Radni PiS i poseł Płażyński chcą poszerzenia Parku im. Ronalda Reagana » Procedowany plan zagospodarowania terenów zielonych na wschód od mola w Brzeźnie zakłada budowę 19-,... W tygodniku „Sieci”: Jak sędziowie chronią eSBeków » W nowym wydaniu tygodnika „Sieci” szokujące ustalenia: seria wyroków lekceważących konstytucję i ust... Krzysztof Piekarski: Polityczny fresk mieszczański - od Strasburga do ... » Z dr. Krzysztofem Piekarskim, wykładowcą w Zakładzie Teorii Polityki Instytutu Politologii UG rozmaw... Radio Gdańsk ujawnia: kontrola w fundacji Palium i relacje rodzinne » Do 30 czerwca Urząd Marszałkowski Województwa Pomorskiego ma przeprowadzić kontrolę wydatkowania pie... Co z Gedanią? » Historyczny teren klubu sportowego KKS Gedania w Gdańsku wpisany do rejestru zabytków pod numerem 19... Burmistrz Żukowa w klinczu w sołectwie Nowy Świat » Od zeszłego roku trwa postępowanie administracyjne prowadzone przez gminę Żukowo w celu wydania waru... Poseł i radny próbowali złożyć wniosek o odwołanie prezesa SM Ujeścisk... » Poseł Kacper Płażyński i radny Przemysław Majewski na spotkaniu z mediami przed siedzibą Spółdzielni... „Środa z profilaktyką” w NFZ: walka z otyłością » W środę 15 stycznia, w godzinach od 10 do 14 w siedzibie pomorskiego NFZ przy ulicy Podwale Staromie... W tygodniku „Sieci”: Potężny mafijny atak na Ziobrę » W nowym wydaniu tygodnika „Sieci” dziennikarze opisują, jak bezwzględna walka Zbigniewa Ziobry z prz... Otwarcie Alei Pawła Adamowicza » W poniedziałek 13 stycznia została otwarta Aleja Pawła Adamowicza, nowa trasa między Pieckami-Migowe...
Reklama
Jadłodzielnia w gdańskim magistracie
poniedziałek, 23 grudnia 2019 22:02
Jadłodzielnia w gdańskim magistracie
Ponad 520 tys. złotych wydał gdański urząd miejski za "usługi res ...
Filary Arki Gdynia zostają nad morzem
poniedziałek, 20 stycznia 2020 12:05
Filary Arki Gdynia zostają nad morzem
Pavels Steinbors i Michał Nalepa – jedni z najlepszych zawodników ...
Rubin minimalnie lepszy od Lechii - wynik
wtorek, 21 stycznia 2020 17:07
Rubin minimalnie lepszy od Lechii - wynik
W drugim meczu sparingowym rozegranym podczas zgrupowania w Turcji Lec ...

Galeria Sztuki Gdańskiej

Nie żyje prof. Andrzej Dyakowski
wtorek, 14 stycznia 2020 19:23
Nie żyje prof. Andrzej Dyakowski
W wieku 84 lat zmarł nagle prof. Andrzej Dyakowski (ur. 1936), artyst ...

Foto "Kwiatki"

Foto
niedziela, 12 stycznia 2020 18:34
Foto
Bursztynowy ołtarz w kościele św. Brygidy w Gdańsku ...

W obiektywie Macieja Kostuna

Odkrywanie tajemnic spod ogona
środa, 26 lipca 2017 18:30
Odkrywanie tajemnic spod ogona
Solidarność męska powinna mnie powstrzymać od plotek na tematy int ...

Sport w szkole

Finały zawodów lekkoatletycznych
poniedziałek, 30 kwietnia 2018 17:19
Finały zawodów lekkoatletycznych
Gdański Zespół Schronisk i Sportu Szkolnego zaprasza do udziału w ...
LORD OF THE DANCE – Dangerous Games w ERGO Arenie
sobota, 09 listopada 2019 08:38
LORD OF THE DANCE – Dangerous Games w ERGO Arenie
W Gdańsku 16 listopada br. w ERGO Arenie zagości widowisko LORD OF T ...
Magdalena Łobacz: Angażujemy się w pomoc każdemu kto do nas trafia
poniedziałek, 13 stycznia 2020 15:37
Magdalena Łobacz: Angażujemy się w pomoc każdemu kto do nas trafia
Rozmowa z Magdaleną Łobacz, z założycielką Pomorskiej Kliniki Ter ...
Spotkali się, by oszacować możliwości założenia muzeum
poniedziałek, 10 kwietnia 2017 18:04
Spotkali się, by oszacować możliwości założenia muzeum
Fundacja „Mater Dei”, ta sama dzięki której w dużej mierze powr ...

Sentymentalny Gdańsk w grafice

Ocena użytkowników: / 39
SłabyŚwietny 
poniedziałek, 25 listopada 2019 20:01

Przede mną na biurku leży spory zbiór czarno-białych kart pocztowych, rozrzucone stanowią jednak dość spójną kolekcję widoków Gdańska i Pomorza. Zwracają uwagą swą artystyczną atrakcyjnością. Stanowią małe dzieła sztuki graficznej. Cykl, który na żywo widzę po raz pierwszy.


