Karol Nawrocki odpowiada na zarzuty sformułowane przez radnych klubu "... » Karol Nawrocki, Dyrektora Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku, wydał oświadczenie odnosząc się do za... Zmarł Olgierd Pawłowski » W wieku 95 lat odszedł Olgierd Pawłowski. Legenda radiowego dziennikarstwa na Wybrzeżu.Spiker, lekto... „Środa z profilaktyką” - dyżur diabetyków » W środę 13 listopada, w kolejnej odsłonie akcji „Środa z profilaktyką”, w siedzibie Pomorskiego Oddz... Portal strefy władzy - za miliony z kasy Gdańska » Dziennikarze "Gazety Gdańskiej" i Radia Gdańsk dotarli do sprawozdania zarządu spółki Gdańskie Centr... 17. Gdańska Parada Niepodległości » Tysiące gdańszczan, jako uczestnicy lub widzowie, wzięło udział w 17. Gdańskiej Paradzie Niepodległo... Moda kontra rak » Mali pacjenci Oddziału Hematologii Dziecięcej Uniwersyteckiego Centrum Klinicznego w Gdańsku w sobot... „Solidarność” i biskupi. Konferencja w Sali BHP „Od godności człowieka... » Komisja Krajowa NSZZ „Solidarność” i Międzynarodowe Centrum Badań nad Fenomenem Solidarności, czyli ... Poseł Płażyński w sprawie redaktora Naskręta pisze do Prokuratora Kraj... » W związku z wezwaniem na policję dziennikarza Macieja Naskręta za upublicznienie nagrania z prezyden... Talenty Pokoleń 2019 » W ramach Gdańskich Dni Seniora 2019 w Centrum Rozwoju Talentów Gdańskiego Urzędu Pracy miała miejsce... Red. Naskręt podejrzany - cena wódki czy demokracji? » Maciej Naskręt, obecnie dziennikarz Radia Gdańsk, który pracując jeszcze w redakcji portalu Trójmias...
Reklama
Portal strefy władzy - za miliony z kasy Gdańska
wtorek, 12 listopada 2019 15:22
Portal strefy władzy - za miliony z kasy Gdańska
Dziennikarze "Gazety Gdańskiej" i Radia Gdańsk dotarli do sprawozdan ...
Trefl rozbił Asseco Resovię
środa, 13 listopada 2019 23:00
Trefl rozbił Asseco Resovię
Po bardzo dobrej grze siatkarze Trefla rozbili w ERGO Arena Asseco Res ...
Pogoń ukarała nieskuteczną Lechię
niedziela, 10 listopada 2019 19:06
Pogoń ukarała nieskuteczną Lechię
W piątym spotkaniu z rzędu Lechia nie odniosła zwycięstwa. Biało- ...

Galeria Sztuki Gdańskiej

Ryszard Kowalewski – Moje góry
niedziela, 03 listopada 2019 16:08
Ryszard Kowalewski – Moje góry
„Góry sobie poradzą beze mnie, ja bez gór nie bardzo. Od lat kied ...

W obiektywie Macieja Kostuna

Odkrywanie tajemnic spod ogona
środa, 26 lipca 2017 18:30
Odkrywanie tajemnic spod ogona
Solidarność męska powinna mnie powstrzymać od plotek na tematy int ...

Sport w szkole

Finały zawodów lekkoatletycznych
poniedziałek, 30 kwietnia 2018 17:19
Finały zawodów lekkoatletycznych
Gdański Zespół Schronisk i Sportu Szkolnego zaprasza do udziału w ...
LORD OF THE DANCE – Dangerous Games w ERGO Arenie
sobota, 09 listopada 2019 08:38
LORD OF THE DANCE – Dangerous Games w ERGO Arenie
W Gdańsku 16 listopada br. w ERGO Arenie zagości widowisko LORD OF T ...
31 edycja Międzynarodowego Festiwalu Muzyki Religijnej im. Stanisława Ormińskiego w Rumia
poniedziałek, 28 października 2019 20:45
31 edycja Międzynarodowego Festiwalu Muzyki Religijnej im. Stanisława Ormińskiego w Rumia
Festiwal Muzyki Religijnej im. Ks. Stanisława Ormińskiego w Rumia od ...
Spotkali się, by oszacować możliwości założenia muzeum
poniedziałek, 10 kwietnia 2017 18:04
Spotkali się, by oszacować możliwości założenia muzeum
Fundacja „Mater Dei”, ta sama dzięki której w dużej mierze powr ...

