Miasto nie może mieć tylko pięknej fasady » Radni klubu PiS złożyli do władz miasta zapytanie w związku z podziemnymi pomieszczeniami w centrum ... Książka odskocznią od problemów » W poniedziałek po dwumiesięcznej przerwie ponownie został otwarty Antykwariat Rejs przy ul. Kowalski... Życie w Gdańsku jak w Madrycie - ponad 400 tys. zł dla... » Alan Aleksandrowicz, zastępca prezydenta Gdańska, b. szef Aleksandry Dulkiewicz, który zatrudniał ją... Uzdrowiska wznawiają działalność » Od 15 czerwca uzdrowiska wznawiają swoją działalność. Pacjenci, którzy oczekują na leczenie uzdrowis... Animatorzy Just Dance zatańczyli dla podopiecznych Fundacji z Pompą » Z okazji Dnia Dziecka dla pacjentów Kliniki Pediatrii, Hematologii i Onkologii zatańczyli animatorzy... W tygodniku „Sieci”: Tak zaatakuje Rosja » Tygodnik „Sieci” w najnowszym numerze ujawnia szokującą prawdę na temat rosyjskich planów agresji na... Gdańsk drenuje Lechię, a Wisła Kraków... » Lechia Gdańska mimo braku widzów na stadionie ma zapłacić za jego wynajem na mecz z Arką Gdynia 130 ... Płażyński krytykuje wyborcze pomysły Trzaskowskiego » Poseł Kacper Płażyński skrytykował programowe zapowiedzi Rafał Trzaskowskiego dotyczące likwidacji k... Stabilne fundamenty Grupy Energa mimo trudnych warunków w 2019 roku » Grupa Energa zakończyła 2019 rok z wynikiem EBITDA na poziomie 2,04 mld zł, co stanowi wzrost w stos... Czesław Nowak: Pierwsze wolne wybory - koniec systemu » Z Czesławem Nowakiem, posłem w latach 1989–1993 (OKP, PC), gdańskim radnym 1998-2006, prezesem Stowa...
Reklama
Życie w Gdańsku jak w Madrycie - ponad 400 tys. zł dla...
środa, 03 czerwca 2020 06:56
Życie w Gdańsku jak w Madrycie - ponad 400 tys. zł dla...
Alan Aleksandrowicz, zastępca prezydenta Gdańska, b. szef Aleksandry ...
LOTOS PKH GDAŃSK zgłoszony do rozgrywek
środa, 03 czerwca 2020 10:01
LOTOS PKH GDAŃSK zgłoszony do rozgrywek
Pomorski Klub Hokejowy 2014 zgłosił się do rozgrywek Polskiej Hokej ...
Ale derby na Stadionie Energa! Lechia po raz kolejny lepsza od Arki
niedziela, 31 maja 2020 17:55
Ale derby na Stadionie Energa! Lechia po raz kolejny lepsza od Arki
15. piłkarskie derby Trójmiasta Lechia - Arka na poziomie ekstraklas ...

Galeria Sztuki Gdańskiej

Marian Stec – malarz ”sezonu kolorowych chmur”
wtorek, 26 maja 2020 15:34
Marian Stec – malarz ”sezonu kolorowych chmur”
Marian Stec należy obok Krystyny Jacobson do najstarszych przedstawic ...

Foto "Kwiatki"

Foto
środa, 18 marca 2020 10:30
Foto
W marcu na chwilkę Pomorze odwiedziła zima... ...

W obiektywie Macieja Kostuna

Odkrywanie tajemnic spod ogona
środa, 26 lipca 2017 18:30
Odkrywanie tajemnic spod ogona
Solidarność męska powinna mnie powstrzymać od plotek na tematy int ...

