„Środa z profilaktyką” w pomorskim NFZ » W środę, 23 października, w ramach cyklicznej akcji „Środa z profilaktyką” w godzinach od 10 do 14 n... W tygodniku „Sieci”: Triumf i ostrzeżenie » W nowym numerze tygodnika „Sieci” dziennikarze i publicyści analizują wyniki wyborów parlamentarnych... Zmarł Waldemar Świerkowski » 16 października zmarł Waldemar Świerkowski, wieloletni dyrektor należącej do RSW Prasa Książka Ruch... Zmarł Tadeusz Jabłoński » W nocy z 15 na 16 października, tydzień przed swoimi 100. urodzinami zmarł Tadeusz Jabłoński, pisarz... Krzysztof Piekarski: Będzie to kadencja przełomowej kontynuacji » Z dr. Krzysztofem Piekarskim, pracownikiem naukowo-dydaktycznym Zakładu Teorii Polityki Instytutu Po... Kadry powyborcze: Klęska Furgo, nokaut Baucia, upadek Liska, aut Kilia... » Kadry powyborcze. Ani Ewa Lieder, ani Grzegorz Furgo, którzy cztery lata temu jako politycy Nowoczes... Złoto dla zuchwałych? Speckomisja: trzy lata pracy, wysłuchani świadko... » Speckomisja śledcza prezentowała w środę 16 października br., przy niemal pustych sejmowych łamach, ... Amber Gold. Sąd ogłosił wymiar kar po 7 latach » Po pięciu miesiącach sędzia gdańskiego Sądu Okręgowego 16 października br. zakończyła odczytywanie w... Kacper Płażyński podziękował wyborcom » W wyborach do Sejmu Kacper Płażyński uzyskał najlepszy wynik w okręgu nr 25 - 89 384 głosy. We wtore... Znamy posłów z Gdańska i Gdyni oraz senatorów z Pomorza » Koalicja Obywatelska w Gdańsku zdobyła sześć miejsc w Sejmie, Prawo i Sprawiedliwość 4, a po jednym ...
Reklama
Kadry powyborcze: Klęska Furgo, nokaut Baucia, upadek Liska, aut Kiliana, Dorniak bez powtórki, Banach bez Sopotu
czwartek, 17 października 2019 19:03
Kadry powyborcze: Klęska Furgo, nokaut Baucia, upadek Liska, aut Kiliana, Dorniak bez powtórki, Banach bez Sopotu
Kadry powyborcze. Ani Ewa Lieder, ani Grzegorz Furgo, którzy cztery l ...
Lotos PKH bez przełamania, w derbach lepszy KH Energa Toruń
piątek, 18 października 2019 19:44
Lotos PKH bez przełamania, w derbach lepszy KH Energa Toruń
Huśtawkę nastrojów przeżywali kibice w hali Olivia. Ostatecznie fa ...
Emocjonujące derby na remis
niedziela, 20 października 2019 15:57
Emocjonujące derby na remis
Ponad sto minut trwały niedzielne derby Trójmiasta – sytuacji bram ...

Galeria Sztuki Gdańskiej

Boguchwała Bramińska – ostatnia gdyńska kolorystka
wtorek, 08 października 2019 20:34
Boguchwała Bramińska – ostatnia gdyńska kolorystka
W ubiegłym tygodniu w wieku 97 lat zmarła Boguchwała Bramińska ost ...

W obiektywie Macieja Kostuna

Odkrywanie tajemnic spod ogona
środa, 26 lipca 2017 18:30
Odkrywanie tajemnic spod ogona
Solidarność męska powinna mnie powstrzymać od plotek na tematy int ...

Sport w szkole

Finały zawodów lekkoatletycznych
poniedziałek, 30 kwietnia 2018 17:19
Finały zawodów lekkoatletycznych
Gdański Zespół Schronisk i Sportu Szkolnego zaprasza do udziału w ...
Scena Letnia zaprasza na orłowską plażę
niedziela, 28 lipca 2019 16:38
Scena Letnia zaprasza na orłowską plażę
Aktorzy Teatru Miejskiego im. Witolda Gombrowicza w Gdyni na lato prze ...
Odnowiony Stadion Miejski w Rumi oficjalnie otwarty
sobota, 14 września 2019 17:56
Odnowiony Stadion Miejski w Rumi oficjalnie otwarty
W piątek 13 września br. władze samorządowe Rumi i działacze spor ...
Spotkali się, by oszacować możliwości założenia muzeum
poniedziałek, 10 kwietnia 2017 18:04
Spotkali się, by oszacować możliwości założenia muzeum
Fundacja „Mater Dei”, ta sama dzięki której w dużej mierze powr ...

Gdańskie rysunki Zofii Matuszczyk-Cygańskiej

Ocena użytkowników: / 40
SłabyŚwietny 
środa, 24 kwietnia 2019 09:44

Zofia Matuszczyk-Cygańska, warszawska artystka zawsze uważała, że sztuka malowania to nie fantazja, a logiczna, matematyczna kolej rzeczy. Dlatego jej kolorystyczne początki dość szybko musiały ulec zmianie i to matematyczne myślenie o malarstwie określiło jej przyszłą artystyczną drogę. Dlatego prace z początkowego okresu twórczości są tak ciekawe, a dla amatorów sztuki stanowią wielką osobliwość.