Widoki Starej Oliwy

Ocena użytkowników: / 139
SłabyŚwietny 
czwartek, 23 stycznia 2014 19:48

Urok tego miejsca dostrzegli już książęta pomorscy. Jak mówią podania, założycielem miejscowego klasztoru dla sprowadzonych z Danii, Cystersów był  książę Subisław. Jednak to jego syn  Sambor, pozostawił najstarszy dokument dotyczący Oliwy, akt donacyjny sporządzony w 1178 roku. 


Opactwo i sam klasztor uznawane było przez książęta, za najcenniejsze ich dobro, zapewne dlatego życzyli sobie, aby ich ciała po śmierci chowano w kryptach kościoła cysterskiego. Po wielu wiekach do tegoż klasztoru w 1660 roku na rokowania pokojowe kończące wojny polsko-szwedzkie zjechali dyplomaci  niemal z całej Europy. Większość z nich zamieszkała w  oliwskich dworach pobudowanych przez gdańskich patrycjuszy, na tak zwanych „Polankach”. Patrycjusze uważali, że Oliwa posiada znacznie zdrowszy klimat od  zatłoczonego Gdańska.  Od XVI wieku zaczęły powstawać tu wygodne rezydencje  w przepięknej aurze lasów posadowionych na zboczach morenowych i to zaledwie oddalonych o 8 kilometrów od dużego portowego miasta.


alt

Robert Johnston (1783–1839), Christian Frederick Lewis (1779–1856 )
Klasztor w Oliwie (Monastery of Oliva)
Kolorowa akwatinta. Ilustracja pochodzi z dzieła: „Travels through part of the Russian Empire and the country of Poland; along the southern shortes of the Baltic.” (London, Printed for J.J. Stockdale Nr. 41 Pall Mall 1815)
Sygnatura: l. d. R. Johnston del.
                    p.d. F. C. Lewis sculp.
Christian Frederick Lewis był wybitnym angielskim, grawerem, rytownikiem, pejzażystą,  specjalizował się w technikach graficznych, szczególnie w akwatintach. Był bratem Charlesa  Lewisa (1786 –1836). Studiował w Royal Academy. Portretował rodzinę królewską. Malował rzeki Anglii i Walii.


alt

Johann Carl Schultz - Katedra w Oliwie od północy, akwaforta, Teka Tutti Frutti, Karta 11, (1870-1871) wyd. autorskie


Oliwa umiejscowiona jest między wodami Zatoki Gdańskiej, a wspomnianymi wzgórzami morenowymi, z których dolinami ku morzu spływają strumyki. Wody, kiedyś rwących potoków przepływają omijając klasztor i pałac opatów przez wypielęgnowany od wieków park, w którym rosną daglezje, modrzewie, tulipanowce amerykańskie, jarzębiny szwedzkie  czy olbrzymie kasztanowce. Miejsce to odwiedzali wielcy tego świata: królowie, cesarze, prezydenci, dyplomaci, artyści. W XIX wieku, zachwyceniu miejscową przyrodą, która już sama w sobie stanowiła o wyjątkowości miejsca, oddali się Aleksander von Humboldt i Rainer Maria Rilke. Pięć lat swojego życia w Dworze III należącym do rodziny Schopenhauerów spędził ich syn Artur. Dziś między dworami  III a IV,  mieszka wraz z rodziną prezydent Lech Wałęsa.


alt

Adolf Männchen - Dzień jałmużny w Oliwie, ok., 1903 r. Obraz zaginiony w czasie wojny. Własność Muzeum Miejskiego w Gdańsku


alt

Stanisław Chlebowski – Pałac Opatów w Oliwie, ok. 1935 r. Obraz zaginiony w czasie wojny. Miał stanowić część wyposażenia mesy statku pasażerskiego „Marienburg”


W Oliwie zawsze mieszkali znani ludzie, a przede wszystkim artyści, malarze: Rainhold Bahl, Günter Voellner, Lothard Manhold, Willibald Werner, po wojnie: Władysław Lam, Kazimierz Śramkiewicz, Aleksander Kobzdej, Zdzisław Kałędkiewicz, Anna Fiszer, Mieczysław Czychowski, Andrzej Dyakowski, Witold Pyzik, Wojciech Górecki. 


