WRDS o tworzeniu jednego krajowego koncernu paliwowego » Dzisiaj w Gdańsku odbędzie się nadzwyczajne posiedzenie Wojewódzkiej Rady Dialogu Społecznego. Zosta... Spotkanie prezydent Gdańska z wiceministrem kultury. Temat: Westerplat... » We wtorek 25 czerwca br. odbędzie się spotkanie prezydent Dulkiewicz z wiceministrem Sellinem. – W z... Andrzej Kobylarz: Na własny akwen nie wypływamy bez zgody Rosjan » Z Andrzejem Kobylarzem, posłem ruchu Kukiz’15, prezesem remontowej stoczni rzecznej, rozmawia Artur ... Kolejny bój o Westerplatte: Specustawa dla muzeum » Sejmowa Komisja Infrastruktury we wtorek 18 czerwca br. przyjęła projekt specustawy o Westerplatte, ... Westerplatte to nie jest własność tylko Gdańska » Stowarzyszenie Idee Solidarności wystosowało list otwarty do prezydent Gdańska Aleksandry Dulkiewicz... Przy Wita Stwosza ma powstać Centrum Sportowe UG » Na terenie Uniwersytetu Gdańskiego przy ul. Wita Stwosza prowadzone są prace rozbiórkowe elementów d... Kurs samoobrony dla kobiet » Stacja Orunia zaprasza na wakacyjną odsłonę kursu samoobrony dla kobiet Combat Self Defense.Na zajęc... Gimnastyka dla seniorów » Przez cały lipiec w Stacji Orunia będzie odbywać się Gimnastyka Dla Seniorów. Zapraszamy osoby powyż... Tadeusz Cymański: Lat zaniedbań nie można zasypać przez kadencję » Z Tadeuszem Cymańskim, posłem Solidarnej Polski (klub parlamentarny PiS), b. europosłem (2009-14) ro... Liberalizm pogrzebowy » W roku 2010, przy konstruowaniu budżetu na rok następny, za rządów premiera Donalda Tuska, gdy nad f...
Reklama
Struk z nagrodą za pracę na rzecz PRL - 18,5 tys. za służbę
poniedziałek, 03 czerwca 2019 14:59
Struk z nagrodą za pracę na rzecz PRL - 18,5 tys. za służbę
Mieczysław Struk, "towarzysz naczelnik Jastarni" w 1988 roku odzyska ...
Udana inauguracja przygotowań do sezonu Arki Gdynia
sobota, 22 czerwca 2019 19:12
Udana inauguracja przygotowań do sezonu Arki Gdynia
Od zwycięstwa Arka rozpoczęła przygotowania do sezonu 2019/20. Zesp ...
Remis Lechii w sparingu z Chojniczanką - wynik
sobota, 22 czerwca 2019 18:56
Remis Lechii w sparingu z Chojniczanką - wynik
W pierwszym przedsezonowym sparingu Lechia Gdańsk zremisowała z I-li ...

Galeria Sztuki Gdańskiej

Boże Ciało 1966 w obiektywie Erazma W. Felcyna
środa, 19 czerwca 2019 16:07
Boże Ciało 1966 w obiektywie Erazma W. Felcyna
Erazm Wojciech Felcyn fotografuje już od blisko 60 lat. Jest członki ...

W obiektywie Macieja Kostuna

Odkrywanie tajemnic spod ogona
środa, 26 lipca 2017 18:30
Odkrywanie tajemnic spod ogona
Solidarność męska powinna mnie powstrzymać od plotek na tematy int ...

Sport w szkole

Finały zawodów lekkoatletycznych
poniedziałek, 30 kwietnia 2018 17:19
Finały zawodów lekkoatletycznych
Gdański Zespół Schronisk i Sportu Szkolnego zaprasza do udziału w ...
Gdańsk LOTOS Siesta Festival 2019 – Kto? Gdzie? Kiedy?
niedziela, 07 kwietnia 2019 20:22
Gdańsk LOTOS Siesta Festival 2019 – Kto? Gdzie? Kiedy?
Cztery dni, 10 koncertów i siedmioro artystów, Siesta Festival po ra ...
Udany Dzień Dziecka w Szkole Podstawowej nr 8 w Rumi
poniedziałek, 03 czerwca 2019 20:00
Udany Dzień Dziecka w Szkole Podstawowej nr 8 w Rumi
Goście, którzy zdecydowali się na przybycie na festyn do Ósemki z ...
Spotkali się, by oszacować możliwości założenia muzeum
poniedziałek, 10 kwietnia 2017 18:04
Spotkali się, by oszacować możliwości założenia muzeum
Fundacja „Mater Dei”, ta sama dzięki której w dużej mierze powr ...