Sport w szkole

Finały zawodów lekkoatletycznych
poniedziałek, 30 kwietnia 2018 17:19
Finały zawodów lekkoatletycznych
Gdański Zespół Schronisk i Sportu Szkolnego zaprasza do udziału w ...
Jeśli lubisz film „Buena Vista Social Club” nie możesz przegapić show na Ołowiance
sobota, 29 lutego 2020 12:50
Jeśli lubisz film „Buena Vista Social Club” nie możesz przegapić show na Ołowiance
Porywające kubańskie show zagości w niedzielę 1 marca br. w Gdańs ...
Najlepsi rumscy sportowcy, trenerzy i sponsorzy sportu
poniedziałek, 17 lutego 2020 09:52
Najlepsi rumscy sportowcy, trenerzy i sponsorzy sportu
Za nami XI Rumska Gala Sportu i dwudziesty szósty konkurs „Na Najle ...
Spotkali się, by oszacować możliwości założenia muzeum
poniedziałek, 10 kwietnia 2017 18:04
Spotkali się, by oszacować możliwości założenia muzeum
Fundacja „Mater Dei”, ta sama dzięki której w dużej mierze powr ...

Grudzień 1970. Obchody na Wybrzeżu

Ocena użytkowników: / 5
SłabyŚwietny 
wtorek, 08 grudnia 2015 18:43

Zarząd Regionu Gdańskiego NSZZ „Solidarność”, Instytut Pamięci Narodowej – Oddział w Gdańsku i Europejskie Centrum Solidarności organizują obchody 45 rocznicy Grudnia 1970 roku.   



W Grudniu 1970 roku w państwie określającym się jako państwo robotników i chłopów  od kul milicji i wojska padli robotnicy. Spadła maska reżimu. Na bruku pozostały 44 ciała. Przyszły smutne świata Bożego Narodzenia.


Pod koniec 1970 roku polityczny model siermiężnego socjalizmu realizowany w wydaniu I sekretarza KC PZPR Władysława Gomułki „Wiesława”  przestał nadążać za społecznymi oczekiwaniami. Nie pomógł mu układ graniczny między PRL z RFN z 7 grudnia 1970 roku, w którym zachodnie Niemcy i ich kanclerz Willi Brandt uznały granicę polsko-niemiecką na Odrze i Nysie Łużyckiej.

Niemal tego samego dnia ekipa Gomułki i premiera Józefa Cyrankiewicz zdecydowała o wprowadzeniu na jedenaście dni przed Bożym Narodzeniem drastycznej podwyżki cen, w tym artykułów spożywczych. Ogłoszono ją w niedzielę 13 grudnia. Podwyżka uderzyła w rodziny ubogich robotników.

14 grudnia 1970 r. podjęli strajk stoczniowcy ze Stoczni im. Lenina w Gdańsku.
Robotnicy wyszli ze stoczni i skierowali się pod gmach Komitetu Wojewódzkiego PZPR. Domagali się rozmowy z ówczesnym I sekretarzem KW PZPR Alojzym Karkoszką. Ten uczestniczył jednak w VI plenum KC PZPR. Demonstrantów nikt nie wysłuchał.


Robotnicy i młodzież śpiewając hymn Polski, Rotę, Międzynarodówkę i Marsz Gwardii Ludowej przeszli spokojnie ulicami Gdańska nie niszcząc niczego. Spokojnie – do godziny 16. W pobliżu Błędnika doszło do prowokacji. Pochód został zaatakowany granatami z gazem łzawiącym przez MO.    
W śródmieściu Gdańska rozpoczęły się walki robotników i uczniów z milicją, która tego dnia nie użyła broni palnej, ale zatrzymanych przepuszczano przez "ścieżki zdrowia". 

 
Płonie komitet

Nazajutrz od rana napięcie jeszcze wzrosło, a protesty nasiliły się.  Stoczniowcy rano przyszli pochodem pod gmach Komendy Miejskiej MO, by domagać się uwolnienia kolegów zatrzymanych poprzedniego dnia. W tym zgromadzeniu uczestniczyło kilkanaście tysięcy osób w rejonie ówczesnej ul. Świerczewskiego (dzisiaj Nowe Ogrody).


Około 16.00 przed dworcem kolejowym został zastrzelony człowiek, Stoczniowcy na środku dworcowej hali złożyli zwłoki kolejnej ofiary - rozjechanego przez czołg.


Rozgoryczeni ludzie na placu przed Dworcem Głównym podpalili milicyjną „sukę” i rozbili kasy dworcowe i kwiaciarnię. Zapłonęły wózki do przewozu paczek.
Za chwilę w ogniu stanął Domu Partii, gmach KW PZPR.


