Gdańsk płaci szczodrze - i żebrze o wsparcie dla uczniów?! » Władze Gdańska przekazały 190 000 zł na obsługę wolontariatu European Jamboree, które się... nie odb... 3. urodziny Muzeum II Wojny Światowej » 6 kwietnia 2020 r. Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku świętuje swoje 3. Urodziny.Z tej okazji Muzeu... W tygodniku „Sieci”: Zwycięzca śmierci, piekła i szatana » W najnowszym świątecznym wydaniu „Sieci”: Jeżeli Pan Bóg przemawia przez wydarzenia, to trudno o bar... Testy na koronawirusa dla pacjentów i personelu medycznego każdego szp... » Pacjenci i personel medyczny wszystkich szpitali będą mieli zagwarantowany dostęp do testów na obecn... Zakaz wstępu do lasów - RDLP odpowiada na najczęściej zadawane pytania » W związku z wprowadzeniem w dniu 03 kwietnia 2020 r. tymczasowego zakazu wstępu do lasów, Regionalna... Milionerzy z pomorskiego SLD » Co prawda SLD na Pomorzu pod przywództwem Jerzego Śniega, b. I sekretarza PZPR w gminie Kwidzyn, to ... Daniel Obajtek: Fuzje potrzebne są właśnie na złe czasy » Czy kryzys wywołany pandemią koronawirusa to dobry moment na połączenia spółek? Co dla Pomorza oznac... Groźna niefrasobliwość marszałka Struka » Marszałek Województwa Pomorskiego Mieczysław Struk jest zarażony koronawirusem. Nie poddał się kwara... Jerzy Barzowski: Struk miał świadomość niebezpieczeństwa i ryzyka » Z Jerzym Barzowskim, przewodniczącym klubu radnych PiS w Sejmiku Województwa Pomorskiego rozmawia Ar... Komunikat Dyrektora Muzeum II Wojny Światowej » Komunikat dr Karola Nawrockiego Dyrektora Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku, dotyczący sprawy sądo...
Reklama
Gdańsk płaci szczodrze - i żebrze o wsparcie dla uczniów?!
wtorek, 07 kwietnia 2020 11:12
Gdańsk płaci szczodrze - i żebrze o wsparcie dla uczniów?!
Władze Gdańska przekazały 190 000 zł na obsługę wolontariatu Eur ...
Przedwczesne zakończenie sezonu to dla Arki katastrofa
środa, 18 marca 2020 17:36
Przedwczesne zakończenie sezonu to dla Arki katastrofa
Nadal nie wiadomo, czy rozgrywki Ekstraklasy zostaną dokończone. Je ...
Arkadiusz Bruliński nowym rzecznikiem prasowym Lechii
wtorek, 07 kwietnia 2020 11:20
Arkadiusz Bruliński nowym rzecznikiem prasowym Lechii
Arkadiusz Bruliński, który ostatnio był szefem Biura PR i Nowych Me ...

Galeria Sztuki Gdańskiej

XIX wiek w sentymentalnym naturalizmie gdańskich malarzy
niedziela, 29 marca 2020 13:52
XIX wiek w sentymentalnym naturalizmie gdańskich malarzy
Malarska sztuka XIX wieku wstrząsnęła posadami Europy. Stare poglą ...

Foto "Kwiatki"

Foto
środa, 18 marca 2020 10:30
Foto
W marcu na chwilkę Pomorze odwiedziła zima... ...

W obiektywie Macieja Kostuna

Odkrywanie tajemnic spod ogona
środa, 26 lipca 2017 18:30
Odkrywanie tajemnic spod ogona
Solidarność męska powinna mnie powstrzymać od plotek na tematy int ...

Sport w szkole

Finały zawodów lekkoatletycznych
poniedziałek, 30 kwietnia 2018 17:19
Finały zawodów lekkoatletycznych
Gdański Zespół Schronisk i Sportu Szkolnego zaprasza do udziału w ...
Jeśli lubisz film „Buena Vista Social Club” nie możesz przegapić show na Ołowiance
sobota, 29 lutego 2020 12:50
Jeśli lubisz film „Buena Vista Social Club” nie możesz przegapić show na Ołowiance
Porywające kubańskie show zagości w niedzielę 1 marca br. w Gdańs ...
Najlepsi rumscy sportowcy, trenerzy i sponsorzy sportu
poniedziałek, 17 lutego 2020 09:52
Najlepsi rumscy sportowcy, trenerzy i sponsorzy sportu
Za nami XI Rumska Gala Sportu i dwudziesty szósty konkurs „Na Najle ...
Spotkali się, by oszacować możliwości założenia muzeum
poniedziałek, 10 kwietnia 2017 18:04
Spotkali się, by oszacować możliwości założenia muzeum
Fundacja „Mater Dei”, ta sama dzięki której w dużej mierze powr ...

Sentymentalny Gdańsk w grafice

Ocena użytkowników: / 49
SłabyŚwietny 
poniedziałek, 25 listopada 2019 20:01

Przede mną na biurku leży spory zbiór czarno-białych kart pocztowych, rozrzucone stanowią jednak dość spójną kolekcję widoków Gdańska i Pomorza. Zwracają uwagą swą artystyczną atrakcyjnością. Stanowią małe dzieła sztuki graficznej. Cykl, który na żywo widzę po raz pierwszy.