Widoki Starej Oliwy

Ocena użytkowników: / 139
SłabyŚwietny 
czwartek, 23 stycznia 2014 19:48

Urok tego miejsca dostrzegli już książęta pomorscy. Jak mówią podania, założycielem miejscowego klasztoru dla sprowadzonych z Danii, Cystersów był  książę Subisław. Jednak to jego syn  Sambor, pozostawił najstarszy dokument dotyczący Oliwy, akt donacyjny sporządzony w 1178 roku. 


Opactwo i sam klasztor uznawane było przez książęta, za najcenniejsze ich dobro, zapewne dlatego życzyli sobie, aby ich ciała po śmierci chowano w kryptach kościoła cysterskiego. Po wielu wiekach do tegoż klasztoru w 1660 roku na rokowania pokojowe kończące wojny polsko-szwedzkie zjechali dyplomaci  niemal z całej Europy. Większość z nich zamieszkała w  oliwskich dworach pobudowanych przez gdańskich patrycjuszy, na tak zwanych „Polankach”. Patrycjusze uważali, że Oliwa posiada znacznie zdrowszy klimat od  zatłoczonego Gdańska.  Od XVI wieku zaczęły powstawać tu wygodne rezydencje  w przepięknej aurze lasów posadowionych na zboczach morenowych i to zaledwie oddalonych o 8 kilometrów od dużego portowego miasta.


alt

Robert Johnston (1783–1839), Christian Frederick Lewis (1779–1856 )
Klasztor w Oliwie (Monastery of Oliva)
Kolorowa akwatinta. Ilustracja pochodzi z dzieła: „Travels through part of the Russian Empire and the country of Poland; along the southern shortes of the Baltic.” (London, Printed for J.J. Stockdale Nr. 41 Pall Mall 1815)
Sygnatura: l. d. R. Johnston del.
                    p.d. F. C. Lewis sculp.
Christian Frederick Lewis był wybitnym angielskim, grawerem, rytownikiem, pejzażystą,  specjalizował się w technikach graficznych, szczególnie w akwatintach. Był bratem Charlesa  Lewisa (1786 –1836). Studiował w Royal Academy. Portretował rodzinę królewską. Malował rzeki Anglii i Walii.


alt

Johann Carl Schultz - Katedra w Oliwie od północy, akwaforta, Teka Tutti Frutti, Karta 11, (1870-1871) wyd. autorskie


Oliwa umiejscowiona jest między wodami Zatoki Gdańskiej, a wspomnianymi wzgórzami morenowymi, z których dolinami ku morzu spływają strumyki. Wody, kiedyś rwących potoków przepływają omijając klasztor i pałac opatów przez wypielęgnowany od wieków park, w którym rosną daglezje, modrzewie, tulipanowce amerykańskie, jarzębiny szwedzkie  czy olbrzymie kasztanowce. Miejsce to odwiedzali wielcy tego świata: królowie, cesarze, prezydenci, dyplomaci, artyści. W XIX wieku, zachwyceniu miejscową przyrodą, która już sama w sobie stanowiła o wyjątkowości miejsca, oddali się Aleksander von Humboldt i Rainer Maria Rilke. Pięć lat swojego życia w Dworze III należącym do rodziny Schopenhauerów spędził ich syn Artur. Dziś między dworami  III a IV,  mieszka wraz z rodziną prezydent Lech Wałęsa.


alt

Adolf Männchen - Dzień jałmużny w Oliwie, ok., 1903 r. Obraz zaginiony w czasie wojny. Własność Muzeum Miejskiego w Gdańsku


alt

Stanisław Chlebowski – Pałac Opatów w Oliwie, ok. 1935 r. Obraz zaginiony w czasie wojny. Miał stanowić część wyposażenia mesy statku pasażerskiego „Marienburg”


W Oliwie zawsze mieszkali znani ludzie, a przede wszystkim artyści, malarze: Rainhold Bahl, Günter Voellner, Lothard Manhold, Willibald Werner, po wojnie: Władysław Lam, Kazimierz Śramkiewicz, Aleksander Kobzdej, Zdzisław Kałędkiewicz, Anna Fiszer, Mieczysław Czychowski, Andrzej Dyakowski, Witold Pyzik, Wojciech Górecki. 


