Kacper Płażyński: Władze Gdańska nie zdały egzaminu z wrażliwości hist... » Z mec. Kacprem Płażyńskim, posłem PiS, rozmawia Artur S. Górski– Tunel pod Martwą Wisłą został oddan... Maseczka choć mała, może uratować Twoje życie » Eksperci nie mają wątpliwości. Zakrywanie ust i nosa, zachowywanie dystansu fizycznego oraz częsta d... "Ziarna i plewy" demokracji - PO i PZPR bliżej siebie? » Przed Dworem Artusa odbył się "Wiec Demokracji", kolejna impreza liturgii politycznej uwielbianej pr... „Sieci”: Tak brał Sławomir Nowak » W tygodniku „Sieci” Wojciech Biedroń ujawnia nowe fakty na temat działań pupila Donalda Tuska na Ukr... Poseł Płażyński chce wyjaśnień w sprawie budowy Tunelu pod Martwą Wisł... » - Chcę wyjaśnień władz Gdańska w sprawie budowy Tunelu pod Martwą Wisłą - mówi Kacper Płażyński. Pos... Pierwsza myjnia tunelowa Grupy LOTOS » Przy ul. Kołobrzeskiej na Przymorzu Grupa LOTOS otworzyła pierwszą w swojej sieci i jedną z nieliczn... Energa wspiera walkę z koronawirusem na Pomorzu » System TETRA, który sprawdził się w różnych sytuacjach kryzysowych, jest przydatny także do działań ... Krzysztof Piekarski: Niemrawa lewica liże rany » Z dr Krzysztofem Piekarskim, politologiem, komentatorem, wykładowcą Zakładu Teorii Polityki Instytut... Ludzie prezydent Gdańska zarabiają lepiej niż... prezydent RP » Praca na rzecz gdańskiego Urzędu Miejskiego, czyli jego jednostek organizacyjnych i spółek z udziałe... 98 rocznica powstania Gedanii » Bodaj po raz pierwszy od wielu lat tak liczna ilość delegacji złożyła kwiaty i wieńce pod pomnikiem ...
Reklama
98 rocznica powstania Gedanii
wtorek, 15 września 2020 13:30
98 rocznica powstania Gedanii
Bodaj po raz pierwszy od wielu lat tak liczna ilość delegacji
Błędy pogrążyły Stoczniowiec w trzeciej tercji
niedziela, 20 września 2020 19:13
Błędy pogrążyły Stoczniowiec w trzeciej tercji
Hokeiści Stoczniowca do 49 minuty grali niezły mecz z Tauronem
Ofensywna Lechia pokonała beniaminka z Mielca
sobota, 19 września 2020 16:24
Ofensywna Lechia pokonała beniaminka z Mielca
Taką Lechię kibice chcieliby oglądać częściej. Po dwóch

Galeria Sztuki Gdańskiej

Gdańska Teka Autolitografii Antoniego Suchanka
poniedziałek, 14 września 2020 11:23
Gdańska Teka Autolitografii Antoniego Suchanka
Pisząc o graficznych tekach poświęconych Gdańskowi nie sposób

Foto "Kwiatki"

Foto
środa, 18 marca 2020 10:30
Foto
W marcu na chwilkę Pomorze odwiedziła

W obiektywie Macieja Kostuna

Odkrywanie tajemnic spod ogona
środa, 26 lipca 2017 18:30
Odkrywanie tajemnic spod ogona
Solidarność męska powinna mnie powstrzymać od plotek na tematy

Sport w szkole

Finały zawodów lekkoatletycznych
poniedziałek, 30 kwietnia 2018 17:19
Finały zawodów lekkoatletycznych
Gdański Zespół Schronisk i Sportu Szkolnego zaprasza do udziału w
Jeśli lubisz film „Buena Vista Social Club” nie możesz przegapić show na Ołowiance
sobota, 29 lutego 2020 12:50
Jeśli lubisz film „Buena Vista Social Club” nie możesz przegapić show na Ołowiance
Porywające kubańskie show zagości w niedzielę 1 marca br. w
Najlepsi rumscy sportowcy, trenerzy i sponsorzy sportu
poniedziałek, 17 lutego 2020 09:52
Najlepsi rumscy sportowcy, trenerzy i sponsorzy sportu
Za nami XI Rumska Gala Sportu i dwudziesty szósty konkurs „Na
Spotkali się, by oszacować możliwości założenia muzeum
poniedziałek, 10 kwietnia 2017 18:04
Spotkali się, by oszacować możliwości założenia muzeum
Fundacja „Mater Dei”, ta sama dzięki której w dużej mierze

