem na Zaspie kierował Max Pauly komendant obozu koncentracyjnego Stutthof. Jednocześnie miejscowe jednostki gestapo były już po akcji według sporządzonej wcześniej listy wyłapywania polskich patriotów należących i związanych z klubem gdańskiej Gedanii, których Niemcy rozstrzelali 11 stycznia i 22 marca 1940 roku w Stutthofie. Zginęło wówczas 22 i 67 polskich gdańszczan. Po pięciu latach wojny przyszedł czas zapłaty za wyrządzone zbrodnie, takie są prawa wojny, nie mamy na to wpływu i często trudno zaakceptować takie rozwiązania, ale sytuacja końca wojny dla Gdańska była tak samo tragiczna jak jej rozpoczęcie.


Wielka trójka przywódców tego świata na konferencjach pokojowych zadecydowała o rozstrzygnięciu takim a nie innym, wyzwolenia spod okupacji Niemieckiej. Gdańsk jako jedno z pierwszych, wielkich zdobywanych niemieckich miast przez nacierające na Berlin sowieckie wojska został przez nie potraktowany z wyjątkową wściekłością i okrucieństwem. Już cała wiosenna ofensywa wskazywała na bezwzględność podobną do tej, którą Niemcy kierowali się rozpoczynając wojnę w 1939 roku. Uciekający z Prus Wschodnich mieszkańcy tamtych terenów jak i wycofujące się wojska oceniły Gdańsk i Gdynię jako najdogodniejsze porty ewakuacji w głąb Niemiec. Z akwenu Zatoki Gdańskiej od stycznia do maja 1945 roku ponad 1000 statków transportowych ewakuowało blisko 2 miliony ludzi. Kilka z nich zostało zatopionych przez sowieckie okręty podwodne. Olbrzymie tragedie rozegrały się na trzech transportowcach, Wilhelm Gustloff, na którym zginęło 30 stycznia około 10 tys. ludzi, „ Steuben” - zatopiony 10 lutego, ok. 4 tys. i „Goya” - 16 kwietnia, ok. 6800 osób.

alt


alt

Autor nieznany, ul. Mariacka, 1954


alt

Tadeusz Przypkowski, Wielki Młyn i kościół św. Katarzyny, 1951


Jednocześnie bezwzględność niemieckiego dowództwa była zatrważająca. 23 marca w dniu zdobycia Sopotu na audiencji w Berlinie u Hitlera gościł gauleiter Gdańska Albert Forster ,który uważał, że to nie jest jeszcze koniec niemieckiego Gdańska. Po wylądowaniu na lotnisku we Wrzeszczu dowiedział się o ogłoszeniu przez Führera, Gdańska twierdzą, którą trzeba bronić do ostatniego żołnierza, a zdrajców wieszać na drzewach z tabliczkami „byłem zdrajcą narodu”. Zdobywający miasto rosyjscy żołnierze wchodzący w skład 2 frontu Białoruskiego dowodzonego przez marszałka ZSRR Konstantego Rokossowskiego w towarzystwie polskiej 1 Brygady Pancernej im. Bohaterów Westerplatte, posuwając się wzdłuż Alei prowadzącej z Wrzeszcza do Gdańska zobaczyli kilku kilometrowy widok powieszonych na drzewach niemieckich żołnierzy. Po zdobyciu Oliwy 24 marca czerwonoarmiści mieli już otwartą drogę do przeprowadzenia decydującej bitwy o miasto, ale wcześniej dokonali na zastraszonej ludności Oliwy gwałtów i grabieży dobytku, nie pomogły dowody obywatelstwa Wolnego Miasta Gdańska na które oliwianie się powoływali. Nawałnica ogniowa na twierdzę trwała do 28 marca, pluton czołgów i batalion fizylierów wydzielony z polskiej 1 Brygady Pancernej w towarzystwie dywizji 65, 49 i 70 Armii Radzieckiej dotarli do Dworca Głównego i wieczorem przed Dwór Artusa gdzie podporucznik Bronisław Wilczewski i chorąży Zbigniew Michel zatknęli biało- czerwona flagę. Zdobywanie niemieckich miast odbywało się według nieskomplikowanego scenariusza: nalot, bombardowanie, nawałnica ogniowa, atak wojsk lądowych, grabież, gwałt, podpalenie. Straty rosyjskie i polskie były poważne, życie straciło około 31 tys. żołnierzy, a po stronie niemieckiej ok. 39 tys. Wielu historyków wojskowości twierdzi, że olbrzymie zniszczenie miasta nie jest wynikiem działań tylko jednej z walczących stron, jedna trzecia miasta została zniszczona podczas bezpośrednich działań wojennych a dzieło zostało dokończone przez systematyczne plądrowanie i podpalenia. Kapitulacja Gdańskiej Twierdzy była konsekwencją parcia sowieckiej machiny wojennej na Berlin.

alt

"Foto Ryś" Wł. M. Dobrzykowski, Brama Cmentarna, ul. Piwna


alt


Zdobycie miasta okupione zostało olbrzymią daniną ludzkich istnień, ale 1945 rok ujawnił prawdziwe oblicze polityki Stalina. Już ta niewielka garstka polskich żołnierzy dopuszczona do zdobycia Gdańska mogła sugerować prawdziwe zamierzenia wojskowego koalicjanta. Pełna kontrola i realizacja wcześniejszych planów podziału powojennej Europy i pełnego uzależnienia Polski od Związku Radzieckiego praktycznie sprowadziła Polskę do roli kolejnej republiki ZSRR. Nikt wtedy nie myślał o tym, ważne było uwolnienie się od niemieckiego okupanta. W podobnych kategoriach rozpatrywana była rola ówczesnego wyzwoliciela, to geograficzne uwarunkowania wytyczyły jego kierunek natarcia na Berlin, musieli przejść przez Polskę ze swoją armią. To trudne do zaakceptowania ale dla narodu polskiego odzyskanie wolności jaka by ona nie była, było sprawą najważniejszą. Historia po raz kolejny postawiła trudną do zaaprobowania sytuację, ale pozwoliła na ukształtowanie społeczeństwa w miarę pewnych granicach doprowadzając do roku 1989, po którym prawie wszystko się odmieniło.

Stanisław Seyfried

Fot. Zbigniew Kosycarz
Zdjęcia pochodzą z kolekcji Andreja Walasa

Newer news items:
Older news items:
 

Dodaj komentarz


Kod antysapmowy
Odśwież