Co z Gedanią?

Historyczny teren klubu sportowego KKS Gedania w Gdańsku wpisany do rejestru zabytków pod numerem 1959 pomimo wszystko zostanie naruszony. Pomorski Wojewódzki Konserwator Zabytków wydał pozwolenie firmie Robyg na realizację pełnowymiarowego boiska do piłki nożnej z trybunami wraz z dojazdem i infrastrukturą techniczną oraz adaptacji i remontu istniejącego budynku przy ulicy Legionów 13 na centrum edukacyjno-sportowe dla dzieci.

 

Teren dawnego klubu Gedania w granicach działki 441 i 443 wpisany został w 2018 roku do rejestru zabytków. W Wolnym Mieście Gdańsku klub leżał w dzielnicy określanej jako Polenhof czy też Polska kolonia. Tu Polacy mieli swój stadion, kościół i swoje sklepy, ale też stąd 1 września byli wywożeni do obozu koncentracyjnego Stutthof, skąd już nie wracali. W latach 70. miejsce zostało uświęcone pomnikiem z ziemią przywiezioną z obozu Stutthof gdzie została zamordowana większość sportowców, polskich gdańszczan. Stadion w latach 30. był świadkiem wielu patriotycznych wydarzeń.

Dziś zagraniczny deweloper firma Robyg, po zakupie tego terenu chce zagospodarować miejsce według swoich planów. Inną kwestią jest założenie architektoniczne kwartału położonego przy ulicy Kościuszki i Legionów. To spadek po Bauhausie, który był jedną z baz do powstania nowoczesnego, modernistycznego stylu w sztuce i architekturze. Chodziło między innymi o stworzenie komfortu życia, integracji społecznej i troski o zdrowie mieszkańców danej dzielnicy. To jeden z niewielu oryginalnych przykładów w Gdańsku takiej zabudowy. Propozycja wybudowania tu nowego pełnowymiarowego boiska lecz przesuniętego wobec dawnego o około 80 metrów w stronę kościoła św. Stanisława w sposób zasadniczy zaburza oryginalny wygląd przedwojennej przestrzeni, zmieniając jej oblicze i kształt. Ksiądz proboszcz Zbigniew Cichon sprzeciwia się zaproponowanym projektom. Nie może miejsce kultu być oddalone o ok. 15 metrów od  bramki piłkarskiej usytuowanej na boisku sportowym, gdzie obok między innymi odbywają się procesje Bożego Ciała i msze święte. Na to nie ma zgody mieszkańców.

Projekt przesunięcia boiska

Pomnik Poległych Bohaterów Gedanistów

W nowym projekcie zagospodarowania tego terenu nie wzięto pod uwagę najważniejszej części terenu – Pomnika Poległych Bohaterów Gedanistów umiejscowionego przy wejściu na boisko od strony ulicy Kościuszki. Pomnik od lat jest ważnym elementem integracyjnym i edukacyjnym miejscowej społeczności. To jeden z niewielu patriotycznych pomników przypominających polskie tradycje w Wolnym Mieście Gdańsku. Poza tym widać, że projekt rozbity został sprytnie na etapy …”co całkowicie - jak mówią mieszkańcy - uniemożliwia stwierdzenie, czy po zakończeniu prac i etapów budowlanych funkcja sportowa pozostanie nadal dominującą i nie zmieni się na inną, np. w zabudowę hotelową lub mieszkalną. Konieczne jest uwzględnienie w projekcie planowanych w przyszłości budynków i zabudowy oraz jej powierzchni i kubatury, aby zorientować się w całkowitym planowanym przeznaczeniu całego terenu z którym sąsiaduje nasza Wspólnota Mieszkaniowa.” Projekt wywołuje spore zastrzeżenia i wątpliwości.

Wizualizacja zagospodarowania boiska Gedanii zamieszczona na stronie internetowej Grupy Deweloperskiej Robyg

Pomorski Wojewódzki Konserwator Zabytków powinien być zobowiązany do przestrzegania nałożonego na niego prawa w szczególności ustawy z dnia 23 lipca 2003 roku o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 2 sierpnia 2018 roku w sprawie prowadzenia prac konserwatorskich, prac restauracyjnych i badań konserwatorskich przy zabytku wpisanym do rejestru zabytków albo na Listę Skarbów Dziedzictwa… Mimo wszystko Pomorski Wojewódzki Konserwator wydał takie pozwolenie jak się powołuje w oparciu o art. 7 pkt 1 Ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Prawdopodobnie ciąg dalszy nastąpi.

Stanisław Seyfried
Fot. Mariusz Hoffman