Sopot cz. II - Hipodrom, Kossak i Kronprinz

Ocena użytkowników: / 89
SłabyŚwietny 
środa, 19 listopada 2014 13:10

Ponowny przyjazd Wojciecha Kossaka nad morze we wrześniu 1901 roku, związany był z wybudowaniem nowych koszar dla pruskiego regimentu czarnych huzarów w Langfuhr (Wrzeszcz). Malarz na zlecenie cesarza namalował wówczas trzy duże, znakomite obrazy związane z historią tej formacji: „Walka o sztandar w Bitwie pod Heisbergiem - 1807”, „Czarni husarzy pod Düsselward - 1758” i „Szarża huzarów pruskich na baterie rosyjskie pod Jägersdorf - 1757”. Uroczystości dotyczyły wmaszerowania do koszar 1 Pułku Huzarów przeniesionego z Gdańska i 2 Pułku przybyłego z Poznania. Wszystkie trzy obrazy oraz inne z cesarskiej kolekcji trafiły na ściany istniejącego do dziś budynku, dawnego  kasyna oficerskiego. Podczas prawie dwutygodniowego pobytu wiele czasu Wojciech Kossak poświęcał na rauty, kolacje ale także na manewry odbywające się na pobliskich poligonach. (Zaspa, Jasień i Morena).



Popołudnia malarz spędzał w Sopotach. Zapewne wówczas, pod przewodnictwem Augusta von Mackensena, dowódcy czarnych huzarów, zapoznał się po raz pierwszy z sopockim hipodromem. Miejscem położonym na granicy Oliwy i Sopotu, gdzie rozciągały się rozległe łąki i pola majątku w Karlikowie. Tym samym Karlikowie, w którym przed laty, w 1660 zamieszkiwał polski król Jan Kazimierz wraz z małżonką  Marią Ludwiką Gonzagą.  Monarcha czuwał wówczas nad toczącymi się w oliwskim klasztorze polsko – szwedzkimi pertraktacjami pokojowymi.


alt

August von Mackensen, adiutant cesarza Wilhelma II, dowódca 9 i 11 armii, generał kawalerii 17 Korpusu Armii w Gdańsku,Feldmarszałek niemiecki, w 1915 roku otrzymał honorowe obywatelstwo Sopotu



Płaski teren pól karlikowskich już od pewnego czasu wykorzystywany był przez kawalerzystów czarnych huzarów z Langfuhr, najpierw na wyścigi myśliwskie, które odbywały się wzdłuż osi „zachód – wschód ”, od torów kolei w stronę zatoki, później na biegi przełajowe z dużą ilością naturalnych przeszkód, a od 1898 roku na wyścigi płaskie. W końcu wytyczono tor do ścigania się, na podobieństwo powstałego toru w Pardubicach gdzie już od 1874 roku rozgrywano wielkie zawody w najdłuższym biegu przełajowym na dystansie 6900 m. W Sopocie najdłuższe biegi rozgrywane były na dystansie 5600 metrów, ale bieżnia do wyścigów płaskich wytyczona była na  dystansie 1850 metrów. Jeszcze wtedy wyścigi miały charakter towarzyski, ale dla młodych oficerów pełnych wigoru i kawaleryjskiego polotu, stanowiły bardzo poważne wyzwanie. Ambicja często brała górę, a wyścigi kończyły się wieloma kontuzjami, nie tylko kawalerzystów,  ale również i ich koni. Jeden z takich wypadków miał miejsce na torze w niedzielę 20 lipca 1902 r. Przed południem, na godzinę 11.00 zapowiedziane były zawody żeglarskie organizowane przez sopocko-gdański klub jachtowy „Gode Wind”. Regaty odbywały się na wodach zatoki, wokół mola. Natomiast atrakcją dnia była wielka gonitwa hippiczna o nagrodę cesarską, zapowiedziana na godziny popołudniowe.


alt


Tor wyścigów konnych w Sopocie, trybuna z lewej strony pochodzi z około 1885 roku, prawa trybuna została wybudowana w roku 1926


