Nie żyje Krzysztof Penderecki

Jeden z najwybitniejszych polskich muzyków, światowy autorytet w dziedzinie muzyki klasycznej Krzysztof Penderecki nie żyje. Zmarł 29 marca br. Miał 86 lat. W jego niezwykle bogatym dorobku jest m.in. Lacrimosa, skomponowana na odsłonięcie pomnika Poległych Stoczniowców w Gdańsku w 1980 roku, na motywach kluczowego fragmentu pieśni Dies Irae z mszy żałobnej rytu rzymskiego.

Pieśń skomponowana przez Pendereckiego była dedykowana "Solidarności". Premiera, stworzonej na wzór Requiem Verdiego w kilka tygodni na prośbę Lecha Wałęsy, pieśni miała miejsce 16 grudnia 1980 roku. Wykonali ją Jadwiga Gadulanka (sopran) oraz Chór i Orkiestra Polskiego Radia i Telewizji w Krakowie pod dyrekcja Antoniego Wita. Tego dnia w 1980 r., pod Pomnikiem utwór odtworzono z taśmy i głośników. Atmosfera była niezwykła: tłum ludzi, wieczór, padający deszcz ze śniegiem i niesamowite efekty świetlne oraz przejmująca muzyka.

Urodzony w 1933 roku w Dębicy Krzysztof Penderecki zaczął komponować, gdy miał osiem lat, grał na fortepianie i skrzypcach. W 1958 roku ukończył studia kompozytorskie w Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej (dzisiejszej Akademii Muzycznej) w Krakowie.
Krzysztof Penderecki skomponował cztery opery, osiem symfonii i szereg utworów orkiestrowych, koncertów instrumentalnych, oprawę chóralną głównie tekstów religijnych, a także utwory kameralne i instrumentalne.

Wśród jego najbardziej rozpoznawalnych utworów są "Tren ofiarom Hiroszimy", "Pasja według św. Łukasza", "III Symfonia" i "Polskie Requiem" skomponowane na 80 rocznicę wybuchu II wojny światowej, zalążkiem tej kompozycji była właśnie napisana z okazji odsłonięcia pomnika Poległych Stoczniowców w Grudniu '70 "Lacrimosa". Monumentalny utwór poświęcony jest kolejno: ofiarom Grudnia 1970 ("Lacrimosa"), kardynałowi Stefanowi Wyszyńskiemu ("Agnus Dei"), powstaniu warszawskiemu i św. o. Maksymilianowi Kolbe ("Dies irae") oraz oficerom polskim zamordowanym w Katyniu ("Libera me, Domine"). Jego muzykę możemy usłyszeć w filmach np. w "Lśnieniu" Kubricka, "Egzorcyście" Friedkina i "Masce" braci Quay. Penderecki skomponował też oratorium "Siedem bram Jerozolimy" na zamówienie Jerozolimy z okazji jubileuszu trzech tysięcy lat Świętego Miasta.

Krzysztof Penderecki był członkiem m.in. Royal Academy of Music w Londynie, Accademia Nazionale di Santa Cecilia w Rzymie, Kungliga Musikaliska Akademien w Sztokholmie, Akademie der Künste w Berlinie, Academia Nacional de Bellas Artes w Buenos Aires, Academie Internationale de Philosophie et de l'Art w Bernie, Polskiej Akademii Nauk, Académie Nationale des Sciences, Belles-lettres et Arts w Bordeaux, Royal Irish Academy of Music w Dublinie, American Academy of Arts and Letters, Academia Scientiarium et Artium Europaea w Salzburgu, Institut for Advanced Study University Bloomington, The Kościuszko Foundation w Nowym Jorku, Gesellschaft der Musikfreunde w Wiedniu, Academy for Performing Arts w Hong Kongu, Sankt Petersburskiego Państwowego Konserwatorium im. Rimskiego-Korsakowa i Konserwatorium im. Czajkowskiego w Moskwie,

ASG