W zbiorach Andrzeja Walasa, kolekcjonera, gdańskiego pasjonata malarstwa, znajdują się dwa ciekawe widoki Gdańska Zofii Matuszczyk-Cygańskiej, artystki związanej niemal przez całe życie z Warszawą. Można przypuszczać, że pochodzą z większego cyklu poświęconego miastu nad Motławą. Do kolekcji trafiły dopiero przed paru laty. To dwa rysunki wykonane tuż po wojnie tuszem, pochodzą z roku 1955, okresu wielkiej aktywności na Wybrzeżu polskich artystów.

alt

Zofia Matuszczyk-Cygańska, Widok na Krowi Most, rysunek, tusz, 1955


Zofia Matuszczyk-Cygańska (1915-2011), znana i ceniona warszawska malarka, ma duże grono swoich wielbicieli, a jej prace jeszcze do dziś prezentowane są co jakiś czas na cieszących się dużą popularnością wystawach. Dogłębne wykształcenie artystka zdobywała tuż przed wojną w Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie u Edwarda Kokoszko, Mieczysława Kotarbińskiego i Mieczysława Szczęsnego Kowarskiego, tak więc u artystów o znakomitej proweniencji. Malowała, rysowała, projektowała tkaniny, pod koniec lat pięćdziesiątych diametralnie zmieniła styl malowania i zaczęła tworzyć prace abstrakcyjne. Gdańskie widoki artystki, dość wyraźnie wpisujące się w estetykę tamtego okresu, są zapisem powoli odbudowującego się miasta i przedstawiają dwa rozpoznawalne fragmenty: widok na Długie Pobrzeże z panoramą na gdańskie kościoły oraz widok na nieistniejącą już dziś konstrukcję Mostu Krowiego. Gdańskie sceny zostały wykonane pod koniec pierwszego okresu jej twórczości. Wtedy kiedy rysunek stanowił dla niej najbardziej ulubiony środek przekazu artystycznego. Okresu, w którym gdańscy artyści czuli już zbliżający się moment diametralnej zmiany w polskiej grafice, bowiem jej funkcja w stosunku do malarstwa odgrywająca drugoplanową rolę, raczej dokumentacyjną, kończyła się. Zapewne warszawskiej malarce chodziło zupełnie o coś innego, o zapis ciekawych, robiących wrażenie widoków flamandzkiej architektury miasta.

alt

Zofia Matuszczyk-Cygańska, Gdańska Panorama, rysunek, tusz, 1955


Jednak jej podejście do rysunku mam wrażenie niczym nie różniło się od podejścia artystów grafików przybyłych do Gdańska z Wilna i Lwowa, a także tych, którzy w pierwszych powojennych latach zostali wykształceni w Sopocie. Wielkie grono gdańskich grafików pracowało wówczas nad zapisywaniem zniszczonego i powoli odbudowywanego miasta. Znane są cykle widoków: Stanisława Rolicza, Władysława Lama, Wincentego Lewandowskiego, Zbigniewa Kaliszczaka, Bolesława Rogińskiego, Antoniego Suchanka, ale także artystów spoza środowiska gdańskiego, tych których przyciągał klimat i wielobarwność miejscowej architektury. Duży cykl widoków Wybrzeża w połowie lat 50. malował Józef Skrobiński z Łodzi czy właśnie Zofia Matuszczyk–Cygańska z Warszawy. Prace te nie wprowadziły nowego kanonu estetycznego, zachowały obecne myślenie gdańskiej sztuki, mieściły się w tradycyjnej szkole polskiej twórczości. Dopiero za parę lat rysunek i grafika zaczęła odczuwać powiew różnorodności postaw. W gdańskiej szkole plastycznej na grafice podobnie jak na malarstwie następowały poważne zmiany. Piotr Potworowski czy Roman Usarewicz tworzyli nową koncepcję gdańskiego malowania. Zygmunt Karolak pod koniec lat 50. zakładał Wydział Grafiki Artystycznej. Wydział kończyli wybitni polscy graficy: Ryszard Stryjec, Wiesław Dembski, Jan Góra, Lech Karłowski, Henryk Mądrawski. Poszerzały się możliwości techniczne, powoli następowała nowa era, ale na rozwój gdańskiej grafiki miały wpływ również prace artystów tworzących tu, a wywodzących się z innych ośrodków polskiej sztuki. Między innymi rysunki Zofii Matuszczyk-Cygańskiej. Dziś jej prace są tylko wspomnieniem tamtego okresu, zapisem historii, ale jednocześnie pokazują stan ówczesnej, artystycznej wyobraźni, która od tamtych lat uległa dużej zmianie, czasami szkoda.

Stanisław Seyfried


Inne artykuły związane z:
 

Dodaj komentarz


Kod antysapmowy
Odśwież