Zawody kończyły II Sopocki Tydzień Sportu. Na trybunach i w lożach honorowych sopockiego hipodromu zasiadła arystokracja i finansjera z Gdańska w towarzystwie wytwornych dam. Odświętnie udekorowany hipodrom zapełnił się niezliczonymi tłumami. W czasie wyścigu doszło do nieszczęśliwego wypadku. Wpadli na siebie z olbrzymia prędkością dwaj jeźdźcy: lejtnant Wolff oraz Gustav von Puttkamer z 2 Regimentu Czarnych Huzarów z Langfuhr  startujący na koniu „Kassurahu”. Obaj spadli z koni i odnieśli poważne obrażenia. Pomimo natychmiastowej pomocy i przeprowadzonej w gdańskim szpitalu operacji Gustav von Puttkamer zmarł. Wypadek ten, w towarzystwie nie tylko kuracjuszy był szeroko komentowany, bowiem hrabia był bardzo przystojnym i jeszcze młodym oficerem, znanym z wielkiej fantazji i temperamentu, mającym wielkie powodzenie u dam. Wywodził się ze znanej szlacheckiej pruskiej rodziny i był jedynym synem Feliksa von Puttkamera mieszkającego w Berlinie. Zwłoki zmarłego kawalerzysty, po krótkich uroczystościach pogrzebowych przewieziono pociągiem do Berlina, gdzie 25 lipca odbył się pogrzeb. Do dziś jeszcze zachował się upamiętniający to tragiczne wydarzenie kamień z wypisaną na nim sentencją „Tutaj pękło serce jeźdźca”. Kamień szczęśliwie ocalał, dzięki przezorności pracowników hipodromu.


alt

Kamień znajduje się w północno- zachodniej części toru



Kurort  od 8 października 1901roku, cieszył się uzyskanymi na mocy postanowienia cesarza Niemiec Wilhelma II, prawami miejskimi. Sopoty    nabierały rozmachu, coraz więcej osób uważało, że warto tu inwestować. W 1904 roku oddano do użytku nowoczesny Zakład Kąpielowy, a w roku 1907 Łazienki Południowe, wybudowane w stylu architektury norweskiej. W tym samym roku powstał jeszcze jeden przystanek kolejowy Zoppot- Rennplatz, służący do sezonowej obsługi wyścigów konnych. Nad torami wybudowano stalową kładkę dla pieszych, która prowadziła prosto przed główną trybunę torów wyścigowych. W dwa lata później powstał Teatr Letni. Ilość wczasowiczów odwiedzających Sopot rosła z roku na rok. Jeszcze przed I wojna światową, do kurortu, latem przyjeżdżało już około 20 tys. osób. Wśród europejskich elit towarzyskich miejsce zaczynało być modne. Jak donosiły ówczesne gazety, ”Ostseebadowi” tonu i szyku nadawała  Warszawa, a na recepcyjnych listach w hotelach i pensjonatach przeważały polskie nazwiska. Wszyscy starali się mówić choćby kilkanaście słów po polsku. Menu restauracji najbardziej ekskluzywnego wówczas hotelu   „Werminghoff”  w Sopocie, zawierało również polskie dania. Na kortach tenisowych polskie towarzystwo, w psich konkursach nagrody trafiały do rodzimych właścicieli czworonożnych pupili. W najładniejszych kostiumach paradowały oczywiście Polki, ale Ukrainkom też nic nie brakowało. Orkiestra rano i popołudniu do repertuaru również dodawała polskie „kawałki”. W takiej atmosferze warszawskie towarzystwo, często nad morzem kawy, koniaków i likierów, doczekiwało wspaniałego sopockiego wschodu słońca.


alt

Logo reklamujące kurort, zaprojektowane przez Fritza Heidingsfelda



alt

Reprodukcja zaginionego obrazu Reinholda Bahla z 1913 roku, wykorzystana w latach 30-tych do reklamowania sopockiego kasyna