15 grudnia 1970 roku do Gdańska wprowadzono żołnierzy i ciężki sprzęt. Żołnierze mieli otrzymać informację, że w Gdańsku pojawili się „niemieccy rewizjoniści”.
Zenon Kliszko na posiedzeniu egzekutywy KW PZPR powiedział: „Mamy do czynienia z kontrrewolucją, a z kontrrewolucją trzeba walczyć przy pomocy siły!”.


Na wieść o rozruchach Biuro Polityczne KC PZPR (Władysław Gomułka, Marian Spychalski, Józef Cyrankiewicz, Ignacy Loga-Sowiński, Mieczysław Moczar, Wojciech Jaruzelski, Alojzy Karkoszka, Zenon Kliszko, Kazimierz Świtała, Tadeusz Pietrzak) wydało rozkaz użycia broni palnej przeciwko demonstrującym.


Do akcji w Gdańsku weszły jednostki 8 Dywizji Zmechanizowanej oraz tysiące milicjantów, SB-eków i ORMO. Nadzorował ją wiceminister MON Grzegorz Korczyński, ówczesny szef Zarządu II Sztabu Generalnego WP, uczestnik wojny domowej w Hiszpanii, w czasie II wojny wsławiony akcjami pacyfikacyjnymi oraz mordami na Żydach w powiecie kraśnickim.  


Walki uliczne trwały przez cały dzień. Zginęło w nich sześć osób. Ponad pół tysiąca demonstrantów zostało zatrzymanych.   
W Gdyni tamtejszy Główny Komitet Strajkowy spisał 8 postulatów i przekazał je przewodniczącemu Prezydium Miejskiej Rady Narodowej, Janowi Mariańskiemu. Ten miał je przekazać  wicepremierowi Stanisławowi Kociołkowi. Wśród postulatów było dostosowanie płac robotników do podwyżki cen, podwyższenia minimalnego wynagrodzenia, zredukowania rozpiętości zarobków, ustalenia wysokości zasiłku chorobowego odpowiadającemu utraconemu w czasie choroby zarobkowi.


Stoczniowa śmierć
Nazajutrz 16 grudnia strajki zaczęły przekształcać się w robotnicze powstanie. Rano stoczniowcy Stoczni im. Lenina przez bramę nr 2 ponownie chcieli wyjść na ulice Gdańska, ale zostali ostrzelani przez blokujących ich zakład żołnierzy. Od strzałów padło dwóch stoczniowców a jedenastu zostało rannych.


Strajk okupacyjny w Gdańsku wieczorem został złamany. W nocy w Gdyni aresztowano członków komitetu strajkowego.


Czarny czwartek
17 grudnia 1970 roku wstawał świt nad Gdynią. Sytuacja była napięta. Gdynia strajkowała. Spokojnie. Nie wybito ani jednej szyby. Robotnicy 16 grudnia zostali wezwani do powrotu do miejsc pracy przez Stanisława Kociołka, wicepremiera, najwyższego dygnitarza PZPR przebywającego wówczas w Gdańsku.


Wojsko otoczyło stocznię i zablokowało przystanek SKM Gdynia Stocznia. Padły strzały… Do uczniów, stoczniowców, portowców, rybaków, kierowców – do pracowników gdyńskich zakładów. Ich jedyną winą było to, że śpieszyli do swych codziennych zajęć.  


Po porannym dramacie na przystanku SKM Gdynia  w centrum Gdyni uformowano pochód z biało-czerwonymi flagami, który ruszył ulicami 10 Lutego i Marchlewskiego w kierunku przystanku Gdynia-Stocznia, gdzie starł się z wojskiem.


Ludzie zbierali się na ul. Czerwonych Kosynierów. Znów pochód ruszył do centrum Gdyni. Na czele pochodu niesiono na drzwiach ciało zabitego ucznia Zbyszka Godlewskiego. Manifestanci nieśli umazaną krwią flagę. Przy urzędzie miasta padły kolejne ofiary. Dzisiaj upamiętnia je pomnik Ofiar Grudnia 1970 r.


W Gdyni od kul padło co najmniej osiemnastu. Najstarszy z nich miał lat 35 lat. Najmłodsi - Zbigniew Gliniecki, uczeń, postrzał klatki piersiowej i Jerzy Skonieczka, uczeń, strzał w głowę - 15.  