Pocztówki robią wrażenie, bowiem widać, że to dzieła wykonane przez doskonałych artystów. Rozpoznaję bardzo dobre nazwiska, mistrzów powojennej gdańskiej grafiki. Odwracam kartki i okazuje się, że to seria wydana przez „Komitet Obchodu 500-lecia Powrotu Gdańska do Polski” zatytułowana „Gdańsk i Pomorze Gdańskie w Grafice dawnej i współczesnej”.

alt

Władysław Lam, Fragment Starego Gdańska, drzeworyt sztorcowy


Karty pochodzą z Drukarni Narodowej w Krakowie i wydane zostały w 1955 roku. Prezentują dzieła graficzne: drzeworyty, drzeworyty sztorcowe, akwaforty, akwatinty, rysunki takich mistrzów jak: Władysław Lam, Stanisław Rolicz, Bogusław Marschall, Stanisław Żukowski, Bogusław Rogiński, Stanisław Katzer, Maciej Kilarski czy Irena Kuran-Bogucka. Artyści w znacznej większości przybyli do Gdańska zaraz po zakończeniu działań wojennych z Wilna i Lwowa, kończyli Wydział Sztuk Pięknych Uniwersytetu Wileńskiego i Instytut Sztuk Pięknych we Lwowie. Szukając swojego nowego miejsca na ziemi dotarli do Gdańska, który uważali w swych poszukiwaniach twórczych za nowe oryginalne wyzwanie. Miasta powracającego do Polski. Miasta umordowanego, splądrowanego i zrujnowanego, miasta z charakterem i wymową holenderskiego stylu architektonicznego, ale z duchem gdańskiego kupiectwa, polskich flisaków i wszechobecnymi wizerunkami polskich królów. Królów dających wyraz polskiej potęgi na morzu, ale i w ich cieniu żyjących skromnych, lecz dumnych kaszubskich rybaków. Klimat na który trafili nie był zaskoczeniem, raczej otaczające zniszczenia przekraczały wyobrażenia.

alt

Stanisław Rolicz, Statki w Porcie Gdyńskim, akwaforta



alt

Bogusław Marschall, Barbakan Gdański, drzeworyt sztorcowy


Karty pocztowe pochodzą z pierwszej połowy lat 50. a więc z czasu odbudowy Gdańska, ale i zachowanych nielicznych fragmentów starego miasta i okolic. Możemy zatem zobaczyć ruch statków w Gdyńskim porcie, kaszubską farę w Pucku, wzgórze fromborskiego kompleksu katedralnego, widok na zrujnowane molo w Brzeźnie czy połów miejscowych rybaków.

alt

Maciej Kilarski, Frombork, rysunek



alt

Bolesław Rogiński, Gdańsk, Fontanna Neptuna, akwaforta z akwatintą


Myślę, że prace te stanowią pewien kanon myślenia o artystycznym wyrazie powojennej grafiki, trochę opartej na przedwojennym surowym realizmie. Prezentują specyficzny, siermiężny dokumentacyjny styl, ograniczony brakiem możliwości technicznych, w wyrazie jednak bardzo interesujących. Prace te, należy przypuszczać, wskazywały drogę przyszłym pokoleniom artystów kształcących się w Gdańsku i później rozwijających miejscową grafikę.

alt

Irena Kuran-Bogucka, Na Plaży w Brzeźnie, akwaforta z akwatintą



alt

Stanisław Katzer, Puck, drzeworyt


Te małe dzieła mogą się podobać, zwracają uwagę swym artystycznym pochodzeniem ale również i zapisem pejzażu początku lat 50, uchwyceniem aktualnego stanu. W tym czasie tak szybko zmieniającego się bowiem odbudowa miasta postępowała bardzo szybko. Myślę również, że to uznanie nowych artystów dla głębokiej sięgającej XVII wieku tradycji mistrzów gdańskiej grafiki: Jeremiasa Falcka Polonusa, Piotra Willera czy Daniela Chodowieckiego. Powojenni artyści w sposób naturalny przedłużyli głębokie graficzne tradycje miasta dokumentując jego ówczesny stan.

alt

Stanisław Żukowski, Połów, drzeworyt


Dziś z wielkim sentymentem możemy je oglądać, ale myślę, że także z wielkim zaciekawieniem. To nie tylko pejzaż gdańskiej architektury wzbogaca i wzbudza duże zainteresowanie ale także artystyczny wyraz ówczesnej estetyki, genialnych prac Władysława Lama, Stanisława Rolicza, Stanisława Żukowskiego czy Bogusława Marschalla ucznia drohobyckiej znakomitości Brunona Schulza. Raz jeszcze odkrywamy losy gdańskiej grafiki, której należy się baczniejsza uwaga i większa, pełniejsza publikacja.

Stanisław Seyfried

Podpisy prac oryginalne (1955)
zdjęcia: Mariusz Hoffman

Karty pocztowe pochodzą ze zbioru gdańskiego kolekcjonera Andrzeja Walasa

 

Dodaj komentarz


Kod antysapmowy
Odśwież