W 1911 roku w Langfuhr wraz z żoną Cecylią i dziećmi pojawił się Kronprinz. Cesarz Wilhelm II wraz z małżonką Augustą Wiktorią mając już dosyć wybryków swego najstarszego syna, postanowili zesłać niesfornego młodzieńca, jako dowódcę Czarnych Huzarów, do gdańskiego garnizonu. Fryderyk Wilhelm jak było do przewidzenia każdą wolną chwilę spędzał w Sopocie na garden-party lub potańcówkach. Jako miłośnik „białego sportu” często bywał na kortach, ale poza grą udzielał się  towarzysko, szczególnie  interesowały go dwie urocze polskie tenisistki. W tym miejscu warto sięgnąć do wspomnień Wojciecha Kossaka, który w 1913 roku dwukrotnie odwiedzał Gdańsk. Malował wówczas duży portret Kronprinza na koniu. Kossak wspomina moment zapoznawania się w stajni cesarskiej, w Langfuhr z końmi. Ręką znawcy klepał  huntery, po stalowych nogach, prześlicznych zadach i szerokich piersiach, nagle odezwał się Kronprinz, „… Poczekaj pan Kossak, aż zobaczysz pan wieczorem przy obiedzie moje damy dworu”…* Porównanie  okazało się trafne, jego siwe wspaniałe klacze, poniekąd równie pięknej urody wobec ślicznych pań dworu księżnej Cecylii rzeczywiście mogły jedynie tylko stanowić dodatek  i tło dla towarzystwa. Po pracy sesyjnej nad portretem, popołudniowy czas, Kossak wraz z książęcą parą spędzał na kortach w Sopotach, dokąd jeździli automobilem. Podczas jednej z takich wizyt siedzący na trybunach obok księżnej, malarz zauważył za płotem wśród kłębiącego się tłumu, obserwującego Kronprinza w akcji, swoje bliskie znajome. Okazało się, że dwie warszawskie piękności to Maria z Wodzińskich Zandbag, wnuczka malarza Franciszka Kostrzewskiego, żona Henryka Zandbanga, doskonała amazonka, zwyciężczyni wielu konkursów hippicznych m.in. w Wiedniu. Druga zaś to Roma z Święcickich Czarnowska, znana warszawska piękność. Mimo towarzystwa księżnej doszło do prezentacji. Wiadomo, że znajomość miała swój dalszy ciąg. Kronprinz bywał również na hipodromie, często z ojcem, żoną, dziećmi i samym Augustem von Mackensenem, przyjacielem ojca wówczas generałem kawalerii, dowódcą XVII korpusu Armii w Gdańsku, jednocześnie pełniącym obowiązki przewodniczącego miejscowego Towarzystwa Jeździeckiego. Osobą, która położyła wielkie zasługi przy budowie sopockiego hipodromu i sceny Teatru Leśnego. Wiadomo również, że generał był wielkim orędownikiem Sopockiego Tygodnia Sportu, a przede wszystkim inicjatorem i pomysłodawcą oprawy zawodów, którym było automobilowe korso kwiatowe.


alt

Książę Wilhelm, kronprinz, następca tronu Prus i Niemiec, syn Cesarza Wilhelma II i Augusty Wiktorii



alt

Cecylia Augusta Maria, żona kronprinza, córka księcia Fryderyka Franciszka III i księżnej Anastazji Michajłownej Romanowej




Następca cesarskiego tronu pokazywał się w różnych miejscach kurortu, jednak najbardziej cenił sobie rywalizację sportową. Często biorąc czynny udział, uczestniczył w dorocznych „Sopockich Tygodniach Sportu”, organizowanych  na podobieństwo „Kieler Woche”. Grał w tenisa, uczestniczył w rajdach automobilowych i zawodach jeździeckich. „ Grosse Donnerstag” (Wielki Czwartek) przypadający w połowie lipca był kulminacyjnym momentem tygodnia. Tego dnia kończył się turniej tenisowy i ulicami miasta paradował  automobilowy przejazd wspaniałego korsa kwiatowego. Większość konkurencji rozgrywana była na Placu Mancowym (Park Północny). Atmosfera pobytów Kronprinza w kurorcie często szokowała, jednak trudno nazwać jego zachowanie skandalicznym, mimo wszystko stateczni kuracjuszy nazywali go „clownprinzem”. Wydarzenia z jego udziałem, stały się później kanwa trzyaktowej krotochwili  Adolfa Nowaczyńskiego „Było to nad Bałtykiem”. Farsę wystawiono po raz pierwszy w 1916 roku w Kijowie.  Natomiast bardzo niedawno, bo w lipcu 2011 rok  trafiła ona w nieco zmienionej formie na scenę Kameralną Teatru Wybrzeże  w Sopocie. Sztukę sprzed I wojny światowej przedstawiono pod tytułem „Wilkommen w Zoppotach”. Musiało minąć prawie sto lat aby sprawa zatoczyła koło historii i powróciła w to samo miejsce, na szczęście już tylko na teatralne deski.                               



* - Wojciech Kossak, „Wspomnienia” – opracował Kazimierz Olszański, Instytut Wydawniczy Pax 1973
- materiał ilustracyjny pochodzi z kolekcji Andrzeja Walasa, zdjęcia - Stanisław Seyfried

Stanisław Seyfried                          
http://galeria-essey.pl

Bibliografia
- Józef Golec ,”1901- 2001 Sopot Kronika XX wieku”, Golmar, Gdynia 2001
- Marcin Biedermann, „Sopot Moje podróże do…”, Wydawnictwo Perseusz, Sopot
- Adolf Nowaczyński, „Odkrycie Gdyni”, Wiadomości Literackie nr.13 (540) ,1 kwietnia 1934
- Wojciech Kossak, „Wspomnienia” – opracował Kazimierz Olszański, Instytut Wydawniczy Pax 1973
- Stanisław Seyfried , „Wojciecha Kossaka pobyty w Gdańsku”, portal sztuki - galeria Essey, portal informacyjny – wybrzeże24.pl
- Relacja ustna Wojciecha Kowerskiego, Hipodrom - Sopot

 

Dodaj komentarz


Kod antysapmowy
Odśwież