Rego dnia fala strajków rozlała się na całe Wybrzeże. W Szczecinie walki uliczne przybrały najbardziej gwałtowny charakter. 17 grudnia pracownicy Stoczni im. Adolfa Warskiego pochodem wyszli poza bramę zakładu – tak, jak przed trzema dniami koledzy w Gdańsku – kierując się w stronę KW PZPR. W aglomeracji szczecińskiej, gdzie protest przybrał najbardziej zorganizowaną formę, strajkowało blisko sto zakładów a Ogólnomiejski Komitet Strajkowy miał siedzibę w Stoczni im. Adolfa Warskiego.  


Miały miejsce przypadki bratania się wojska ze stoczniowcami. Do czasu. W tym portowym mieście zginęło co najmniej  szesnaście osób w tym Jadwiga Kowalczyk i Stefan Stawicki – mieli po 16 lat.


Kalendarium obchodów
10 grudnia – Gdańsk, Sala BHP Stoczni Gdańskiej (ul. Doki 1), godz. 9.00 – konferencja naukowa: Nadzieja, apatia czy zwycięstwo? Wokół NSZZ „Solidarność” (org. IPN);


11 grudnia – Gdańsk, Teatr Wybrzeże (ul. św. Ducha), godz. 10.00 – Dzień dla edukacji (m.in. debata uczniów, prezentacje multimedialne) – wstęp wolny (org. IPN);


12 grudnia – Gdańsk, teren przy i w Sali BHP Stoczni Gdańskiej, godz. 13.30. Dzień dla rodziny – rekonstrukcja wprowadzenia stanu wojennego, projekcje filmów dokumentalnych, sprzedaż książek, (org. IPN);


13 grudnia – Gdynia, godz. 10.00: program słowno-muzyczny w wykonaniu młodzieży z II LO w kościele oo. Redemptorystów w Gdyni w rocznicę wprowadzenia stanu wojennego.    przejście pod pomnik Ofiar Komunizmu przy ul. Pułaskiego (siedziba Informacji Wojskowej),  


14 grudnia – Gdańsk, ECS, godz. 18.00: Premiera książki „Pogrzebani nocą” (książka o ofiarach Grudnia ’70 na Wybrzeżu Gdańskim);


16 grudnia – Gdańsk, plac Solidarności, godz. 10.00 – zapalenie zniczy, złożenie wieńców i kwiatów pod pomnikiem Poległych Stoczniowców m.in. przez pracowników Stoczni Gdańskiej SA oraz delegacje szkół (org. ZRG oraz Komisja Zakładowa NSZZ „S” Stoczni Gdańskiej);
ECS, godz. 11.00 – Seans specjalny filmu „Czarny czwartek. Janek Wiśniewski padł” (reż. Antoni Krauze) dla młodzieży szkolnej (pl. Solidarności 1);.
16 grudnia – Gdańsk, ECS, godz. 12.00: „Epitafium pamięci ofiar Grudnia ’70 w 35 rocznicę odsłonięcia pomnika Poległych Stoczniowców 1970” Wernisaż wystawy  
godz. 16.15 – Gdańsk, zapalenie zniczy: pod tablicą pamiątkową na budynku b. KW PZPR, następnie w miejscu śmierci Antoniego Browarczyka (Targ Rakowy),
godz. 17.00 –  Gdańsk, uroczysta msza święta w kościele św. Brygidy w Gdańsku; przemarsz pod pomnik Poległych Stoczniowców; Apel Poległych; modlitwa; złożenie wieńców


17 grudnia
godz. 6.00 –  Gdynia Stocznia, pomnik Ofiar Grudnia 1970: Apel Poległych; modlitwa; składanie wieńców i kwiatów, udział prezydenta RP Andrzeja Dudy
godz. 16.30 – Gdynia, uroczysta msza święta w kościele Najświętszego Serca Pana Jezusa; przemarsz pod pomnik Ofiar Grudnia 1970 przy Urzędzie Miasta Gdyni; Apel Poległych,  
ASG

Related news items:
Newer news items:
Older news items:
 

Dodaj komentarz


Kod antysapmowy
Odśwież