Pocztówki robią wrażenie, bowiem widać, że to dzieła wykonane przez doskonałych artystów. Rozpoznaję bardzo dobre nazwiska, mistrzów powojennej gdańskiej grafiki. Odwracam kartki i okazuje się, że to seria wydana przez „Komitet Obchodu 500-lecia Powrotu Gdańska do Polski” zatytułowana „Gdańsk i Pomorze Gdańskie w Grafice dawnej i współczesnej”.

alt

Władysław Lam, Fragment Starego Gdańska, drzeworyt sztorcowy


Karty pochodzą z Drukarni Narodowej w Krakowie i wydane zostały w 1955 roku. Prezentują dzieła graficzne: drzeworyty, drzeworyty sztorcowe, akwaforty, akwatinty, rysunki takich mistrzów jak: Władysław Lam, Stanisław Rolicz, Bogusław Marschall, Stanisław Żukowski, Bogusław Rogiński, Stanisław Katzer, Maciej Kilarski czy Irena Kuran-Bogucka. Artyści w znacznej większości przybyli do Gdańska zaraz po zakończeniu działań wojennych z Wilna i Lwowa, kończyli Wydział Sztuk Pięknych Uniwersytetu Wileńskiego i Instytut Sztuk Pięknych we Lwowie. Szukając swojego nowego miejsca na ziemi dotarli do Gdańska, który uważali w swych poszukiwaniach twórczych za nowe oryginalne wyzwanie. Miasta powracającego do Polski. Miasta umordowanego, splądrowanego i zrujnowanego, miasta z charakterem i wymową holenderskiego stylu architektonicznego, ale z duchem gdańskiego kupiectwa, polskich flisaków i wszechobecnymi wizerunkami polskich królów. Królów dających wyraz polskiej potęgi na morzu, ale i w ich cieniu żyjących skromnych, lecz dumnych kaszubskich rybaków. Klimat na który trafili nie był zaskoczeniem, raczej otaczające zniszczenia przekraczały wyobrażenia.

alt

Stanisław Rolicz, Statki w Porcie Gdyńskim, akwaforta



alt

Bogusław Marschall, Barbakan Gdański, drzeworyt sztorcowy


Karty pocztowe pochodzą z pierwszej połowy lat 50. a więc z czasu odbudowy Gdańska, ale i zachowanych nielicznych fragmentów starego miasta i okolic. Możemy zatem zobaczyć ruch statków w Gdyńskim porcie, kaszubską farę w Pucku, wzgórze fromborskiego kompleksu katedralnego, widok na zrujnowane molo w Brzeźnie czy połów miejscowych rybaków.

alt

Maciej Kilarski, Frombork, rysunek



alt

Bolesław Rogiński, Gdańsk, Fontanna Neptuna, akwaforta z akwatintą


Myślę, że prace te stanowią pewien kanon myślenia o artystycznym wyrazie powojennej grafiki, trochę opartej na przedwojennym surowym realizmie. Prezentują specyficzny, siermiężny dokumentacyjny styl, ograniczony brakiem możliwości technicznych, w wyrazie jednak bardzo interesujących. Prace te, należy przypuszczać, wskazywały drogę przyszłym pokoleniom artystów kształcących się w Gdańsku i później rozwijających miejscową grafikę.

alt

Irena Kuran-Bogucka, Na Plaży w Brzeźnie, akwaforta z akwatintą



alt

Stanisław Katzer, Puck, drzeworyt


Te małe dzieła mogą się podobać, zwracają uwagę swym artystycznym pochodzeniem ale również i zapisem pejzażu początku lat 50, uchwyceniem aktualnego stanu. W tym czasie tak szybko zmieniającego się bowiem odbudowa miasta postępowała bardzo szybko. Myślę również, że to uznanie nowych artystów dla głębokiej sięgającej XVII wieku tradycji mistrzów gdańskiej grafiki: Jeremiasa Falcka Polonusa, Piotra Willera czy Daniela Chodowieckiego. Powojenni artyści w sposób naturalny przedłużyli głębokie graficzne tradycje miasta dokumentując jego ówczesny stan.

alt

Stanisław Żukowski, Połów, drzeworyt


Dziś z wielkim sentymentem możemy je oglądać, ale myślę, że także z wielkim zaciekawieniem. To nie tylko pejzaż gdańskiej architektury wzbogaca i wzbudza duże zainteresowanie ale także artystyczny wyraz ówczesnej estetyki, genialnych prac Władysława Lama, Stanisława Rolicza, Stanisława Żukowskiego czy Bogusława Marschalla ucznia drohobyckiej znakomitości Brunona Schulza. Raz jeszcze odkrywamy losy gdańskiej grafiki, której należy się baczniejsza uwaga i większa, pełniejsza publikacja.

Stanisław Seyfried

Podpisy prac oryginalne (1955)
zdjęcia: Mariusz Hoffman

Karty pocztowe pochodzą ze zbioru gdańskiego kolekcjonera Andrzeja Walasa

 

Dodaj komentarz


Kod antysapmowy
Odśwież