alt

Klasztor w Oliwie – litografia   v. F. Bils, Królewiec 1838, według rysunku      Alberta  Juchanowitza
Lith.Inst. von A. Rhanke In Elbing
Verlag d. Buch- u. Kunsthandlung v. Fr. Sam.. Gerhard in Danzig 
Znany jest olejny pejzaż Oliwy Alberta Juchanowitza, namalowany z prawie tego samego miejsca, z którego powstał widok J. Gottheila, jednak obraz należy do kolekcji prywatnej


alt

Arthur Bendrat – Klasztor w Oliwie, akwarela, 1899 r. Prawdopodobnie jest to projekt przyszłej karty pocztowej. Ujęcie ze Wzgórza Pachołek


Z końcem XIX wieku, gdańscy artyści malujący do tej pory przeważnie weduty, powoli zaczęli odkrywać nowe formy wypowiedzi malarskiej odzwierciedlające  bardziej osobiste spojrzenie na sztukę . Szukając klimatu i nastroju dla swoich pejzaży coraz częściej zaczęli  przyjeżdżać  do Oliwy i odkrywać jej wspaniałe wzgórza morenowe oraz szerokie piaszczyste plaże z widokiem na całą Zatokę Gdańską. Pojawili się wspaniali malarze miedzy innymi: Johann Carl Schultz, jego uczeń Wilhelm Juchanowitz, Fridrich Eduard Meyerheim, Adolf Männchen, Hans Breuner i później  Alfred Scherres, Bruno Paetsch, Arthur Bendrat, Theodor Urtnowski,  Urlich Leman, Bertold Hellingrath, Stanisław Chlebowski, Fritz Wildhagen ,czy Fritz August Pfuhle. Powstawało wiele doskonałych prac, a liczba motywów zdawała się być niekończąca. Wiele z tych obrazów zaginęło, wiele znanych jest tylko z literatury, a wiele  reprezentuje nieco słabszy poziom artystyczny, choć ich walory ikonograficzne są dość znaczące. Jak się jednak okazało, pokazanie tych istniejących do dziś nie jest takie proste. W prywatnych kolekcjach, które w ogóle nie oglądają światła dziennego  i nie są prezentowane, znajduje się wiele znakomitych widoków Oliwy.


alt

Julius Gottheil - Widok na klasztor w Oliwie, 1849 r. olej
Jeden z najciekawszych olejnych pejzaży Oliwy. Widok prezentowany był na wystawie malarstwa gdańskiego w Muzeum Sopotu w 2013 r. Gottheil był wybitnym grafikiem, a jego znakomite obrazy olejne należą do wielkiej rzadkości


Największą znaną kolekcję obrazów Oliwy, pokazywaną ostatnio na wystawie gdańskiego malarstwa w Muzeum Sopotu, posiada gdański kolekcjoner Andrzej Walas. Parę obrazów ma Muzeum Prus Zachodnich w Münster. Parę rozproszonych jest w polskich muzeach. Temat jest wyjątkowo ciekawy szczególnie dla gdańszczan, ale trudny ze względu na wyżej wspomniane uwarunkowania. Wart jest jednak pokazania choć w jego minimalnej części. Do tematu będę jeszcze powracać w innych historiach związanych z Oliwą, będzie więc okazja  pokazania wielu jeszcze rzadkich widoków tego urokliwego miejsca.


Stanisław Seyfried (galeriaessey@wp.pl)

galeria-essey.pl


* obrazy pochodzą z prywatnej kolekcji Andrzeja Walasa

 

Komentarze  

 
+20 #4 FZR 2014-02-06 12:33
Prosimy o więcej !!!!
Cytować
 
 
+28 #3 Daniel 2014-01-28 18:23
Świetny artykuł o starej Oliwie.Gratulacje za nabycie pięknego obrazu Gottheila. Nawiasem mówiąc może autor artykułu napisze kiedyś jakiś artykuł o starym Sopocie :-) Pozdrawiam
Cytować
 
 
+28 #2 Mario 2014-01-26 07:22
Bardzo ciekawy artykuł , czekam na następną część o Starej Oliwie.
Cytować
 
 
+30 #1 oliwianka 2014-01-24 20:51
Oliwa to najpiękniejszy zakątek Gdańska! Nic dziwnego, że jej urok skłonił wielu uznanych malarzy do stworzenia znakomitych obrazów. Szczyt góry Pachołek był miejscem, z którego wielu artystów malowało krajobrazy Oliwy i okolic. Z zainteresowanie m i przyjemnością przeczytałam ten artykuł, który zawarł ciekawostki dotyczące Oliwy-miejsca, w którym mieszkam.
Cytować
 

Dodaj komentarz


Kod antysapmowy
Odśwież