alt

Klasztor w Oliwie – litografia   v. F. Bils, Królewiec 1838, według rysunku      Alberta  Juchanowitza
Lith.Inst. von A. Rhanke In Elbing
Verlag d. Buch- u. Kunsthandlung v. Fr. Sam.. Gerhard in Danzig 
Znany jest olejny pejzaż Oliwy Alberta Juchanowitza, namalowany z prawie tego samego miejsca, z którego powstał widok J. Gottheila, jednak obraz należy do kolekcji prywatnej


alt

Arthur Bendrat – Klasztor w Oliwie, akwarela, 1899 r. Prawdopodobnie jest to projekt przyszłej karty pocztowej. Ujęcie ze Wzgórza Pachołek


Z końcem XIX wieku, gdańscy artyści malujący do tej pory przeważnie weduty, powoli zaczęli odkrywać nowe formy wypowiedzi malarskiej odzwierciedlające  bardziej osobiste spojrzenie na sztukę . Szukając klimatu i nastroju dla swoich pejzaży coraz częściej zaczęli  przyjeżdżać  do Oliwy i odkrywać jej wspaniałe wzgórza morenowe oraz szerokie piaszczyste plaże z widokiem na całą Zatokę Gdańską. Pojawili się wspaniali malarze miedzy innymi: Johann Carl Schultz, jego uczeń Wilhelm Juchanowitz, Fridrich Eduard Meyerheim, Adolf Männchen, Hans Breuner i później  Alfred Scherres, Bruno Paetsch, Arthur Bendrat, Theodor Urtnowski,  Urlich Leman, Bertold Hellingrath, Stanisław Chlebowski, Fritz Wildhagen ,czy Fritz August Pfuhle. Powstawało wiele doskonałych prac, a liczba motywów zdawała się być niekończąca. Wiele z tych obrazów zaginęło, wiele znanych jest tylko z literatury, a wiele  reprezentuje nieco słabszy poziom artystyczny, choć ich walory ikonograficzne są dość znaczące. Jak się jednak okazało, pokazanie tych istniejących do dziś nie jest takie proste. W prywatnych kolekcjach, które w ogóle nie oglądają światła dziennego  i nie są prezentowane, znajduje się wiele znakomitych widoków Oliwy.


alt

Julius Gottheil - Widok na klasztor w Oliwie, 1849 r. olej
Jeden z najciekawszych olejnych pejzaży Oliwy. Widok prezentowany był na wystawie malarstwa gdańskiego w Muzeum Sopotu w 2013 r. Gottheil był wybitnym grafikiem, a jego znakomite obrazy olejne należą do wielkiej rzadkości


Największą znaną kolekcję obrazów Oliwy, pokazywaną ostatnio na wystawie gdańskiego malarstwa w Muzeum Sopotu, posiada gdański kolekcjoner Andrzej Walas. Parę obrazów ma Muzeum Prus Zachodnich w Münster. Parę rozproszonych jest w polskich muzeach. Temat jest wyjątkowo ciekawy szczególnie dla gdańszczan, ale trudny ze względu na wyżej wspomniane uwarunkowania. Wart jest jednak pokazania choć w jego minimalnej części. Do tematu będę jeszcze powracać w innych historiach związanych z Oliwą, będzie więc okazja  pokazania wielu jeszcze rzadkich widoków tego urokliwego miejsca.


Stanisław Seyfried (galeriaessey@wp.pl)

galeria-essey.pl


* obrazy pochodzą z prywatnej kolekcji Andrzeja Walasa

 

Komentarze  

 
+20 #4 FZR 2014-02-06 12:33
Prosimy o więcej !!!!
Cytować
 
 
+28 #3 Daniel 2014-01-28 18:23
Świetny artykuł o starej Oliwie.Gratulacje za nabycie pięknego obrazu Gottheila. Nawiasem mówiąc może autor artykułu napisze kiedyś jakiś artykuł o starym Sopocie :-) Pozdrawiam
Cytować
 
 
+28 #2 Mario 2014-01-26 07:22
Bardzo ciekawy artykuł , czekam na następną część o Starej Oliwie.
Cytować
 
 
+30 #1 oliwianka 2014-01-24 20:51
Oliwa to najpiękniejszy zakątek Gdańska! Nic dziwnego, że jej urok skłonił wielu uznanych malarzy do stworzenia znakomitych obrazów. Szczyt góry Pachołek był miejscem, z którego wielu artystów malowało krajobrazy Oliwy i okolic. Z zainteresowanie m i przyjemnością przeczytałam ten artykuł, który zawarł ciekawostki dotyczące Oliwy-miejsca, w którym mieszkam.
Cytować
 

Dodaj komentarz


Kod antysapmowy
Odśwież